Περισσότερο από το αναμενόμενο αυξήθηκε το 2024 η στάθμη των υδάτων σε όλο τον πλανήτη, καθώς ο ρυθμός της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας αυξάνεται ταχέως τα τελευταία 30 χρόνια.
Οι ωκεανοί πέρυσι έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών δεκαετιών – με τον ρυθμό της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας να αυξάνεται περίπου 35% περισσότερο από το αναμενόμενο, σύμφωνα με ανάλυση της NASA. Η απροσδόκητη άνοδος των παγκόσμιων επιπέδων είναι ανησυχητική, ιδιαίτερα ως δείκτης για το τι να περιμένουμε γύρω από τις παράκτιες πόλεις, πολλές από τις οποίες ήδη αντιμετωπίζουν πιο καταστροφικές πλημμύρες, σε σχέση με το παρελθόν.
«Επειδή οι ωκεανοί καλύπτουν περισσότερα από τα 2/3 του πλανήτη, η παγκόσμια άνοδος της στάθμης της θάλασσας είναι ένα σημαντικό κριτήριο για το συνολικό κλίμα της Γης», δήλωσε ο Τζος Γουίλις, ερευνητής της στάθμης της θάλασσας στο Εργαστήριο Jet Propulsion της NASA.
Ο ρυθμός μέσης αύξησης της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας πέρυσι ήταν 0,59 εκατοστά ετησίως, υψηλότερος από τα αναμενόμενα 0,43 εκατοστά ετησίως, ανέφερε η NASA σε δελτίο τύπου.
Ο ρυθμός της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας ακολουθεί μια τάση ταχέως αυξανόμενων ρυθμών τα τελευταία 30 χρόνια. Από το 1993 έως το 2023, ο ρυθμός της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας διπλασιάστηκε, και συνολικά, η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει κατά 10 εκατοστά από το 1993.
Καθώς τα ποσοστά προβλέπεται να αυξηθούν, ο Willis είπε ότι το «αναμενόμενο» ποσοστό βασίζεται σε αυτή τη μακροπρόθεσμη άνοδο και στο πόσο γρήγορα επιταχύνεται. Αλλά, σε κάθε δεδομένη χρονιά, αυτός και η ομάδα του βλέπουν το ποσοστό αυτό να αλλάζει λίγο περισσότερο ή λιγότερο λόγω των φυσικών κύκλων - όπως συνέβη πέρυσι. Οι φυσικοί κύκλοι επιτρέπουν επιπλέον νερό να φτάσει στον ωκεανό ή επιπλέον θερμότητα να απορροφηθεί.
Η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας επηρεάζεται από συγκεκριμένους παράγοντες. Τα τελευταία χρόνια, το λιώσιμο των στρωμάτων πάγου και των παγετώνων συνέβαλε στην άνοδο περίπου των δύο τρίτων της στάθμης της θάλασσας. Ένα άλλο τρίτο προήλθε από την υπερθέρμανση των ωκεανών που σημαίνει ότι καταλαμβάνουν μεγαλύτερο όγκο.
Αλλά το 2024 ήταν διαφορετικό. Η κύρια κινητήρια δύναμη πέρυσι, είπε η ομάδα, ήταν μια ασυνήθιστη αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών που οδήγησε σε μεγαλύτερη επέκτασή τους.
«Αυτό στην πραγματικότητα δεν είναι τρομερά έκπληξη», είπε ο Chris Piecuch, φυσικός ωκεανογράφος στο Ωκεανογραφικό Ίδρυμα Woods Hole. Είπε ότι η θέρμανση και η επέκταση των ωκεανών συχνά επηρεάζουν τις ετήσιες αλλαγές στην παγκόσμια στάθμη της θάλασσας.
Ένας μεγάλος παράγοντας που καθορίζει εάν η θέρμανση των ωκεανών ή το λιώσιμο των πάγων θα οδηγήσει στην άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας το συγκεκριμένο έτος είναι η «χωροταξία» της θέρμανσης, είπε ο Piecuch.
Η επιφάνεια της γης δεν θερμαίνεται ομοιόμορφα ή με τον ίδιο ρυθμό, εξήγησε. Πέρυσι, τμήματα του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού και του Βόρειου Ειρηνικού Ωκεανού παρουσίασαν θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου, αλλά η νοτιοανατολική Γροιλανδία και η χερσόνησος της Δυτικής Ανταρκτικής παρουσίασαν θερμοκρασίες χαμηλότερες από το μέσο όρο.
«Αυτά τα μοτίβα θερμοκρασίας της επιφάνειας πιθανότατα έπαιξαν σημαντικό ρόλο, παράλληλα με άλλες διεργασίες», είπε ο Piecuch, ο οποίος δεν συμμετείχε στην ανάλυση, αλλά είναι μέλος της ομάδας μελέτης της στάθμης της θάλασσας της NASA. Άλλοι παράγοντες, όπως οι διαφορετικοί χρόνοι απόκρισης των ωκεανών και των φύλλων πάγου, πιθανότατα συνέβαλαν επίσης στον προσδιορισμό της ακριβούς κατανομής μεταξύ της συνεισφοράς της θέρμανσης των ωκεανών και της τήξης των πάγων.
Ενώ η υπερθέρμανση των ωκεανών επηρεάζει τις ετήσιες αλλαγές, το λιώσιμο των πάγων της ξηράς είναι συνήθως ένας κυρίαρχος παράγοντας στην παγκόσμια στάθμη της θάλασσας σε κλίμακα δεκαετιών.
Οι υψηλές θερμοκρασίες των ωκεανών έχουν εκπλήξει τους επιστήμονες τα τελευταία χρόνια. Η θερμοκρασία του παγκόσμιου ωκεανού αυξάνεται συνεχώς από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, αλλά τα ποσοστά εκτοξεύτηκαν σε νέα επίπεδα τα τελευταία δύο χρόνια. Η άνευ προηγουμένου σειρά θερμότητας των ωκεανών από το 2023 οδήγησε ορισμένους επιστήμονες να πιστέψουν ότι αυτό το μέρος του συστήματος της Γης έχει αλλάξει θεμελιωδώς με τρόπο που δεν μπορεί να αντιστραφεί σε ανθρώπινη χρονική κλίμακα.
Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες των ωκεανών μπορεί να είναι επιζήμιες για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, συμπεριλαμβανομένης της διατάραξης των πληθυσμών των κοραλλιογενών υφάλων του πλανήτη μας. Βοηθά επίσης στην ταχεία ένταση των τυφώνων.
Η ακραία ζέστη των ωκεανών έρχεται καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες στη Γη έφτασαν τα υψηλότερα επίπεδα ρεκόρ το 2023 και στη συνέχεια ξανά το 2024.
Τα παγκόσμια ποσοστά ανόδου της στάθμης της θάλασσας είναι σημαντικά, είπε ο Willis, επειδή μας λένε πόσο συνολικό νερό ή θερμότητα προστίθεται στους ωκεανούς. Είπε ότι «ο ρυθμός παγκόσμιας ανόδου μας λέει κάτι για το τι να περιμένουμε στις περισσότερες ακτές σε όλο τον κόσμο».
Ενώ η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας αυξάνεται ταχύτερα από το αναμενόμενο, πολλές παράκτιες πόλεις παρουσιάζουν ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις σε τοπικό επίπεδο. Η τοπική άνοδος της στάθμης της θάλασσας επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, όπως η βύθιση της γης, τα ωκεάνια ρεύματα και οι διαφορές στο ύψος της ξηράς, για παράδειγμα.
Περισσότεροι από δώδεκα μετρητές παλίρροιας από το Τέξας στη Βόρεια Καρολίνα των ΗΠΑ έδειξαν ότι η στάθμη της θάλασσας είναι τουλάχιστον 18 εκατοστά υψηλότερη από ό,τι ήταν σχεδόν πριν από 15 χρόνια. Σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές, οι πλημμύρες έχουν γίνει πιο πιθανές και επικίνδυνες.
Με πληροφορίες από Washington Post
