Ολοκληρώθηκε στην πράξη η συμφωνία των σιτηρών μετά την απόφαση της Ρωσίας να την τερματίσει, με αποτέλεσμα ήδη από χθες το βράδυ η μετακίνηση πλοίων στη Μαύρη θάλασσα να είναι μηδαμινή.
Η ισχύς της τετραμερούς συμφωνίας που εγγυάτο τον τελευταίο χρόνο την ασφαλή εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών μέσω Μαύρης Θάλασσας εξέπνευσε τα μεσάνυχτα στην Κωνσταντινούπολη, την καθορισμένη ημερομηνία βάσει όσων ορίστηκαν όταν παρατάθηκε κατά δυο μήνες για τελευταία φορά τον Μάιο. Η Ρωσία αρνήθηκε να παρατείνει ξανά τη συμφωνία, που είχε συνυπογράψει την 22η Ιουλίου 2022 με την Ουκρανία υπό την αιγίδα της Τουρκίας και του ΟΗΕ, καταγγέλλοντας τα συνεχιζόμενα εμπόδια στις εξαγωγές των ρωσικών αγροτικών προϊόντων.
Ζελένσκι - Γκουτέρες για τη συμφωνία των σιτηρών
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντιμίρ Ζελένσκι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για τη «συμφωνία σιτηρών». Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε χθες μέσω Telegram ότι συμφώνησε με τον Γενικό Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής τους συνδιάλεξης να συνεργαστούν για να ξαναρχίσουν οι εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών μέσω Μαύρης Θάλασσας το συντομότερο. «Συμφωνήσαμε με τον κ. Γκουτέρες να εργαστούμε μαζί και με τις συμβαλλόμενες χώρες [σ.σ. τη Ρωσία και την Τουρκία] για να ανανεωθεί η επισιτιστική ασφάλεια και να ξαναρχίσουν οι εξαγωγές τροφίμων μέσω Μαύρης Θάλασσας», ανέφερε ο Ζελένσκι.
Οι εναλλακτικές της «συμφωνίας σιτηρών»
Επίσης οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η «συμφωνία σιτηρών» πρέπει να παραταθεί το συντομότερο δυνατό. Αυτό δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν. Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, η Δύση και το Κίεβο θα εξετάσουν επιλογές για εξαγωγή τροφίμων από την Ουκρανία στις παγκόσμιες αγορές σε σχέση με την απόσυρση της Ρωσικής Ομοσπονδίας από τη «συμφωνία σιτηρών».
Με τη σειρά του, ο πρόεδρος της Ουκρανικής Ένωσης Σιτηρών, Νικολάι Γκορμπατσόφ, δήλωσε στο BBC ότι η αποχώρηση της Ρωσίας από τη συμφωνία για την εξαγωγή σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας δεν προκάλεσε έκπληξη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απόσυρση της Ρωσίας ήταν αναμενόμενη και οι Ουκρανοί άρχισαν να προετοιμάζουν μια ξεχωριστή συμφωνία: κυβερνητικοί αξιωματούχοι επικοινωνούν με πλοιοκτήτες που είναι έτοιμοι να εξάγουν σιτηρά από τη χώρα. «Είμαι σίγουρος ότι θα βρούμε έναν τρόπο να ταΐσουμε τον κόσμο», είπε ο Γκορμπατσόφ, προσθέτοντας ότι έχουν ήδη εντοπιστεί εναλλακτικοί τρόποι εξαγωγής σιτηρών, μεταξύ άλλων μέσω των λιμανιών στον ποταμό Δούναβη.
Πάντως οι αντιδράσεις για την ρωσική απόφαση συνεχίζονται. «Η απόφαση της Ρωσίας να διακόψει την συμφωνία για τα σιτηρά αποτελεί μια ακόμη απόδειξη του ποιος είναι φίλος και ποιος είναι εχθρός των φτωχότερων χωρών», έκρινε στην ανακοίνωσή τύπου που έδωσαν στη δημοσιότητα οι υπηρεσίες της μετά τη λήξη της ισχύος της Πρωτοβουλίας της Μαύρης Θάλασσας η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι. «Ας προβληματιστούν οι ηγέτες των εθνών εκείνων που δεν θέλουν να ξεχωρίσουν ανάμεσα σε θύμα και θύτη», πρόσθεσε η επικεφαλής της ιταλικής κυβέρνησης, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Από την πλευρά του ο ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική καταδίκασε χθες Δευτέρα την απόφαση της Ρωσίας να μην ανανεώσει την ισχύ της συμφωνίας του Ιουλίου του 2022 η οποία εγγυάτο την ασφαλή εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών μέσω Μαύρης Θάλασσας παρά τον πόλεμο. Ο Ζοζεπ Μπορέλ έκανε λόγο για «εντελώς αδικαιολόγητη» απόφαση, μιλώντας στο περιθώριο της συνόδου της ΕΕ με τους ηγέτες χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Πρόκειται για κίνηση «πολύ σοβαρή», που θα «δημιουργήσει πολλά προβλήματα σε πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο». Απέρριψε τις επανειλημμένες διαμαρτυρίες της Μόσχας πως οι ευρωπαϊκές κυρώσεις παρεμβάλλουν προσκόμματα στις εξαγωγές ρωσικών αγροτικών προϊόντων, ιδίως σιτηρών και λιπασμάτων, μιλώντας για «ανοησίες».
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP-Reuters
