Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι την Παρασκευή θα φιλοξενήσει τους ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν για αυτό που αποκάλεσε «Ιστορική Σύνοδο Ειρήνης», με στόχο τον τερματισμό δεκαετιών εχθροπραξιών μεταξύ των δύο πρώην σοβιετικών δημοκρατιών.
Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, και ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, «θα με συνοδεύσουν στον Λευκό Οίκο για την επίσημη Τελετή Υπογραφής Ειρήνης», έγραψε την Πέμπτη στην πλατφόρμα Truth Social ο Τραμπ.
Οι δύο χώρες, εχθροί επί δεκαετίες, έχουν πολεμήσει δύο φορές για την αμφισβητούμενη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, την οποία το Αζερμπαϊτζάν ανακατέλαβε από τις αρμενικές δυνάμεις σε αστραπιαία επιχείρηση το 2023, προκαλώντας την έξοδο πάνω από 100.000 εθνοτικών Αρμενίων.
Αν και έχουν προηγηθεί συνομιλίες για μια ειρηνική λύση –συμπεριλαμβανομένων αυτών του περασμένου μήνα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα– δεν είχε υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.
«Αυτά τα δύο έθνη βρίσκονται σε πόλεμο για πολλά χρόνια, με αποτέλεσμα τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων», έγραψε ο Τραμπ, προσθέτοντας: «Πολλοί ηγέτες προσπάθησαν να τερματίσουν τον πόλεμο χωρίς επιτυχία, μέχρι τώρα, χάρη στον ‘TRUMP’. Η κυβέρνησή μου συνεργάζεται με τις δύο πλευρές εδώ και αρκετό καιρό και είμαι πολύ περήφανος για αυτούς τους θαρραλέους ηγέτες που κάνουν το σωστό».
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος έχει εκφράσει την πεποίθηση ότι οι μεσολαβητικές του προσπάθειες σε διεθνείς συγκρούσεις αξίζουν το Νόμπελ Ειρήνης, δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα υπογράψουν διμερείς συμφωνίες «με τις δύο χώρες για την από κοινού επιδίωξη οικονομικών ευκαιριών» που θα μπορούσαν να απελευθερώσουν τις δυνατότητες της περιοχής του Νότιου Καυκάσου.
Η επικείμενη συμφωνία μπορεί να βάλει τέλος σε δεκαετίες συγκρούσεων και να ανοίξει τον δρόμο για την επαναλειτουργία βασικών συγκοινωνιακών διαδρόμων στον Νότιο Καύκασο, οι οποίοι παραμένουν κλειστοί από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν στο Associated Press, η συμφωνία θα παραχωρεί στις ΗΠΑ δικαιώματα μίσθωσης για την ανάπτυξη του διαδρόμου, ο οποίος θα ονομαστεί «Διαδρομή Τραμπ για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία».
Ο διάδρομος αυτός θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με την περιοχή Ναχτσιβάν, που χωρίζεται από την υπόλοιπη χώρα με μια λωρίδα εδάφους της Αρμενίας μήκους 32 χιλιομέτρων.
Αναμένεται να περιλαμβάνει σιδηροδρομική γραμμή, αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και καλώδια οπτικών ινών, επιτρέποντας τη διακίνηση εμπορευμάτων και αργότερα ανθρώπων. Η συμφωνία δεν προβλέπει χρηματοδότηση του έργου από τις ΗΠΑ, αλλά ανάπτυξή του από ιδιωτικές εταιρείες.
Η συμφωνία επιτεύχθηκε μετά από επίσκεψη του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, Μπακού, νωρίτερα φέτος και συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν συγκρούονταν για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες για τον έλεγχο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Κατά τη σοβιετική εποχή, η κυρίως αρμενικής καταγωγής περιοχή είχε καθεστώς αυτονομίας εντός του Αζερμπαϊτζάν. Οι μακροχρόνιες εντάσεις μεταξύ χριστιανών Αρμενίων και κυρίως μουσουλμάνων Αζέρων κορυφώθηκαν καθώς η Σοβιετική Ένωση κατέρρεε.
Με πληροφορίες από Guardian
