Πέντε από τις πιο ισχυρές χώρες του κόσμου συμφώνησαν ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει να γίνει ποτέ», σε μια σπάνια κοινή δέσμευση για τη μείωση του κινδύνου μιας τέτοιας σύγκρουσης.
Τη δέσμευση υπέγραψαν οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα, η Βρετανία και η Γαλλία, οι πέντε χώρες με πυρηνικά όπλα που αναγνώριζε η Συνθήκη μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων που υπεγράφη το 1968 και που επίσης είναι τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
«Δηλώνουμε ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει να γίνει ποτέ», ανέφερε η δέσμευση, επαναλαμβάνοντας την κοινή δήλωση του Ρόναλντ Ρήγκαν και του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, σε σύνοδο στη Γενεύη το 1985.
Χρειάστηκαν διαπραγματεύσεις αρκετών μηνών για τη διατύπωση της δήλωσης προτού συμφωνήσουν όλες χώρες. Η Γαλλία ιδιαίτερα ανησυχούσε ότι μία τέτοια δήλωση θα υπονόμευε την αποτρεπτική ισχύ του οπλοστασίου της.
«Η Γαλλία έχει μια πυρηνική θεωρία για τη διατήρηση του δικαιώματος χρήσης των πυρηνικών όπλων ως “τελική προειδοποίηση” έναντι επιτιθέμενου ή ακόμη και για κράτος που χρηματοδοτεί την τρομοκρατία», ανέφερε ο Όλιβερ Μέιερ, ερευνητής στο Institute for Peace Research and Security Policy. Οι επιφυλάξεις της Βρετανίας δεν εκφράστηκαν το ίδιο ξεκάθαρα, συμπλήρωσε, αλλά εκτίμησε ότι ήταν παρόμοιες.
Λόγω των γαλλικών ανησυχιών, προστέθηκε στην κοινή δήλωση η πρόταση που αναφέρει ότι «τα πυρηνικά όπλα- όσο συνεχίζουν να υπάρχουν- θα πρέπει να εξυπηρετούν αμυντικούς σκοπούς, να αποτρέπουν την επιθετικότητα και τον πόλεμο».
Επίσης, οι πέντε πυρηνικές δυνάμεις δήλωσαν ότι «η μείωση των στρατηγικών κινδύνων», για να διασφαλιστεί ότι οι παγκόσμιες εντάσεις δεν θα οδηγήσουν ποτέ σε πυρηνική σύγκρουση, είναι μία από τις «σημαντικότερες ευθύνες τους».
«Υπογραμμίζουμε την επιθυμία μας να συνεργαστούμε με όλα τα κράτη για να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον ασφαλείας πιο ευνοϊκό για την πρόοδο του αφοπλισμού», ανέφερε ακόμη η κοινή δήλωση.
Η δημοσιοποίηση της δήλωσης είχε προγραμματιστεί να συμπέσει με τη διάσκεψη αναθεώρησης της Συνθήκης μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων (ΝPT), όμως αυτή αναβλήθηκε εν μέσω της εξάπλωσης της μετάλλαξης Όμικρον αλλά και λόγω διαφωνιών για το αν μπορούσε να γίνει ψηφιακά.
Η NPT ήταν μία συμφωνία ανάμεσα σε κράτη χωρίς πυρηνικά όπλα- που δεσμεύθηκαν να μην τα αποκτήσουν- και τις πέντε χώρες που τα είχαν στο οπλοστάσιό τους, που υποσχέθηκαν να αφοπλιστούν.
Η διάσκεψη για την αναθεώρηση, που αρχικά είχε προγραμματιστεί για το 2020, αναμενόταν τεταμένη, λόγω των καθυστερήσεων για τον αφοπλισμό και των κινήσεων των πέντε εξοπλισμένων χωρών για τον εκσυγχρονισμό του οπλοστασίου τους. Τέσσερις ακόμη χώρες με πυρηνικά όπλα που δεν αναγνώριζε η NPT- Ισραήλ, Ινδία, Πακιστάν και Βόρεια Κορέα- επίσης δεν έχουν δείξει σημάδια μείωσης των αποθεμάτων τους.
Με πληροφορίες από Guardian
