Οι υπουργοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν αυτή την εβδομάδα σχέδια για την αποστολή χιλιάδων αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε σε κέντρα αναπτυσσόμενων, όπως δήλωσε στον Guardian ο επικεφαλής του οργανισμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα της ηπείρου.
Ο Αλέν Μπερσέ, γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, δήλωσε ότι οι συζητήσεις σχετικά με την απέλαση ατόμων που έφτασαν στην Ευρώπη μέσω παράνομων διαδρομών θα πραγματοποιηθούν «σε πολυμερές επίπεδο» κατά τη διάρκεια συνάντησης στη Μολδαβία την Παρασκευή.
Οι υπουργοί αναμένεται επίσης να ανακοινώσουν μια πολιτική δήλωση που θα τονίζει το δικαίωμα των χωρών να ελέγχουν τα σύνορά τους, μετά από ισχυρισμούς ότι οι νόμοι για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν εμποδίσει την απέλαση ξένων εγκληματιών και ανεπιθύμητων αιτούντων άσυλο.
Υπήρξαν αιτήματα από αρκετούς υπουργούς Εσωτερικών, συμπεριλαμβανομένης της υπουργού Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Σαμπάνα Μαχμούντ, για αλλαγές στην ερμηνεία της Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).
Στα «σκαριά» η νέα απόφαση της ΕΕ για την απομάκρυνση απορριφθέντων αιτούντων άσυλο
Οι προγραμματισμένες κινήσεις θα προκαλέσουν ανησυχία στις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι αιτούντες άσυλο αμφισβήτησαν με επιτυχία τα σχέδια της συντηρητικής κυβέρνησης να τους απελάσει σε κέντρο της Ρουάντα, χρησιμοποιώντας την ΕΣΔΑ.
Οργανώσεις προσφύγων έχουν επισημάνει ότι η υπονόμευση της σύμβασης ενέχει τον κίνδυνο να αποδυναμωθεί η προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων όσων διαφεύγουν από τον πόλεμο και τις διώξεις.
Μιλώντας πριν από τη διάσκεψη του Συμβουλίου στο Κισινάου, την πρωτεύουσα της Μολδαβίας, ο Μπερσέ δήλωσε: «Η συζήτηση σχετικά με τους κόμβους ήταν ένα σημαντικό στοιχείο. Όλοι γνωρίζουμε ότι έχει συζητηθεί σε διάφορες χώρες. Θα συζητηθεί σε πολυμερές επίπεδο. Αποτελεί πρόοδο, υπό την έννοια ότι είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε πολιτικά ζητήματα [που προηγουμένως] συζητούνταν σε εθνικό επίπεδο. Επομένως, οι κόμβοι θα συζητηθούν και θα πρέπει να δούμε πώς είναι δυνατόν να εφαρμοστεί αυτό».
Ωστόσο, ο Μπερσέ επέμεινε ότι θα ήταν «σημαντικό» οι μετανάστες που απομακρύνονται από το «ευρωπαϊκό έδαφος» να εξακολουθούν να προστατεύονται από την ΕΣΔΑ.
«Έχουμε να κάνουμε με ανθρώπινα όντα σε ευρωπαϊκό έδαφος. Αυτό σημαίνει ότι [αυτοί] προστατεύονται επίσης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Αυτό είναι καθοριστικό. Είναι σαφές ότι οι συνθήκες στις χώρες είναι σημαντικές», είπε.
Η συνάντηση, στην οποία αναμένεται να παραστεί η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών, Ιβέτ Κούπερ, είναι η πρώτη φορά που υπουργοί στο Συμβούλιο συζητούν για τα κέντρα.
Η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ προσπάθησε να δημιουργήσει «κόμβους επιστροφής» μετά την άνοδο του Reform UK στις δημοσκοπήσεις.Η Μαχμούντ δήλωσε στους βουλευτές τον Νοέμβριο ότι το υπουργείο Εσωτερικών βρισκόταν σε «ενεργές διαπραγματεύσεις» με αρκετές χώρες, αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί καμία συμφωνία.
Τα σχέδια της προηγούμενης κυβέρνησης να στέλνει άτομα που έφταναν με μικρά σκάφη στη Ρουάντα, τα οποία θα κόστιζαν 715 εκατομμύρια λίρες έως το 2024, ακυρώθηκαν, καθώς δεν κατάφεραν να στείλουν ούτε ένα άτομο στη χώρα της Κεντρικής Αφρικής. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η πολιτική αυτή ήταν παράνομη, καθώς η Ρουάντα δεν αποτελεί ασφαλή χώρα.
Η ΕΕ ψήφισε υπέρ της δημιουργίας κέντρων επαναπροώθησης, με τη Δανία, την Αυστρία, την Ελλάδα, τη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες να συμμετέχουν σε συνομιλίες με πιθανές χώρες προορισμού.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε 12 πιθανές χώρες: τη Ρουάντα, τη Γκάνα, τη Σενεγάλη, την Τυνησία, τη Λιβύη, τη Μαυριτανία, την Αίγυπτο, την Ουγκάντα, το Ουζμπεκιστάν, την Αρμενία, το Μαυροβούνιο και την Αιθιοπία.
«Μία ενεργή διαδικασία»
Οι εντάσεις γύρω από την ΕΣΔΑ εντάθηκαν πέρυσι, αφού μια ομάδα εννέα ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Ιταλία και η Δανία, εξέδωσε ανοιχτή επιστολή ζητώντας μεγαλύτερο εθνικό έλεγχο στις μεταναστευτικές πολιτικές.
Η πολιτική δήλωση αυτής της εβδομάδας αναμένεται να περιορίσει τους τρόπους με τους οποίους οι αιτούντες άσυλο μπορούν να χρησιμοποιούν τα άρθρα 3 και 8 της σύμβασης – το δικαίωμα να ζουν χωρίς βασανιστήρια και το δικαίωμα στην οικογενειακή ζωή – για να αντισταθούν στις προσπάθειες απέλασης.
Ο Μπερσέ δήλωσε ότι οι συζητήσεις σχετικά με τη δήλωση, η οποία δεν θα είναι νομικά δεσμευτική, θα συνεχιστούν μεταξύ των κρατών μελών. «Η δήλωση αποτελεί ορόσημο. Είναι ένα σημαντικό στοιχείο, αλλά δεν έχει τελειώσει… είναι μια ενεργή διαδικασία», είπε.
Το κόμμα Reform, με ηγέτη τον Νάιτζελ Φάρατζ, και οι Συντηρητικοί, με ηγέτιδα την Κέμι Μπάντενοχ, έχουν δηλώσει ότι θα αποσυρθούν από τη σύμβαση εάν εκλεγούν στην κυβέρνηση.
Ερωτηθείς εάν η δήλωση αυτής της εβδομάδας ήταν απαραίτητη για να διατηρηθεί η ενότητα του Συμβουλίου της Ευρώπης και η ΕΣΔΑ στο επίκεντρο ενός νομικού πλαισίου, ο Μπερσέ είπε ότι ο οργανισμός είχε αλλάξει πολλές φορές από την ίδρυσή του το 1949.
«Έχει μεταμορφωθεί πολλές φορές. Πέρασαμε κάποιες περιόδους ρήξης – τον λεγόμενο Ψυχρό Πόλεμο και την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Πιθανότατα βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα στιγμή ρήξης της διεθνούς τάξης», είπε.
«Και προφανώς, ο ρόλος ενός τέτοιου οργανισμού είναι να ενεργεί προληπτικά, αλλά και να αντιδρά όταν συμβαίνει κάτι. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει αυτή τη στιγμή».
Οι υποστηρικτές των κέντρων επιστροφής υποστηρίζουν ότι οι αιτούντες άσυλο στους οποίους έχει απορριφθεί η άδεια παραμονής καταλήγουν να παραμένουν ούτως ή άλλως, λόγω της αδυναμίας επιστροφής τους είτε στη χώρα καταγωγής τους είτε σε ασφαλές τρίτο κράτος.
Στοιχεία της Eurostat, της στατιστικής υπηρεσίας της ΕΕ, δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια των επτά ετών έως το 2023, μεταξύ 450.000 και 500.000 υπηκόων αναπτυσσόμενων χωρών διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν την ΕΕ κάθε χρόνο, αλλά λιγότεροι από τους μισούς το έκαναν.
Με πληροφορίες από Guardian
