Είναι, πράγματι, έτοιμος ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν για κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία ή παίζει με τον χρόνο;
Το ερώτημα αυτό επιχειρούν να απαντήσουν ειδικοί επί του πολέμου στην Ουκρανία, φωτίζοντας πιθανά κίνητρα πίσω από την απόφαση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν να πει αρχικά «ναι» υπό όρους στην αμερικανική πρόταση για εκεχειρία.
Η Ρωσία είναι έτοιμη για διακοπή των μαχών, δήλωσε ο Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά η απάντηση αυτή επιδέχεται πολλών αναγνώσεων. Οι προϋποθέσεις που έθεσε πριν από τις συνομιλίες με τους απεσταλμένους των ΗΠΑ στο Κρεμλίνο είναι τόσο βασικές για τη σκέψη του που θα μπορούσαν να διαλύσουν κάθε ελπίδα για πραγματική εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός επί 30 ημέρες, που προβλέπει η συγκεκριμένη πρόταση.
Πρόκειται για τις απαιτήσεις που οι Ρώσοι είχαν καθ' όλη τη διάρκεια της ευρείας κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία - αλλά πριν από αυτή. «Για την Ουκρανία και τους δυτικούς εταίρους της, πολλές από αυτές θα αποδειχθούν απαράδεκτες ή αδύνατο να εκπληρωθούν», επισημαίνει το BBC στην ανάλυσή του.
«Συμφωνούμε με τις προτάσεις για παύση των εχθροπραξιών», ξεκίνησε θετικά, ο Πούτιν για να προσθέσει μόνο: «Αυτή η παύση πρέπει να είναι τέτοια που θα οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη ειρήνη και θα εξαλείψει τις βαθύτερες αιτίες αυτής της κρίσης».
Κανείς δεν θα διαφωνούσε με την ανάγκη για μακροπρόθεσμη ειρήνη, αλλά η ιδέα του Πούτιν για τις βαθύτερες αιτίες του πολέμου περιστρέφεται γύρω από την επιθυμία της Ουκρανίας να υπάρχει ως κυρίαρχο κράτος, πέρα από την τροχιά της Ρωσίας. Η Ουκρανία θέλει να είναι μέρος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης - μάλιστα αυτό κατοχυρώνεται και στο Σύνταγμά της.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη αμφισβητήσει την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ, αλλά ο Πούτιν έχει επανειλημμένα απορρίψει την ιδέα της Ουκρανίας ως κράτους. Και αυτό στηρίζει πολλές από τις απαιτήσεις που σκιαγράφησε.
Οι απαιτήσεις Πούτιν για την εφαρμογή εκεχειρίας 30 ημερών
Θέλει να σταματήσει την Ουκρανία από την ενίσχυση του στρατού της και την αναπλήρωση του εφοδιασμού όπλων της - έτσι δεν θα υπήρχαν άλλες παραδόσεις από τη Δύση. Θέλει να μάθει ποιος θα διασφάλιζε ότι αυτό πράγματι θα συμβεί. Από την αρχή αυτού του πολέμου, ο Πούτιν ζήτησε την «αποστρατιωτικοποίηση» της Ουκρανίας, κάτι που είναι ανάθεμα για το Κίεβο και τους συμμάχους του.
Ουσιαστικά, ο Πούτιν αναζητά αντίστροφα εγγυήσεις ασφαλείας. Θα συμφωνούσε η Ρωσία να σταματήσει τον επανεξοπλισμό ή την κινητοποίηση των δυνάμεών της; Αυτό φαίνεται απίθανο και δεν υπήρξε καμία ένδειξη παραχώρησης από την πλευρά του χθες, καθώς απευθυνόταν σε δημοσιογράφους στο Κρεμλίνο.
Ο Πούτιν, μάλιστα, μόλις είχε επιστρέψει με ανεβασμένη διάθεση και ηθικό μετά από μια επίσκεψη στην πρώτη γραμμή του πολέμου στο Κουρσκ, τη ρωσική συνοριακή περιοχή που είχε εν μέρει καταλάβει η Ουκρανία, από τον περασμένο Αύγουστο
Η Ρωσία έχει τώρα το πάνω χέρι στο Κουρσκ. Ο Πούτιν αισθάνεται ξεκάθαρα ότι διαπραγματεύεται από θέση ισχύος και δεν θέλει να χάσει αυτό το πλεονέκτημα.
«Αν σταματήσουμε τις στρατιωτικές ενέργειες για 30 ημέρες, τι σημαίνει αυτό; Θα φύγουν όλοι όσοι είναι εκεί από τη μάχη;».
Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι οι δυνάμεις του έχουν πλέον πάρει τον πλήρη έλεγχο της μεγαλύτερης πόλης που κατάφεραν να καταλάβουν οι Ουκρανοί, τη Σούτζα. Ο Πούτιν λέει ότι το μόνο που έχουν κρατήσει οι Ουκρανοί είναι μια σφήνα, οπότε γιατί να σταματήσει τώρα η Ρωσία;
«Εάν συμβεί φυσικός αποκλεισμός τις επόμενες ημέρες, κανείς δεν θα μπορεί να φύγει καθόλου. Θα υπάρχουν μόνο δύο επιλογές - να παραδοθείτε ή να πεθάνετε».
Το ίδιο ισχύει για το σύνολο της γραμμής του μετώπου μήκους 1.000 χιλιομέτρων, όπου ισχυρίστηκε ότι η κατάσταση στο έδαφος άλλαζε ραγδαία, με τα ρωσικά στρατεύματα «να προελαύνουν σχεδόν σε όλες τις περιοχές» - κάτι που, ωστόσο, δεν συμβαίνει στην πραγματικότητα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του μετώπου βρίσκεται σε αδιέξοδο, ακόμα κι αν η Ρωσία είχε κάποια πρόσφατη επιτυχία στα ανατολικά.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν πιστεύει ότι μια κατάπαυση του πυρός 30 ημερών θα στερήσει τη Ρωσία από το πλεονέκτημά της και θα επέτρεπε στους Ουκρανούς να ανασυνταχθούν και να επανεξοπλιστούν. «Ποιες είναι οι εγγυήσεις μας ότι δεν θα επιτραπεί να συμβεί κάτι τέτοιο;», ρώτησε ρητορικά.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει προσφερθεί κανένας μηχανισμός που να διασφαλίζει ότι οι όροι οποιασδήποτε κατάπαυσης του πυρός θα ισχύουν. Παρόλο που 15 δυτικές χώρες έχουν προτείνει προσωρινά ειρηνευτικά στρατεύματα, αυτά θα διατεθούν μόνο σε περίπτωση τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας, όχι κατάπαυσης του πυρός.
«Όχι ότι η Ρωσία θα επέτρεπε αυτή τη ρύθμιση ούτως ή άλλως», τονίζει το BBC.
Δεδομένων όλων αυτών των «αποχρώσεων», ο Πούτιν φάνηκε να είναι δύσπιστος για το πώς μια κατάπαυση του πυρός θα μπορούσε να ωφελήσει τη Ρωσία, ειδικά όταν τα στρατεύματά του φαίνεται να έχουν τώρα το πλεονέκτημα. Ολόκληρη η προοπτική του Πούτιν «βασίστηκε στο πώς εξελίσσεται η κατάσταση στο έδαφος».
Ό,τι κι αν συμβεί σε αυτές τις συνομιλίες, ο Πούτιν γνωρίζει ότι τελικά, η πιο σημαντική συνομιλία του θα είναι με τον πρόεδρο Τραμπ. «Νομίζω ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Αμερικανούς συναδέλφους μας… ίσως έχουμε ένα τηλεφώνημα με τον πρόεδρο Τραμπ και να το συζητήσουμε μαζί του», είπε.
Αλλά ο Βλαντιμίρ Πούτιν έφτιαξε χθες τη θέση του πριν από αυτές τις συνομιλίες, με ένα μήνυμα ότι ο δρόμος για την κατάπαυση του πυρός ήταν γεμάτος με συνθήκες που θα ήταν σχεδόν αδύνατο να εκπληρωθούν.
Με πληροφορίες από BBC
