Νίτσε, Μίσιμα, Όργουελ: 10 βιβλία που ενέπνευσαν τραγούδια του David Bowie

Νίτσε, Μίσιμα, Όργουελ: 10 βιβλία που ενέπνευσαν τραγούδια του David Bowie Facebook Twitter
Ο Ντέιβιντ Μπόουι (ακόμα Ντέιβιντ Τζόουνς τότε) 18 χρονών το 1965
0

Είναι μεγάλη και πολυποίκιλη η λίστα με τα ροκ τραγούδια που έχουν επηρεαστεί από βιβλία, η δισκογραφία του φανατικού αναγνώστη Ντέιβιντ Μπόουι όμως είναι πλημμυρισμένη από χρέη και αναφορές σε βιβλία, μυθοπλασίας και μη, κλασικά ή πρωτοποριακά, σε διηγήματα, σε φιλοσοφικές πραγματείες, σε δοκίμια, ακόμα και σε εγχειρίδια αποκρυφισμού.

Πέρα από τις φιλολογικές αναφορές στα τραγούδια, συχνά έγραφε και τους στίχους του χρησιμοποιώντας την μέθοδο του cut-up που είχαν καθιερώσει ο Γουίλιαμ Μπάροουζ με τον Μπράιον Γκάισιν, συνδέοντας ατάκτως αποκόμματα από διαφορετικά κείμενα προκειμένου να ξεκινήσει μια στροφή ενός τραγουδιού.

Καθώς o Bowie δεν άφησε απομνημονεύματα πίσω του, το πιο κοντινό που έχουμε σε αυτοβιογραφία του είναι αυτή η λίστα.

Είναι χαρακτηριστικό για την σχέση του με το διάβασμα το γεγονός ότι μια από τις τελευταίες δημόσιες «δηλώσεις» του ήταν η λίστα που είχε παρουσιάσει με τα 100 αγαπημένα του βιβλία ως τμήμα της μεγάλης έκθεσης που είχε τίτλο "David Bowie Is". Καθώς δεν άφησε απομνημονεύματα πίσω του, το πιο κοντινό που έχουμε σε αυτοβιογραφία του είναι αυτή η λίστα.

Κάποια από τα βιβλία εκείνης της λίστας ήταν οι θερμές του προτάσεις για διάβασμα προς τους οπαδούς του, κάποια άλλες όμως επιλογές, είχαν βαθύ αντίκτυπο στο έργο του. Ακολουθούν κάποια βιβλία που επηρέασαν σημαντικά τους στίχους του, από το προσωπικό ντεμπούτο του στα τέλη των '60s μέχρι το κύκνειο άσμα του.

 

Άλαν Σίλιτοου

Η μοναξιά του δρομέα μεγάλων αποστάσεων

Στα 19 του, λίγο πριν κυκλοφορήσει το ντεμπούτο του το 1967, ο Μπόουι ήταν απορροφημένος από το κίνημα των «θυμωμένων νεαρών αντρών» βρετανών συγγραφέων όπως ο Τζον Όσμπορν ή ο Κιθ Γουότερχαουζ - το Look Back in Anger του πρώτου και το There Is a Happy Land του δεύτερου θα γίνονταν τίτλοι τραγουδιών του.

Το πιο αγαπημένο του βιβλίο εκείνη την εποχή όμως ήταν η αυτή η συλλογή διηγημάτων του Άλαν Σίλιτοου που είχε κυκλοφορήσει αρχικά το 1959. Για το τραγούδι του "The Little Bombardier" χρησιμοποίησε την πλοκή του "Uncle Ernest" και για το "Uncle Arthur, το διήγημα "The Disgrace of Jim Scarfedale."

 

Χάινριχ Χάρερ

Επτά χρόνια στο Θιβέτ

Ο Μπόουι ανακάλυψε τον Βουδισμό στα μέσα της δεκαετίας του '60 διαβάζοντας τα απομνημονεύματα του Χάρερ από τη διαμονή του στο Θιβέτ που κυκλοφόρησαν το 1952 και κατέγραφαν τις τελευταίες μέρες του ως ανεξάρτητου βασιλείου πριν κατακτηθεί από τους Κινέζους.

Το τραγούδι "Silly Boy Blue" είναι η μπαλάντα ενός ονειροπόλου μοναχού στη Λάσα, ενώ δεκαετίες αργότερα, ο τίτλος του βιβλίου έγινε ο τίτλος του κομματιού "Seven Years in Tibet" από το άλμπουμ Earthling.

 

Φρίντριχ Νίτσε

Τάδε έφη Ζαρατούστρα

Κάποτε ο Μπόουι αστειευόμενος είπε ότι είχε διαβάσει μόνο το εξώφυλλο του βιβλίου, το οποίο υπήρξε καθοριστικό στη διαμόρφωση της θεματικής του έργου του ειδικά στις αρχές της δεκαετίας του '70 – προσφέροντας τη βάση για τραγούδια όπως τα "All the Madmen," "The Supermen," και "Quicksand," αλλά και το "Ashes to Ashes" αργότερα.

 

Άντονι Μπέρτζες

Το κουρδιστό πορτοκάλι

Εξίσου επηρεασμένος τόσο από το βιβλίο όσο και από την κινηματογραφική μεταφορά του από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ το 1971, ο Μπόουι είχε εντυπωσιαστεί κυρίως από την ιδιότυπη αργκό του αφηγητή που είχε εφεύρει ο Μπέρτζες, και ονομαζόταν "Nadsat", και την προσάρμοσε στο όραμά του για τη δημιουργία «ενός ψεύτικου κόσμου...που δεν υπάρχει ακόμα».

Δεκαετίες αργότερα, θα δημιουργούσε ένα δικό του γλωσσικό ιδίωμα για το τραγούδι "Girl Loves Me" που υπάρχει στο τελευταίο άλμπουμ του.

 

Nik Cohn

I Am Still the Greatest Says Johnny Angelo

«Βία και λάμψη και ταχύτητα, χειρονομία και καύση, αυτά ήταν τα πράγματα που μετρούσαν για τον ίδιο – τίποτε άλλο...», έγραφε στο βιβλίο του που βγήκε το 1967 ο Nik Cohn.

Αυτό το πορτραίτο ενός ροκ σταρ που συγχρόνως αποτελεί και μια συμπαντική δύναμη χάους έγινε το υπόδειγμα για τον «λεπρό Μεσσία» του Ziggy Stardust και του Alladin Sane.

Τζορτζ Όργουελ

1984

Είχε τέτοια εμμονή με το βιβλίο ο Μπόουι ώστε είχε επιχειρήσει να γράψει ένα μιούζικαλ βασισμένο στο δυστοπικό όραμα ολοκληρωτισμού του «1984», η χήρα του συγγραφέα όμως, Σόνια, αρνήθηκε να του παραχωρήσει τα δικαιώματα. Μπορεί πάντως να θεωρήσει κανείς ότι ο Μπόουι το έκανε έτσι κι αλλιώς, αφού το άλμπουμ Diamond Dogs είναι γεμάτο αναφορές στο βιβλίο, με πιο προφανή φυσικά το τραγούδι "1984".

 

Χανς Ρίχτερ

Νταντά: Τέχνη και Αντι-Τέχνη

Όταν ηχογραφούσε το άλμπουμ Scary Monsters του 1980, ο Μπόουι είχε στο μυαλό του μια σειρά από εκπροσώπους του ντανταϊσμού. Για το τραγούδι "Up the Hill Backwards" μάλιστα έκλεψε ολόκληρα τσιτάτα από τη μελέτη του Χανς Ρίχτερ που κυκλοφόρησε το 1964.

 

Πίτερ Ακρόυντ

Hawksmoor

Το μυθιστόρημα του Ακρόυντ που κυκλοφόρησε το 1985 και εναλλάσσει την αφήγησή του ανάμεσα στην περίπτωση ενός αποκρυφιστή αρχιτέκτονα στο Λονδίνο του 18ου αιώνα, ο οποίος «καθαγιάζει» τις εκκλησίες που χτίζει με ανθρώπινες θυσίες, και στην ιστορία ενός «ορθολογιστή» ντετέκτιβ του 20ου αιώνα, αποτέλεσε την έμπνευση για την "art murder mystery" πλοκή του άλμπουμ 1.Outside.

Γιούκιο Μίσιμα

Ανοιξιάτικο χιόνι

Ο Ιάπωνας συγγραφέας ήταν από αγαπημένους του Μπόουι, με το βιβλίο «Ο ναυτικός που αρνήθηκε τη θάλασσα» όχι μόνο να στοιχειώνει το "Heroes" αλλά και να εμπνέει το ψευδώνυμο του Μπόουθι στο ίντερνετ: "sailor". Το "Heat", το τραγούδι που κλείνει το άλμπουμ The Next Day, ξεκινά με μια αναφορά στο «Ανοιξιάτικο χιόνι», το πρώτο μέρος του κουαρτέτου «Η θάλασσα της γονιμότητας», τελευταίου έργου του συγγραφέα στο οποίο αναπτύσσονται θέματα που απασχόλησαν και τα τελευταία άλμπουμ του Μπόουι, όπως η μετενσάρκωση, η παρακμή, ο θάνατος, η λάμψη και η μεταμόρφωση.

Άρθουρ Κλαρκ

Το τέλος της παιδικής ηλικίας

Η νουβέλα επιστημονικής φαντασίας του 1953 με θέμα μια φυλή εξωγήινων όντων που φτάνουν στην Γη για να ξεκινήσουν το επόμενο στάδιο της ανθρώπινης εξέλιξης, απηχεί έντονα σε τραγούδια όπως το "Oh! You Pretty Things" και το "Changes."

Με στοιχεία από το άρθρο του Chris O'Leary, "The Books That Mattered Most to David Bowie, Bibliophile" που δημοσιεύτηκε στο Lithub. O Chris O'Leary είναι ο συγγραφέας του βιβλίου Ashes to Ashes: The Songs of David Bowie, 1976-2016.

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μάριο Βάργκας Λιόσα

Το πίσω ράφι / «Το παλιοκόριτσο»: Το εξαιρετικό μυθιστόρημα του Περουβιανού Νομπελίστα Μάριο Βάργκας Λιόσα

O Μάριο Βάργκας Λιόσα αποτυπώνει την πρόσφατη ιστορία του Περού, αντιδιαστέλλοντάς την με την έκρηξη ιδεών και την επανάσταση των ηθών στη Δύση.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
 ΤΡΙΤΗ 17/05 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Ο Διονύσιος Σολωμός χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του

Βιβλία και Συγγραφείς / Ο Διονύσιος Σολωμός χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητά με την ιστορικό Κωνσταντίνα Ζάνου για το πώς η γεωπολιτική αλλάζει τους ανθρώπους αλλά και τις έννοιες, όπως η πατρίδα, το έθνος, η γλώσσα και τα σύνορα.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Νιαζί Κιζιλγιουρέκ

European LiFO / Νιαζί Κιζιλγιουρέκ: «Η Κύπρος δεν είναι ούτε ελληνική ούτε τουρκική, είναι μια ανεξάρτητη κρατική οντότητα»

Ο πρώτος Τουρκοκύπριος ευρωβουλευτής της Κυπριακής Δημοκρατίας μιλά για όλα στη LiFO με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του βιβλίου «Μια ιστορία βίας και μνησικακίας – η γένεση και η εξέλιξη της εθνοτικής διένεξης στην Κύπρο» (εκδ. Heteroτοπία).
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
CHECK ΚΥΡΙΑΚΗ Η Φερνάντα Μελτσόρ, ένα βιβλίο ωμής βίας που προκαλεί ενθουσιώδεις αντιδράσεις σε όλη την υφήλιο και ένα μεθύσι στην Αθήνα

Βιβλίο / Φερνάντα Μελτσόρ: Η συγγραφέας του συγκλονιστικού βιβλίου «Η Εποχή των Τυφώνων» μιλά στη LiFO

Μία από τις σπουδαιότερες φωνές της νέας λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας (και υποψήφια για Μπούκερ 2022) σε μια συζήτηση κάτω από την Ακρόπολη για τη βία στο Μεξικό, τις γυναικοκτονίες (χωρίς τιμωρία) και τον φόβο του διαφορετικού σε μια πουριτανική κοινωνία ακραίας φτώχειας και διαφθοράς.
M. HULOT
Στίβεν Κινγκ «Περί συγγραφής»

Το πίσω ράφι / «Περί συγγραφής»: Ο οδηγός του Στίβεν Κινγκ προς φερέλπιδες πεζογράφους

«Αν θέλετε να γίνετε συγγραφέας, πρέπει πάνω απ’ όλα να κάνετε δύο πράγματα. Να διαβάζετε πολύ και να γράφετε πολύ. Δεν γνωρίζω κανέναν τρόπο να παρακάμψετε αυτά τα δύο».
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Το Μπάουχαους στην Ελλάδα του ’30

Βιβλία και Συγγραφείς / Το Μπάουχαους στην Ελλάδα του ’30

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Ανδρέα Γιακουμακάτο για το εγχείρημα της Βαϊμάρης και του Ντεσάου που έφτασε πολύ νωρίς στην Ελλάδα και άφησε τη σφραγίδα του στο κτισμένο περιβάλλον της χώρας μας.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
ΤΡΙΤΗ 10/05 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Ένα podcast για το παρόν: Μια χειρονομία για την Ουκρανία

Αναγνώσεις / Ένα podcast για το παρόν - Μια χειρονομία για την Ουκρανία

Ο ΜΙΧΑΗΛ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ συλλέγει θραύσματα από σπουδαία κείμενα των Ιάκωβου Μάγιερ, Σπυρίδωνος Τρικούπη, Νικόλαου Κασομούλη, ντοκουμέντα από τις εκκλήσεις προς τη Διοίκηση για βοήθεια, μαρτυρίες αγωνιστών, αλλά -κυρίως- αποσπάσματα από το έργο «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Διονύσιου Σολωμού.
THE LIFO TEAM
ΤΡΙΤΗ Αντώνης Γεωργίου

Βιβλίο / Αντώνης Γεωργίου: «Η κυπριακή διάλεκτος είναι ο γλωσσικός μας πλούτος»

Ένας από πιο σημαντικούς συγγραφείς της Κύπρου γράφει ιστορίες απλών, καθημερινών ανθρώπων με μεγαλείο, τραγωδία και πάθος, αγνοημένες από την επίσημη ιστορία, και ο τολμηρός, παραληρηματικός του λόγος ξεπερνά τα σύνορα της χώρας του.
M. HULOT

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ