«Το αλκοόλ είναι ένα "βρώμικο ναρκωτικό"», λέει η Emily Palmer, ερευνήτρια στο Imperial College του Λονδίνου, η οποία μελετά τα hangover. «Επηρεάζει πολλαπλά συστήματα στον εγκέφαλο», τονίζει.
Οι επιστήμονες δεν είναι ακριβώς σίγουροι για το τι συμβαίνει στο σώμα μας κατά τη διάρκεια ενός hangover, αλλά γνωρίζουν ότι προκαλείται από μια ποικιλία βιοχημικών και νευροχημικών αλλαγών. «Δεν επηρεάζει μόνο το συκώτι ή τον εγκέφαλο», λέει η Palmer, «επηρεάζει σχεδόν κάθε όργανο».
«Πίνετε το πρώτο σας ποτό και ένας νευροδιαβιβαστής που ονομάζεται γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ - ή Gaba - απελευθερώνεται στον εγκέφαλο», λέει ο Rayyan Zafar, νευροψυχοφαρμακολόγος στο Imperial College του Λονδίνου και ερευνητής της φιλανθρωπικής οργάνωσης Drug Science. «Το Gaba επιβραδύνει τον εγκέφαλο», συνεχίζει.
«Δρα στους υποδοχείς του φλοιού, συγκεκριμένα στα μέρη που εμπλέκονται στις διαδικασίες σκέψης και στον έλεγχο». Το Gaba μειώνει την ικανότητα ενός νευρικού κυττάρου να στέλνει και να λαμβάνει χημικά μηνύματα σε όλο το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Έτσι, για τα πρώτα ένα με τρία ποτά, καθώς απελευθερώνεται το Gaba αισθάνεστε χαλαροί, αναφέρει. Ταυτόχρονα, λαμβάνετε μια έξαρση ντοπαμίνης.
«Αισθάνεστε καλά, αισθάνεστε χαλαροί και θέλετε περισσότερο», λέει ο Zafar. «Αλλά καθώς συνεχίζετε να πίνετε το αλκοόλ συνδέεται με τους υποδοχείς γλουταμινικού στον εγκέφαλο οι οποίοι είναι σημαντικοί για το σχηματισμό μνήμης. Η δραστηριότητα καταστέλλεται, ουσιαστικά μπλοκάροντας το σχηματισμό αναμνήσεων», προσθέτει.
Το αλκοόλ μετακινείται από τον φλοιό σας, ο οποίος ελέγχει τη συμπεριφορά, στην παρεγκεφαλίδα, η οποία είναι υπεύθυνη για την κίνηση, τον κινητικό συντονισμό και την ισορροπία. Στη συνέχεια, η δηλητηρίαση από το αλκοόλ χτυπά τον μυελό, ακριβώς στη μέση του εγκεφάλου. Ελέγχει τα αυτόνομα συστήματα, συμπεριλαμβανομένων του καρδιακού παλμού, της αναπνοής και της αρτηριακής πίεσης.
«Ο εγκέφαλος απλά κλείνει», προειδοποιεί ο Zafar. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι αποκαλούν το αλκοόλ κατασταλτικό, όχι επειδή σας κάνει να νιώθετε κατάθλιψη, αλλά επειδή καταθλίβει ολόκληρο το κεντρικό νευρικό σύστημα».
Μπορώ να μεθύσω με μη αλκοολούχα μπύρα;
«Μάλλον όχι», καθησυχάζει ο Zafar. «Ας πούμε ότι η μέση μπύρα έχει 5% αλκοόλ, θα πρέπει να πιείτε 10 μπύρες χαμηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ 0,5% για να έχετε το ίδιο αποτέλεσμα με μια μπύρα. Δεν νομίζω ότι το σώμα σας θα μπορούσε να συγκρατήσει τόσο πολύ υγρό».
Τα επακόλουθα
Το συκώτι αποβάλλει περίπου μία μονάδα αλκοόλ την ώρα, και στη συνέχεια αρχίζει το hangover. Ο εμετός, εξηγεί ο Zafar, είναι μια εξελικτική τακτική επιβίωσης που αναπτύχθηκε ως τρόπος αποβολής των βλαβερών ουσιών από το σώμα.
«Το αλκοόλ μεταβολίζεται από το ένζυμο αλκοολική αφυδρογονάση (ADH). Καθώς η ADH διασπά την αιθανόλη, σχηματίζει ακεταλδεΰδη, ένα δηλητήριο και μάλιστα καρκινογόνο. Όταν η περιεκτικότητα αλκοόλ στο αίμα φτάσει στο μηδέν, τα συμπτώματα του hangover είναι συνήθως στα χειρότερά τους, καθώς σε εκείνο το σημείο όλο το αλκοόλ έχει μετατραπεί σε ακεταλδεΰδη, η οποία αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας του DNA», λέει.
Το αλκοόλ καταστρέφει το μιτοχονδριακό DNA. Τα μιτοχόνδρια είναι οι μηχανές παραγωγής ενέργειας στα κύτταρά μας και ακόμη και μια μικρή βλάβη μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα στον εγκέφαλο. Το αλκοόλ καταστέλλει επίσης την απελευθέρωση της αγγειοπιεστίνης, μιας ορμόνης που λέει στα νεφρά να συγκρατούν τα υγρά, οπότε η ούρηση αυξάνεται. Η συνεπαγόμενη αφυδάτωση μπορεί να σας αφήσει να αισθάνεστε διψασμένοι, κουρασμένοι και με πονοκέφαλο.
«Πιστεύουμε ότι η ενυδάτωση είναι εξαιρετικά σημαντική», προσθέτει ο Zafar. «Και με τον όρο ενυδάτωση δεν εννοούμε μόνο το νερό. Εννοούμε επίσης το νάτριο, το χλώριο και το κάλιο».
Χειροτερεύει το hangover με την ηλικία;
Ο μεταβολισμός είναι μια λέξη που μπορεί να συνδέουμε με την πέψη της τροφής, αλλά ο όρος περιγράφει στην πραγματικότητα όλες τις χημικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στο σώμα. «Καθώς μεγαλώνετε, ο μεταβολισμός σας επιβραδύνεται, οπότε χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να ανακάμψετε», λέει ο Zafar.
Οι συζευκτήρες, που βρίσκονται στα πιο σκούρα ποτά, είναι υποπροϊόν της διαδικασίας ζύμωσης. Πρόκειται για σύνθετα οργανικά μόρια με τοξικές επιδράσεις, όπως η ακετόνη, η ακεταλδεΰδη, το φουζέλαιο, οι τανίνες και η φουρφουράλη.
Έχει βρεθεί ότι το ουίσκι έχει 37 φορές μεγαλύτερη ποσότητα συγγενών ουσιών από τη βότκα και μελέτες δείχνουν ότι τα ποτά με περισσότερες συγγενείς ουσίες προκαλούν χειρότερο hangover.
Πώς μπορώ να αποτρέψω το μεθύσι;
Πίνετε λιγότερο, προφανώς. Αν όμως θέλετε να πιείτε μερικά ποτά, υπάρχουν κάποιες τακτικές που μπορούν να σας βοηθήσουν να αποφύγετε το hangover.
- Διατηρήστε το ρυθμό σας
Αραιώστε το αλκοόλ προσθέτοντας πάγο, σόδα, λεμονάδα ή άλλα μείγματα. Θα καταναλώνετε το αλκοόλ πιο αργά, οπότε το σώμα σας θα έχει μεγαλύτερη ευκαιρία να επεξεργαστεί το αλκοόλ και η τιμή του αλκοόλ στο αίμα σας δεν θα είναι τόσο υψηλή.
- Επιλέξτε τα ποτά σας
Αποφύγετε τα ποτά με σκούρο χρώμα, όπως το κόκκινο κρασί ή το ουίσκι, καθώς περιέχουν περισσότερες συγγενείς ουσίες από τα διαυγή ποτά, όπως η βότκα ή το τζιν.
- Τρώτε αυγά
Τα αυγά, λέει ο Zafar, περιέχουν το αμινοξύ κυστεΐνη, το οποίο επιβραδύνει τον μεταβολισμό του αλκοόλ.
Μπορώ να θεραπεύσω το hangover μου;
Δυστυχώς όχι. Σύμφωνα με ερευνητές από το King's College του Λονδίνου δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία ότι οποιαδήποτε λεγόμενη θεραπεία για το hangover λειτουργεί. Η πρόσφατη ανασκόπηση που πραγματοποίησαν αξιολόγησε το εκχύλισμα γαρύφαλλου, το κόκκινο τζίνσενγκ, το χυμό κορεατικού αχλαδιού και άλλες υποτιθέμενες θεραπείες για το hangover και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν αρκετά υψηλής ποιότητας στοιχεία για κανένα από αυτά.
Ωστόσο, η ιβουπροφαίνη μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής και η ενυδάτωση με ισοτονικά ποτά, όπως τα αθλητικά ποτά, μπορεί να βοηθήσει στην αντικατάσταση των χαμένων υγρών και ιόντων και μπορεί να σας δώσει κάποια ανακούφιση.
Έχουν κάποιοι άνθρωποι ανοσία στο hangover;
Ορισμένοι άνθρωποι είναι σε θέση να παράγουν γρήγορα την αλκοολική αφυδρογονάση για τη διάσπαση του αλκοόλ, και ορισμένοι άνθρωποι δεν μπορούν να το κάνουν τόσο γρήγορα. Όλα εξαρτώνται από τα γονίδιά σας.
Με πληροφορίες από Guardian
