Οχι αυτό δεν είναι ένα ρεπορτάζ που δημοσίευσε μια ελληνική εφημερίδα. Hταν μια ιδέα των Financial Times να ζητήσουν από την φετινή υποψήφια για Βραβείο Μπούκερ Ζούμπα Λαχίρι να μιλήσει για βιβλία που αγαπά πολύ αλλά ξεχειλίζουν βία. Κάθε ένα με το δικό του τρόπο. Διαβάστε τις επιλογές της γιατί αυτές τις μέρες μιλούν στην ψυχή μας. Οι ήρωες των βιβλίων που επέλεξε ζουν σε διεφθαρμένες κοινωνίες, διαπράτουν φόνους προκειμένου να αποδείξουν την πίστη τους στο φασιστικό κράτος, πιστεύουν ότι η βία οδηγεί σε ένα είδος δικαιοσύνης,
Τζούμπα Λαχίρι
Ιδού οι πέντε της επιλογές:
1. "Εγκλημα και τιμωρία"- Φιοντός Ντοστογιέφσκι (1866)
"Στο μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι, ένας φτωχός πρώην φοιτητής, ο Ρασκόλνικοφ προβαίνει σε μια πράξη βίας που καταλήγει σε διπλή δολοφονία. Απογοητευμένος με την κοινωνία, πιστεύει ότι ο θάνατος ενός μοχθηρού, ηλικιωμένου ενεχυροδανειστή θα ωφελήσει την ανθρωπότητα. Είναι απολύτως πεπεισμένος για την ορθότητα των ενεργειών του. Το ίδιο συμβαίνει και σε μέλη της των Ναξαλιτών που υπάρχουν στο βιβλίο μου. Οι άνθρωποι αυτοί νομίζουν ότι η βία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη μορφή της δικαιοσύνης. Όπως και με πολλά άλλα βιβλία έτσι και στο "Εγκλημα και τιμωρία" οι ηθικές και ψυχολογικές συνέπειες της βίας είναι αυτές που καθοδηγούν την αφήγηση".
2. Λεονάρντο Σάσα- A Simple Story (1989)
"Ο Ιταλός συγγραφέας και πολιτικός, έγραψε αυτή τη νουβέλα όχι πολύ καιρό πριν το θάνατό του. Ένας αστυνομικός σε μια μικρή πόλη στη Σικελία λαμβάνει ένα τηλεφώνημα από έναν διπλωμάτη, ο οποίος του δίνει μια υπόθεση για να ερευνήσει. Όταν ο διπλωμάτης βρίσκεται νεκρός, οι αρχές αποφασίσουν ότι πρόκειται για αυτοκτονία, αλλά ο θάνατος προκαλεί σειρά άλλων εγκλημάτων. Το μυθιστόρημα είναι μια καλογραμμένο πορτρέτο μιας διεφθαρμένης κοινωνίας στην οποία κυριαρχεί η μαφία. Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στα βιβλία του Σάσα".
3. Αλμπέρτο Μοράβια- Ο κονφορμιστής (1951)
"Ενα ακόμα μυθιστόρημα από Ιταλό συγγραφέα, τον Αλμπέρτο Μοράβια. Το βιβλίο έγινε ταινία από τον Μπερνάρντο Μπερτολούτσι. Ο πρωταγωνιστής, Μαρτσέλο, είναι ένας πολύ βασανισμένος και σύνθετος χαρακτήρας: δημόσιος υπάλληλος που του ζητήθηκε να διαπράξει έναν φόνο, προκειμένου να αποδείξει την πίστη του στο φασιστικό κράτος. Θεωρώ εξαιρετικό τον τρόπο που αποτυπώνεται ο αλλοτριωμένος και ευάλωτος Μαρτσέλο: στην αρχή τον βλέπουμε ως ένα νεαρό αγόρι να σκοτώνει σαύρες, έπειτα να δέχεται τα πειράγματαστο σχολείο για τη θηλυπρεπή του εμφάνιση, και μετά εκεί στην ηλικία των 13, να σκοτώνει έναν ιερέα που προσπαθεί να τον παρενοχλήσει".
4. Τζ.Μ.Κουτσί - "Ατίμωση" (1999)
"Στο μυθιστόρημα του Kουτσί, ο καθηγητής Ντέιβιντ Λούρι πηγαίνει να ζήσει στη φάρμα της κόρης του κι εκεί βιώνει μια κατάσταση προσωπικής και επαγγελματικής ντροπής. Στα μισά περίπου του βιβλίου ο ίδιος και η κόρη του δέχονται επίθεση. Σε αντίθεση με το "Έγκλημα και τιμωρία", η βία δεν διαπράττεται από τους πρωταγωνιστές. Ο Λούρι, όμως, δεν είναι μόνο το θύμα της ιστορίας καθώς στις πρώτες σελίδες παρουσιάζεται ως ένα σεξουαλικό αρπακτικό".
5. Φλάνερι Ο΄Κόνορ- "A Good Man is Hard To Find" (1953)
"Αυτή η σύντομη ιστορία της Ο' Κόνορ ήταν θεμελιώδης για τον τρόπο που τρόπο σκέψης μου αλλά και για τη θέση της βίας στη λογοτεχνία. Μιλά για μια οικογένεια -γονείς, παιδιά και μια γιαγιά- που κάνουν ένα ταξίδι με αυτοκίνητο. Η γιαγιά είναι νευρική, επειδή έχει ακούσει ότι υπάρχει ένας δραπέτης κατάδικος. Σε μια κρίσιμη στιγμή πείθει την οικογένεια να κάνει μια παράκαμψη, και δυστυχώς πέφτουν πάνω στον κατάδικο. Αυτό που ακολουθεί είναι σκληρό. Μιλώντας για την ιστορία, η Ο' Κόνορ έχει πει την φοβερή φράση: "η βία με ένα περίεργο τρόπο κάνει τους χαρακτήρες μου πιο ρεαλιστικούς".
Τζούμπα Λαχίρι
Η Τζούμπα Λαχίρι (Jhumpa Lahiri) είναι κόρη ινδών μεταναστών η οποία γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1967, αλλά μεγάλωσε στις ΗΠΑ. Tο μυθιστόρημα της "The Lowland" ένα βιβλίο βαθιά συγκινητικό που μιλά για τη μοίρα και τη βούληση, την εξορία και την επιστροφή θα κυκλοφορήσει τον Ιανουάριο του 2014 από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ (σε μετάφραση της Σταυρούλας Αργυροπούλου).
Ηρωές της Λαχίρι δύο αδέλφια γεννημέναστην Ινδία, με διαφορά δεκαπέντε μηνών τα οποία είναι αχώριστα, παρά τις διαφορές τους. Μεγαλώνοντας, ο πιο παρορμητικός, εντάσσεται στο κίνημα των Ναξαλιτών και παλεύει ενάντια στις ανισότητες και την αδικία. Ο άλλος, πιο φρόνιμος και φιλήσυχος, εγκαταλείπει την Ινδία και πηγαίνει στην Αμερική για να σπουδάσει. Μια τραγωδία, όμως, θα του δείξει ότι ποτέ δεν μπορείς ν' αφήσεις στ' αλήθεια πίσω σου το παρελθόν.
*****
