Ένα γλυπτό από ελεφαντόδοντο του 12ου αιώνα που αντιπροσωπεύει «ένα από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά και αισθητικά αντικείμενα» σύμφωνα με επιτροπή της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου που έχει εκτιμήσει το τεχνούργημα, έχει γίνει μήλο της έριδος ανάμεσα σε δυο χώρες και δυο μεγάλα μουσεία.
Το γλυπτό αναπαριστά την αποκαθήλωση του Ιησού, θεωρείται αριστούργημα της ρωμανικής τέχνης και χρονολογείται από το 1190-1200.
Το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης διεκδικεί να το αγοράσει εδώ και καιρό, αλλά η αγορά του μπορεί να ολοκληρωθεί μόνο με την προϋπόθεση ότι μπορεί να εξαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ωστόσο, η άδεια εξαγωγής έχει πλέον αναβληθεί για δεύτερη φορά, για να μπορέσει το V&A να συγκεντρώσει κεφάλαια για την αγορά του.Συνήθως οι άδειες εξαγωγής του Ηνωμένου Βασιλείου αναβάλλονται μόνο για έργα τέχνης που βρίσκονται στη χώρα για περισσότερα από 50 χρόνια. Στην περίπτωση της «Αποκαθήλωσης», μπορεί το έργο να βρισκόταν στη Βρετανία για περίπου 42 χρόνια, αλλά λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του, η άδεια εξαγωγής αναβλήθηκε.
«Η Αποκαθήλωση» ήταν δάνειο στο V&A από το 1982 έως το 2022 και ο διευθυντής του, Tristram Hunt, το περιγράφει ως «ένα από τα πιο όμορφα, συναρπαστικά και ιστορικά σημαντικά αντικείμενα που έχουν εκτεθεί στο μουσείο». Λαμβάνοντας υπόψη την ευρεία γκάμα της συλλογής του V&A, το έργο αυτό αντιπροσωπεύει κάτι πολύτιμο.
Λαξευμένο από χαυλιόδοντες θαλάσσιου ίππου, η «Αποκαθήλωση» πιθανότατα έγινε στο Γιορκ, επομένως υπάρχουν στενοί δεσμοί με το Ηνωμένο Βασίλειο. Τίποτα δεν είναι γνωστό για την ιστορία του έως ότου αποκτήθηκε από τους συλλέκτες και έμπορους αρχαιοτήτων John and Gertrude Hunt, κάπου στα μέσα του 20ου αιώνα. Πέρυσι οι κληρονόμοι τους το πούλησαν στο ΜΕΤ για 2,5 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 2 εκατομμύρια λίρες) σε μια ιδιωτική συναλλαγή μέσω του οίκου Sotheby’s.
Το V&A αντιμετωπίζει τώρα την πρόκληση να συγκεντρώσει τα χρήματα. Έχουν ξεκινήσει προκαταρκτικές συζητήσεις με το Art Fund (μια φιλανθρωπική οργάνωση που υποστηρίζει τις αγορές των μουσείων) και το National Heritage Memorial Fund (το οποίο λαμβάνει κρατικά χρήματα). Αλλά θα δοθεί από αυτούς μόνο ένα μέρος του ποσού, επομένως θα χρειαστεί να βρεθούν άλλοι σημαντικοί ιδιώτες δωρητές.
Η σκηνή της αποκαθήλωσης ήταν αρχικά μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου των παθών ή του θανάτου του Χριστού. Το τμήμα που πωλείται τώρα απεικονίζει τον Ιωσήφ από την Αριμαθαία να κατεβάζει απαλά το σώμα του νεκρού Χριστού. Ένα μικρότερο σωζόμενο απόσπασμα, το οποίο δωρήθηκε στο V&A το 1949, δείχνει τον Ιούδα στον Μυστικό Δείπνο.
Ο πλήρης βωμός πιθανώς περιλάμβανε την Παναγία και τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή παρόντες στην Αποκαθήλωση . Ίσως μάλιστα αρχικά να υπήρχαν πέντε ξεχωριστές σκηνές των Παθών: ο Μυστικός Δείπνος, η Σταύρωση, η Αποκαθήλωση, οι τρεις Μαρίες στον τάφο και η Ανάληψη.
Το θραύσμα έχει ύψος 18 εκατοστά και τελειώνει εκεί που θα είχε τοποθετηθεί η εγκάρσια ράβδος του σταυρού που λείπει. Το πιθανότερο είναι το υπόλοιπο αυτού του εντυπωσιακού βωμού να έχει καταστραφεί, αλλά είναι επίσης πιθανό άλλα κομμάτια να υπάρχουν σε ιδιωτικές συλλογές, αγνώστων στοιχείων. Η δημοσιότητα που σχετίζεται με την πώληση της Αποκαθήλωσης μπορεί να οδηγήσει στην ανακάλυψή τους.
Το γεγονός ότι τόσο ένα βρετανικό όσο και ένα διεθνές μουσείο ελπίζουν να αποκτήσουν το ίδιο έργο τέχνης αυξάνει την ενδιαφέρουσα πιθανότητα μιας συνεργασίας. Τον περασμένο Απρίλιο συνέβη το ίδιο όταν η National Portrait Gallery του Λονδίνου και το Μουσείο J. Paul Getty του Λος Άντζελες αγόρασαν από κοινού το έργο Portrait of Mai (Omai) του 1776, του Sir Joshua Reynolds, αξίας 50 εκατομμυρίων λιρών.
Με πληροφορίες από Artnewspaper
