Η Ολλανδία ανακοίνωσε την καθυστέρηση του στόχου μείωσης των εκπομπών αζώτου, αψηφώντας τόσο απόφαση του εθνικού της δικαστηρίου όσο και τις υποχρεώσεις της έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως επιβεβαίωσε η κυβέρνηση την Παρασκευή, ο στόχος για τη μείωση των εκπομπών κατά το ήμισυ μετατίθεται από το 2030 στο 2035. Η κίνηση αυτή, την οποία προώθησε η υπουργός Γεωργίας Φέμκε Βίερσμα του Κινήματος Αγρότη-Πολίτη (BBB), αποσκοπεί στο να δοθεί περισσότερος χρόνος στους αγρότες για προσαρμογή, αλλά ενδέχεται να παρατείνει το πολυετές αδιέξοδο σχετικά με τη ρύπανση από την εντατική κτηνοτροφία.
Η απόφαση ελήφθη παρά την απόφαση ολλανδικού δικαστηρίου τον Ιανουάριο, που διέτασσε την κυβέρνηση να τηρήσει την αρχική προθεσμία του 2030, προκειμένου να προστατευτούν ευαίσθητες περιοχές από τη ρύπανση αζώτου, κυρίως λόγω κοπριάς και λιπασμάτων.
Η καθυστέρηση ενδέχεται να παραβιάζει και την Οδηγία για τους Οικότοπους της ΕΕ, η οποία επιβάλλει στα κράτη-μέλη την υποχρέωση αποτροπής της υποβάθμισης προστατευόμενων οικοσυστημάτων και την αποκατάστασή τους «εντός σύντομου χρονικού διαστήματος».
Η Ολλανδία αποτελεί εδώ και χρόνια επίκεντρο της κρίσης αζώτου στην Ευρώπη, καταγράφοντας τετραπλάσια ρύπανση ανά εκτάριο σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Η υπερβολική συγκέντρωση αζώτου έχει προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στα προστατευόμενα τοπία του δικτύου Natura 2000.
Ολλανδία: Πακέτο 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους αγρότες
Το νέο σχέδιο της κυβέρνησης περιλαμβάνει ένα «πακέτο εκκίνησης» ύψους 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση αγροτών που δραστηριοποιούνται κοντά σε ευαίσθητες περιοχές:
- 750 εκατ. ευρώ για εθελοντικά προγράμματα αποχώρησης από την κτηνοτροφία,
- 627 εκατ. ευρώ για κτηνοτρόφους γαλακτοπαραγωγής που μειώνουν την παραγωγή,
- 100 εκατ. ευρώ για έργα αποκατάστασης φυσικών οικοτόπων.
Επιπλέον, προβλέπεται αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των εκπομπών, με σταδιακή μετάβαση από το σύστημα μέτρησης των κατακρημνισμένων εκπομπών (KDW) σε άμεσους περιορισμούς ρύπανσης σε επίπεδο μεμονωμένων φαρμών και εργοστασίων. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες του νέου συστήματος δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
«Το σχέδιο προσφέρει προοπτική στους αγρότες και χώρο για καινοτομία, ενώ συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για την αποκατάσταση της φύσης», δήλωσε η υπουργός Βίερσμα.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις, νομικοί εμπειρογνώμονες και ο Ολλανδός γενικός εισαγγελέας είχαν προειδοποιήσει ότι το σχέδιο μπορεί να μην ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του δικαστηρίου.
Η Greenpeace χαρακτήρισε το σχέδιο «προσβολή στο κράτος δικαίου», καταγγέλλοντας την έλλειψη δεσμευτικών μέτρων για τη γεωργία, ανεπαρκείς υπολογισμούς και ελλιπή χρηματοδότηση.
Η υπόθεση πιθανότατα θα οδηγηθεί εκ νέου ενώπιον της Δικαιοσύνης, με οργανώσεις όπως η Greenpeace και το κίνημα Mobilization for the Environment (MOB) να έχουν ήδη προαναγγείλει νέες προσφυγές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει πάρει επίσημη θέση, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η Οδηγία για τους Οικότοπους δεν αφήνει περιθώρια καθυστέρησης στην ανάληψη δράσης.
«Η Ολλανδία πρέπει να θέσει σε εφαρμογή αποτελεσματικά μέτρα για τη μείωση των νιτρικών και της ρύπανσης από άζωτο ώστε να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της ΕΕ για τη φύση και την ποιότητα των υδάτων», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου της Επιτροπής, Ματσιέι Μπερεστέτσκι.
Οι νομικές υπηρεσίες της Επιτροπής αναμένεται να εξετάσουν το ολλανδικό σχέδιο μετά την υιοθέτησή του. Εάν διαπιστωθεί παραβίαση του ευρωπαϊκού δικαίου, ενδέχεται να κινηθεί διαδικασία παράβασης κατά της Ολλανδίας.
Η αναβολή αποτελεί πολιτική νίκη για το Κίνημα Αγρότη-Πολίτη, προσφέροντας ανακούφιση στη βάση του στην ύπαιθρο. Ωστόσο, εγκυμονεί τον κίνδυνο νέων δικαστικών συγκρούσεων τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στις Βρυξέλλες.
Με πληροφορίες από Politico
