Νέo πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να βοηθήσει τους ιστορικούς να αποκρυπτογραφήσουν κατεστραμμένα αρχαία ελληνικά κείμενα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς το πρόγραμμα «Ithaca», (Ιθάκη) είναι σε θέση να ανακατασκευάσει επιγραφές που λείπουν ή έχουν καταστραφεί.
Το νέο πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης (A.I.) θα μπορούσε να βοηθήσει στην κάλυψη κενών στα αρχαία ελληνικά κείμενα και στον προσδιορισμό του πότε και από πού προέρχονται, σύμφωνα με τον Guardian.
Σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Nature, οι προγραμματιστές του Ithaca ανακοίνωσαν ότι το νέο τους A.I. σύστημα μπορεί να ανακατασκευάσει τμήματα επιγραφών που λείπουν ή έχουν καταστραφεί με ακρίβεια 62 έως 72%, ανάλογα με την εισαγωγή δεδομένων.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αναπτύχθηκε από τη θυγατρική της Alphabet DeepMind. Για να δοκιμάσει το σύστημα, η ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα από περισσότερα από 60.000 καλά μελετημένα αρχαία ελληνικά κείμενα, που χρονολογούνται μεταξύ 700 π.Χ. και 500 π.Χ, όπως αναφέρει η Carissa Wong για το New Scientist.
Η ομάδα απέκρυψε ορισμένα από τα κείμενα, και έτσι οι επιστήμονες μπορούσαν να προσδιορίσουν με πόση ακρίβεια το πρόγραμμα Ithaca μπόρεσε να συμπλήρωσε τα κομμάτια που έλειπαν.
Χωρίς βοήθεια, το πρόγραμμα ήταν σε θέση να επαναφέρει τα κείμενα με ακρίβεια 62% ενώ μπορούσε να προσδιορίσει τη γεωγραφική προέλευση ενός κειμένου σε ποσοστό 71% των περιπτώσεων.
Οι ιστορικοί από την πλευρά τους χωρίς τη βοήθεια του συγκεκριμένου προγράμματος θα μπορούσαν μεν να επαναφέρουν κείμενα, αλλά με ακρίβεια μόλις 25%. Όταν όμως συμπλήρωσαν τα δεδομένα από το πρόγραμμα και πρόσθεσαν και το δικό τους έργο, τότε η ιστορική ακρίβεια αυξήθηκε στο 72%.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το πρόγραμμα Ithaca θα αποδειχθεί ένα ανεκτίμητο εργαλείο για τους ιστορικούς στην ανακατασκευή αρχαίων κειμένων.
Η συν-συγγραφέας της μελέτης Thea Sommerschield, του Πανεπιστημίου Ca' Foscari της Βενετίας και του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, είπε στον Guardian ότι τα περισσότερα από αυτά τα σωζόμενα κείμενα είναι «αποσπασματικά ή δυσανάγνωστα» και μπορεί να έχουν μετακινηθεί από την αρχική τους θέση.
Οι πέτρινες επιγραφές δεν μπορούν να χρονολογηθούν με ραδιενεργό άνθρακα, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο τον προσδιορισμό της ηλικίας τους.
Το πρόγραμμα Ithaca έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για τη χρονολόγηση επιγραφών που ανακαλύφθηκαν στην Ακρόπολη και η Sommerschield λέει ότι το λογισμικό διαθέτει ακόμη περισσότερες δυνατότητες.
Αν και το πρόγραμμα «εκπαιδεύτηκε» σε ελληνικές επιγραφές, η ευελιξία του λογισμικού θα του επέτρεπε να προσαρμοστεί σε οποιαδήποτε αρχαία μορφής γραφής, από τους Μάγια έως τη σφηνοειδή γραφή.
«Όπως τα μικροσκόπια και τα τηλεσκόπια έχουν επεκτείνει το εύρος των όσων μπορούν να κάνουν σήμερα οι επιστήμονες, το πρόγραμμα Ithaca στοχεύει να αυξήσει και να επεκτείνει με μοναδικό τρόπο τις δυνατότητες της μελέτης μιας από τις πιο σημαντικές περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας», λέει στον Guardian ο συν-συγγραφέας της μελέτης Yannis Assael.
Η Eleanor Dickey, από το Πανεπιστήμιο του Reading, δήλωσε στο Verge ότι είναι μεν ενθουσιασμένη που θα δοκιμάσει το λογισμικό —το οποίο είναι δωρεάν και διαθέσιμο στο διαδίκτυο— αλλά παραμένει δύσπιστη για το νέο σύστημα, σημειώνοντας ότι «όταν οι άνθρωποι βασίζονται σε αυτό θα πρέπει να έχουν κατά νου ότι είναι λάθος περίπου το ένα τρίτο των περιπτώσεων».
«Δεν είναι ακόμη σαφές σε ποιο βαθμό η χρήση αυτού του εργαλείου από πραγματικά καταρτισμένους ιστορικούς θα οδηγούσε σε βελτίωση των γενικά διαθέσιμων εκδόσεων αλλά θα είναι ενδιαφέρον να μάθουμε», λέει.
Με πληροφορίες του Guardian/Verge/smithsonianmag
