Η απόφαση της Meta, μητρικής εταιρείας των Facebook, Instagram και WhatsApp, να καταργήσει το πρόγραμμα fact-checking στις Ηνωμένες Πολιτείες εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, σύμφωνα με τον επίτροπο του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Μάικλ Ο’Φλάχερτι.
Ο ίδιος προειδοποιεί πως αυτή η αλλαγή πολιτικής, όπως και αντίστοιχες κινήσεις από άλλες πλατφόρμες όπως το X (πρώην Twitter), μπορεί να επιφέρει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στη δημοκρατία και την κοινωνία γενικότερα.
Ο Ο’Φλάχερτι υπογράμμισε ότι η απομάκρυνση των πλατφορμών από την επαλήθευση των γεγονότων ενισχύει το κενό που επιτρέπει την παραπληροφόρηση να ευδοκιμεί ανεξέλεγκτα. «Η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και των μηνυμάτων μίσους δεν είναι λογοκρισία αλλά δέσμευση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», τόνισε, καλώντας τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειες και να διασφαλίσουν ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες αναλαμβάνουν την ευθύνη τους για τους συστημικούς κινδύνους που δημιουργούν.
Παράλληλα, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Φόλκερ Τουρκ, προειδοποίησε πως η εξάπλωση της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο έχει άμεσες και καταστροφικές επιπτώσεις, τόσο στην ελευθερία της έκφρασης όσο και στην κοινωνική συνοχή. «Ο έλεγχος του περιεχομένου δεν αποτελεί λογοκρισία, αλλά εργαλείο προστασίας της δημόσιας ασφάλειας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ. Ο Τουρκ επεσήμανε επίσης πως τα κοινωνικά δίκτυα έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώνουν την κοινωνία, αλλά και την ευθύνη να περιορίζουν τις αρνητικές τους επιπτώσεις, όπως η υποκίνηση μίσους και η ενίσχυση συγκρούσεων.
Η Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ ζητά την υπεύθυνη ρύθμιση του ψηφιακού χώρου, με στόχο την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε ανάρτησή του στο LinkedIn, ο Τουρκ σημείωσε πως «το διαδικτυακό μίσος περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης και προκαλεί βλάβες στον πραγματικό κόσμο». Υπενθύμισε δε ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί οφείλουν να χρησιμοποιήσουν τη δύναμή τους για τη βελτίωση της κοινωνίας και όχι για την επιδείνωση των διαιρέσεων.
Η απόφαση της Meta έρχεται λίγες ημέρες πριν από την πιθανή επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, με τον Ίλον Μασκ, ιδιοκτήτη της πλατφόρμας Χ, να ενισχύει τη θέση του πως τα προγράμματα fact-checking συνιστούν «λογοκρισία». Παρά τις πιέσεις από την παγκόσμια κοινότητα, οι ενέργειες αυτές αναδεικνύουν την ανάγκη για έναν νέο, σαφή και παγκόσμιο κανονιστικό πλαίσιο για τον έλεγχο του διαδικτυακού περιεχομένου.
