Η Ανώτατη Δικαστική Αρχή του Ουισκόνσιν ακύρωσε την Τετάρτη, με ψήφους 4 υπέρ και 3 κατά, τον σχεδόν δύο αιώνων νόμο που απαγόρευε τις αμβλώσεις στην πολιτεία, κρίνοντας πως έχει υποκατασταθεί από μεταγενέστερες νομοθεσίες που επιτρέπουν τη διαδικασία έως το στάδιο της βιωσιμότητας του εμβρύου.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου –στο οποίο πλειοψηφούν πλέον φιλελεύθεροι δικαστές– τερματίζει μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας για τις αμβλώσεις στο Ουισκόνσιν, οι οποίες είχαν αρχίσει να προσφέρονται ξανά μετά από μια πρώτη δικαστική απόφαση το 2023, αλλά χωρίς νομική κατοχύρωση.
Ο νόμος που ακυρώθηκε είχε τεθεί σε ισχύ το 1849 και απαγόρευε τη «δολοφονία αγέννητου παιδιού» εκτός από περιπτώσεις ιατρικού κινδύνου για τη μητέρα, ενώ θεωρείτο de facto απαγόρευση των αμβλώσεων. Παρότι το 1973 το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ τον κατέστησε ανενεργό με τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων μέσω της απόφασης Roe v. Wade, δεν καταργήθηκε ποτέ επισήμως και επανήλθε ως νομική απειλή μετά την ακύρωση του Roe το 2022.
Ο Γενικός Εισαγγελέας του Ουισκόνσιν Τζος Κολ, Δημοκρατικός, κατέθεσε προσφυγή αμέσως μετά, υποστηρίζοντας ότι ο νόμος έχει παρακαμφθεί από σύγχρονες διατάξεις – όπως αυτή του 1985 που επιτρέπει τις αμβλώσεις μέχρι τη βιωσιμότητα του εμβρύου, γύρω στην 21η εβδομάδα κύησης.
Η δικαστής Ρεμπέκα Ντάλετ, συντάκτρια της πλειοψηφίας, ανέφερε στην απόφαση ότι «η σύγχρονη νομοθεσία καλύπτει πλήρως το ζήτημα των αμβλώσεων και αντικαθιστά σαφώς τον παρωχημένο νόμο του 19ου αιώνα». Οι υπόλοιποι φιλελεύθεροι δικαστές είχαν προϊδεάσει για την απόφασή τους, με τη δικαστή Τζανέτ Προτάσιεβιτς να δηλώνει προεκλογικά υπέρ του δικαιώματος στην άμβλωση, ενώ η Τζιλ Καρόφσκι είχε χαρακτηρίσει τον παλιό νόμο «ένταλμα θανάτου».
Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την συντηρητική πλευρά. Η δικαστής Ανέτ Ζίγκλερ, στη μειοψηφία, μίλησε για «καταχρηστική άσκηση εξουσίας» και κατηγόρησε τους συναδέλφους της ότι υποκατέστησαν το έργο της πολιτειακής βουλής με πολιτικά κίνητρα.
Ο εισαγγελέας Κολ χαιρέτισε την απόφαση ως «μεγάλη νίκη για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα». Η Planned Parenthood Ουισκόνσιν, που είχε προσφύγει επίσης στο δικαστήριο, έκανε λόγο για «σταθερότητα» ως προς την παροχή αμβλώσεων στην πολιτεία, αν και εμφανίστηκε απογοητευμένη επειδή το δικαστήριο απέφυγε να αποφανθεί για τη συνταγματικότητα του νόμου.
Η Χέδερ Βάινινγκερ, επικεφαλής της οργάνωσης Wisconsin Right to Life, κατηγόρησε την πλειοψηφία ότι «νομοθετεί από την έδρα», ελλείψει σαφούς κατάργησης του νόμου του 1849 από τη Βουλή.
Το θέμα των αμβλώσεων παραμένει στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής στο Ουισκόνσιν, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ευρεία λαϊκή στήριξη στην ελευθερία επιλογής: το 62% των ψηφοφόρων στις εκλογές του 2024 δήλωσε ότι πιστεύει πως οι αμβλώσεις πρέπει να παραμένουν νόμιμες στις περισσότερες περιπτώσεις.
Με πληροφορίες από Associated Press
