O Μπιλ Γκέιτς είναι περισσότερο γνωστός ως συνιδρυτής του τεχνολογικού κολοσσού Microsoft, αλλά μετά την αποχώρησή του από την εταιρία όταν ξέσπασε η πανδημία, έγινε γνωστός για τον ακτιβισμό του πάνω στην κλιματική αλλαγή και το έργο του στην αναχαίτιση τις εξάπλωσης της Covid-19.
Σε πρόσφατο blog post, ο Γκέιτς είπε ότι αναφορικά με το έργο του για τα διαγνωστικά τεστ, τη θεραπεία και την πρόληψη της Covid-19, πολλοί συνάδελφοι τού κάνουν την ίδια ερώτηση: «Πώς θα επηρεάσουν οι νέες παραλλαγές του κορωνοϊού τις προσπάθειές μας να μπει ένα τέλος στην πανδημία;».
Είναι κάτι που παραδέχεται ότι τον ανησυχεί πολύ. «Ο κόσμος έχει διανύσει μεγάλη απόσταση στη μάχη ενάντια στην Covid-19. Αλλά οι νέες παραλλαγές του κορωνοϊού θα μπορούσαν να απειλήσουν την πρόοδο που σημειώσαμε τον περασμένο χρόνο».
Αυτά είναι πέντε πράγματα που ο Μπιλ Γκέιτς θέλει να γνωρίζουμε για το πώς – ή όχι – περιπλέκουν οι νέες παραλλαγές του κορωνοϊού την πορεία της πανδημίας:
1. Ήδη έχετε έρθει αντιμέτωποι με μια παραλλαγή ιού αν κάνατε το αντιγριπικό εμβόλιο
Η γρίπη, δηλαδή ο ιός της γρίπης, μεταλλάσσεται γρήγορα και γι’ αυτό κάθε τόσο κυκλοφορεί διαφορετικό αντιγριπικό εμβόλιο. Άρα οι παραλλαγές των ιών δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Επίσης σημαίνει πως οι νέες παραλλαγές χρειάζονται νέες εκδοχές των εμβολίων για να αντιμετωπίζουν τα νέα στελέχη.
«Ο κορωνοϊός, όπως όλοι οι ιοί, έχει μόνον έναν στόχο: να αναπαραχθεί. Κάθε φορά που εισβάλλει στα κύτταρά σας, τα ξεγελά να ακολουθήσουν τις κωδικοποιημένες οδηγίες στο RNA του για να κάνουν περισσότερα αντίγραφα του ιού. Όταν το κύτταρο φτιάχνει έναν νέο ιό, πρέπει να αντιγράψει εκείνες τις οδηγίες»
Αλλά η αντιγραφή αυτών των οδηγιών είναι σαν τα μαθήματα δακτυλογράφησης στο σχολείο, λέει ο Γκέιτς- είναι δύσκολο να δακτυλογραφήσεις το ίδιο πράγμα χωρίς να κάνεις έστω κι ένα λάθος.
«Ο κωδικός του ιού που προκαλεί την Covid-19 έχει μήκος περίπου 30.000 γραμμάτων. Άρα υπάρχουν πολλές ευκαιρίες να γίνει κάποιο λάθος– κάτι που κάνει συχνά ο κορωνοϊός. Τα περισσότερα λάθη οδηγούν σε έναν ιό που είτε είναι λειτουργικά ταυτόσημος είτε δεν μπορεί να αναπαραχθεί. Αλλά μια στο τόσο υπάρχει μια αλλαγή που καθιστά ευκολότερο στον ιό να μολύνει ανθρώπους ή να διαφεύγει τις άμυνες του ανοσοποιητικού συστήματος. Όταν η αλλαγή αυτή αρχίζει να εξαπλώνεται στον πληθυσμό, αναφύεται μια νέα παραλλαγή», σημειώνει.
2. Βλέπουμε τις ίδιες μεταλλάξεις κι αυτό μπορεί να είναι καλό
Η Covid-19 μεταλλάσσεται περίπου με τη μισή ταχύτητα της γρίπης κι είναι «πολύ απλούστερος ιός» σε σχέση με τη γρίπη, γράφει ο Γκέιτς.
Όταν ο κορωνοϊός μεταλλάσσεται, τείνει να συμβαίνει στο ίδιο σημείο: μια συγκεκριμένη «ακίδα» πρωτεΐνη που εξέχει από την επιφάνεια του ιού.
«Αυτή η ακίδα είναι το κλειδί για την εξάπλωση του κορωνοϊού. Το σχήμα της είναι που την διευκολύνει να αγκιστρωθεί στα ανθρώπινα κύτταρα», εξηγεί.
«Αν αλλάξει λίγο, ίσως δεθεί αποτελεσματικότερα στα κύτταρα (πράγμα που καθιστά πιο μεταδοτικό τον κορωνοϊό) ή γίνει πιο δύσκολο για το ανοσοποιητικό σύστημα να τον στοχοποιήσει (πράγμα που καθιστά τους ανθρώπους πιο ευάλωτους). Αλλά αν αλλάξει πολύ, ο ιός δεν μπορεί πλέον να αποκτήσει την κομβική για τον κύκλο ζωής του πρόσβαση».
Επειδή οι μεταλλάξεις συμβαίνουν σ’ αυτό το περιορισμένο σημείο, οι ίδιες μεταλλάξεις εμφανίζονται σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη αντί για παρά πολλές διαφορετικές παραλλαγές, λέει ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος.
«Υπάρχει σαφώς κάτι μ’ αυτές τις ειδικές μεταλλάξεις που τις καθιστά πιθανότερο να επιτύχουν απ’ ό,τι άλλες αλλαγές. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι ίσως έχουμε ήδη δει τις πιο ανησυχητικές μεταλλάξεις αυτού του ιού. Αλλά η Covid-19 μάς έχει ξαφνιάσει πάλι στο παρελθόν και, φυσικά, μπορεί να το ξανακάνει».
3. Ο κορωνοϊός αλλάζει, αλλά ο δρόμος μπροστά είναι ίδιος
Τα εμβόλια που δημιουργούνται σήμερα, δείχνουν ικανά να αποτρέψουν τη σοβαρή νόσο ακόμη και από νέες παραλλαγές του κορωνοϊού, οπότε το επόμενο μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσον το εμβόλιο θα πρέπει να αναβαθμιστεί για να στοχοποιεί νέες παραλλαγές, γράφει ο Γκέιτς.
Σε κάθε περίπτωση, το να σταματήσουμε τη μετάδοση είναι ο καλύτερος τρόπος ανάσχεσης της Covid-19 και αποτροπής νέων παραλλαγών.
«Προς το παρόν το κλειδί είναι να συνεχίσουμε να ακολουθούμε τις οδηγίες: αν παραμένουμε σε εγρήγορση στην τήρηση κοινωνικών αποστάσεων, τη χρήση μάσκας και εμβολιαζόμαστε, θα φέρουμε πολύ νωρίτερα το τέλος της πανδημίας».
The best way to prevent new variants from emerging is by stopping transmission of the virus altogether: https://t.co/KhJoM3LBmr pic.twitter.com/5Vhfsjew3D
— Bill Gates (@BillGates) April 2, 2021
4. Οι παραλλαγές υπογραμμίζουν πόσο σημαντική είναι η διαθεσιμότητα των εμβολίων
Με απλά λόγια, όσο περισσότερο παραμένει ο ιός στον κόσμο και εξαπλώνεται, τόσο περισσότερες οι πιθανότητες να εξελιχθεί και να μάθει να ισχυροποιείται έναντι των εμβολίων.
«Αν φτάσουμε το εμβόλιο σε κάθε γωνιά του πλανήτη, θα πρέπει να ζήσουμε με την πιθανότητα να εμφανιστεί πολύ χειρότερο στέλεχος του κορωνοϊού, Θα μπορούσαμε μέχρι να δούμε μια παραλλαγή που διαφεύγει τις άμυνες όλων των εμβολίων», σημειώνει ο Γκέιτς.
5. «Μπορούμε να τα πάμε καλύτερα την επόμενη φορά»
Αν ο πλανήτης ερχόταν αντιμέτωπος με μια νέα πανδημία από παθογόνο που εξαπλώνεται στην υφήλιο, θα έπρεπε να περιμένουμε ότι θα μεταλλαχθεί και θα προσαρμοστεί στις προσπάθειες ανάσχεσής του, όπως ακριβώς βλέπουμε να συμβαίνει με τον κορωνοϊό που προκαλεί την Covid-19, σύμφωνα με τον Γκέιτς.
«Ελπίζω η διαφορά την επόμενη φορά να είναι ότι θα είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για να εντοπίζουμε νωρίτερα αυτές τις παραλλαγές».
Όλα τα εργαλεία και πρωτόκολλα, που εμπειρογνώμονες υγείας, ερευνητές και επιστήμονες έθεσαν τώρα σε ισχύ για την παρακολούθηση παραλλαγών του κορωνοϊού θα είναι ανεκτίμητης αξίας στο μέλλον, λέει.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι παραλλαγές περιπλέκουν τις προσπάθειές μας να βάλουμε τέλος σε αυτή την πανδημία. Ακόμη κι όταν κάποια στιγμή θα έχουν περάσει τα χειρότερα, θα χρειαστεί να παραμείνουμε σε επαγρύπνηση. Ευτυχώς, γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε για να εμποδίσουμε την εμφάνισή τους. Προς το παρόν, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε, είναι να ακολουθείτε τις οδηγίες των φορέων Δημόσιας Υγείας και να εμβολιαστείτε μόλις έρθει η σειρά σας», καταλήγει.
