Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται παγκοσμίως, η Αθήνα πλέον βρίσκεται στην κορυφή της ευρωπαϊκής λίστας με τις πόλεις που αντιμετωπίζουν την πιο παρατεταμένη περίοδο καύσωνα.
Η λεγόμενη περίοδος ακραίας θερμότητας (heat season) στην ελληνική πρωτεύουσα εκτείνεται πλέον, κατά μέσο όρο, για 145 ημέρες τον χρόνο, από τα μέσα Μαΐου έως τις αρχές Οκτωβρίου.
Η έρευνα, από την οργάνωση Climate Resilience for All , ανέλυσε στοιχεία από 85 πόλεις σε όλο τον κόσμο την περίοδο 2019-2023, εξετάζοντας την πρώτη και τελευταία ημέρα κάθε έτους κατά την οποία οι θερμοκρασίες έφτασαν ή ξεπέρασαν τους 32°C. Το θερμικό κατώφλι αυτό θεωρείται επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η περίοδος ακραίας θερμότητας διαρκεί πλέον κατά μέσο όρο 214 ημέρες τον χρόνο στις πόλεις που εξετάστηκαν. Σε 20 από αυτές, ωστόσο, καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των 32°C οποιαδήποτε εποχή του χρόνου, ακόμη και εκτός αυτής της ευρύτερης περιόδου, γεγονός που υποδεικνύει την εμφάνιση μεμονωμένων επεισοδίων καύσωνα με σχεδόν μηδενική εποχικότητα.
Οι τρεις ευρωπαϊκές πόλεις με τη μεγαλύτερη περίοδο ζέστης
Πέρα από την Αθήνα, στη δεύτερη θέση της λίστας έρχονται τα Τίρανα με 143 ημέρες, ενώ η Λισαβόνα έρχεται τρίτη, με 136 ημέρες.
Στην Ισπανία, η Μαδρίτη βιώνει αντίστοιχες θερμοκρασίες για περίπου 119 ημέρες, από τα τέλη Μαΐου έως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Το Παρίσι μετρά περίπου τρεις μήνες με θερμοκρασίες πάνω από τους 32°C, και οι τοπικές αρχές εξετάζουν ήδη σχέδια αντιμετώπισης για πιθανή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 4°C.
Ακόμη και σε πιο βόρειες πόλεις όπως το Μόναχο και η Βαρσοβία, η διάρκεια της περιόδου ακραίας ζέστης φτάνει τον έναν ή δύο μήνες, στοιχείο που στο παρελθόν θα θεωρούνταν ακραίο για τα γεωγραφικά τους δεδομένα.
Πέρα από την ταλαιπωρία, οι παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών εντείνουν τις πιέσεις στα συστήματα υγείας και απειλούν τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ιδίως τους ηλικιωμένους και τα άτομα με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.
Ο ρόλος της ανθρώπινης δραστηριότητας στην κλιματική αλλαγή
Έρευνα που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος από τον οργανισμό World Weather Attribution σε συνεργασία με το Climate Central και το Red Cross Climate Centre, έδειξε ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έχει προσθέσει κατά μέσο όρο 30 επιπλέον ημέρες ακραίας ζέστης για περίπου το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού. Στην Ευρώπη, οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές και συχνά θανατηφόρες.
Η αστικοποίηση επιδεινώνει το πρόβλημα, εξαιτίας του φαινομένου της «αστικής θερμικής νησίδας», δηλαδή της αυξημένης θερμοκρασίας στα αστικά κέντρα σε σχέση με την ύπαιθρο, λόγω της πυκνής δόμησης και της έλλειψης πράσινων χώρων
«Οι πόλεις δεν σχεδιάστηκαν για να αντέχουν τέτοιου είδους θερμικά σοκ», εξηγεί η Kathy Baughman McLeod, επικεφαλής της Climate Resilience for All.
Πώς οι πόλεις μπορούν να γίνουν πιο βιώσιμες
Οι επιστήμονες που υπογράφουν τη μελέτη τονίζουν ότι, παρά τη ραγδαία αύξηση της διάρκειας και της έντασης των καυσώνων, οι πολιτικές προσαρμογής παραμένουν ανεπαρκείς ή περιορισμένης εμβέλειας.
«Δεν μπορούμε πλέον να αντιμετωπίζουμε τη ζέστη ως ένα φυσιολογικό κομμάτι του καλοκαιριού», υπογραμμίζει η McLeod. «Η εποχή του καύσωνα έχει αλλάξει. Είναι απαραίτητο να υπάρξει γενικευμένη ενημέρωση και να ληφθούν μέτρα, τόσο από τις κυβερνήσεις όσο και από τις επιχειρήσεις και τους εργοδότες, ώστε να προστατευθούν οι άνθρωποι από τις ολοένα και πιο συχνές και παρατεταμένες θερμικές κρίσεις».
Για να περιοριστούν οι συνέπειες αυτής της παρατεταμένης θερμικής πίεσης, οι ερευνητές προτείνουν πρακτικά μέτρα όπως τη δημιουργία πράσινων χώρων στις πόλεις, καλύτερο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό για τα κτίρια, αλλά και την κατασκευή δροσερών καταφυγίων για το κοινό.
Με πληροφορίες από Euronews
