Κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες, το αντηλιακό είναι απαραίτητο για τους περισσότερους όταν βγαίνουν έξω.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν αρκετοί μύθοι για τη χρήση του, πολλοί από αυτούς προωθούνται από influencers που προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, αλλά και από πιο επίσημες πηγές ή απλώς έχουν παγιωθεί στην κοινή γνώμη. Στην Ελλάδα μπορεί ημερολογιακά να αποχαιρετούμε σήμερα το καλοκαίρι, όμως ο ήλιος εξακολουθεί να καίει, ενώ ο Σεπτέμβριος αποτελεί έναν αγαπημένο μήνα για διακοπές.
Τι σημαίνει λοιπόν πραγματικά ο δείκτης προστασίας του δέρματος (SPF) όσον αφορά την προστασία; Μόνο η υπεριώδης ακτινοβολία Α (UVA) προκαλεί γήρανση; Και τα αντηλιακά χρειάζονται πραγματικά 20 λεπτά μετά την εφαρμογή για να «ενεργοποιηθούν»; Η επιστήμη δίνει τις απαντήσεις.
1. Το SPF 50 δεν σημαίνει ότι μπορείτε να μένετε στον ήλιο 50 φορές περισσότερο
Η υψηλότερη τιμή SPF σημαίνει μεγαλύτερη προστασία, όμως δεν απεικονίζει πόσο χρόνο μπορείτε να εκτεθείτε χωρίς να καείτε. Το SPF είναι ένα ποσοστό: δείχνει πόση υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί έγκαυμα στο δέρμα με αντηλιακό σε σχέση με χωρίς.
Για παράδειγμα, ένα SPF 25 αφήνει να περάσει το 4% της ακτινοβολίας που προκαλεί έγκαυμα, ενώ το SPF 50 το 2%. Δηλαδή το SPF 25 μπλοκάρει το 96% της UV ακτινοβολίας και το SPF 50 το 98%. Ωστόσο, αυτές οι μετρήσεις γίνονται σε εργαστηριακές συνθήκες όπου το αντηλιακό απλώνεται σε ποσότητες μεγαλύτερες από ό,τι συνήθως κάνουμε. Για αυτό, είναι σημαντικό το αντηλιακό να επαναλαμβάνεται κάθε δύο ώρες, καθώς και μετά το κολύμπι ή το έντονο ιδρώτα.
2. Η UVA δεν προκαλεί μόνο γήρανση και η UVB ηλιακό έγκαυμα, και οι δύο μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο
Οι υπεριώδεις ακτίνες χωρίζονται σε UVA και UVB. Οι UVA έχουν μεγαλύτερο μήκος κύματος και διεισδύουν βαθύτερα στο δέρμα, ενώ οι UVB λιγότερο και πιο επιφανειακά. Η παλαιότερη άποψη είναι ότι μόνο οι UVB προκαλούν καρκίνο δέρματος, αλλά έρευνες δείχνουν ότι και οι UVA συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη καρκινικών όγκων, γι' αυτό και τα σύγχρονα αντηλιακά μπλοκάρουν και τις δύο.
Όταν το δέρμα εκτίθεται σε UV ακτίνες, δημιουργείται φλεγμονή και κυτταρικές βλάβες που οδηγούν σε γήρανση, καρκίνο και άλλα προβλήματα, σύμφωνα με ειδικούς δερματολόγους και ερευνητές.
3. Μπορείτε να καείτε ακόμα και με συννεφιά
Πολλοί αποφεύγουν καπέλο και αντηλιακό όταν έχει σύννεφα, αλλά αυτό είναι επικίνδυνο. Κάποιες φορές τα σύννεφα επιτρέπουν ακόμη και περισσότερη UV ακτινοβολία να φτάνει στη γη, ενώ άλλες φορές την μπλοκάρουν κατά 99%. Εξαρτάται από τον τύπο και το πάχος τους.
4. Δεν είναι όλες οι σκιές ίδιες
Η προστασία από τον ήλιο δεν εξαρτάται μόνο από τη σκιά αλλά από το δείκτη UV, που μετρά το επίπεδο υπεριώδους ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα. Όταν ο δείκτης είναι 3 ή μεγαλύτερος, συνιστάται καπέλο, αντηλιακό και σκιά.
Οι παραδοσιακές ομπρέλες παραλίας προσφέρουν περιορισμένη προστασία, γιατί το δέρμα είναι εκτεθειμένο στο φως που αντανακλάται από τον ουρανό. Τα φύλλα δέντρων και πυκνές σκιασμένες περιοχές προσφέρουν καλύτερη προστασία, αλλά υπάρχουν και το νερό ή άμμος, που ενισχύουν την έκθεση στην ακτινοβολία
5. Δεν χρειάζεται πάντα αντηλιακό όλο τον χρόνο
Σε περιοχές με χαμηλό δείκτη UV, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο τον χειμώνα, το αντηλιακό δεν είναι απαραίτητο στην καθημερινότητα για τους περισσότερους. Αντίθετα, αν κάνετε χειμερινά σπορ σε χιόνι, η προστασία είναι απαραίτητη, γιατί το χιόνι αντανακλά το UV έως και 60%.
6. Η τακτική χρήση αντηλιακού δεν θα προκαλέσει έλλειψη βιταμίνης D
Αν και η βιταμίνη D παράγεται από την έκθεση στην UVB, οι περισσότεροι δεν απλώνουν αντηλιακό σε όλο τους το σώμα σε ποσότητες και συχνότητα που να μπλοκάρει πλήρως την παραγωγή της.
