Υψηλά επίπεδα των «παντοτινών χημικών» έχουν βρεθεί σε προϊόντα δημητριακών σε όλη την Ευρώπη λόγω της παρουσίας τους σε φυτοφάρμακα.
Το πιο μολυσμένο τρόφιμο είναι τα δημητριακά, σύμφωνα με μελέτη του Δικτύου Δράσης για τα Φυτοφάρμακα στην Ευρώπη (PAN), με μέσες συγκεντρώσεις 100 φορές υψηλότερες από ό,τι στο νερό της βρύσης.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι το τριφθοροξικό οξύ (TFA), μια χημική ουσία που παράγεται όταν τα φυτοφάρμακα που περιέχουν χημικές ουσίες Pfas διασπώνται στο έδαφος, σε δημητριακά, δημοφιλή γλυκά, ζυμαρικά, κρουασάν, ψωμί ολικής αλέσεως και επεξεργασμένο ψωμί, και αλεύρι.
Τα Pfas είναι μια ομάδα χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται και προστίθενται σε καταναλωτικά προϊόντα από τη δεκαετία του 1950.
Είναι γνωστά ως «παντοτινά χημικά», καθώς μπορεί να χρειαστούν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια για να αποικοδομηθούν μετά την απόρριψη των προϊόντων στα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί.
Αυτό σημαίνει ότι εάν περάσουν στο έδαφος ή στο νερό, κάτι που συμβαίνει συχνά, θα μπορούσαν να παραμείνουν εκεί για αιώνες. Η επίδρασή τους στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον μόλις τώρα γίνεται σαφής, με νέες μελέτες να εμφανίζονται συχνά σχετικά με τη σύνδεση ορισμένων χημικών ουσιών με ασθένειες όπως ο καρκίνος.
Έχουν επίσης, συνδεθεί με δυσμενείς επιπτώσεις στη λειτουργία του θυρεοειδούς, του ήπατος και του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι ακτιβιστές καλούν τις κυβερνήσεις να ορίσουν ένα πολύ πιο προστατευτικό όριο ασφαλείας και να απαγορεύσουν όλα τα Pfas και άλλες παρόμοιες ουσίες.
Η μελέτη ανέλυσε 65 συμβατικά προϊόντα δημητριακών που αγοράστηκαν σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, η πρώτη μελέτη αυτού του είδους σε επίπεδο ΕΕ. Προηγούμενες αναφορές έχουν βρει υψηλά επίπεδα στο κρασί και κάποια μόλυνση του νερού της βρύσης. Είναι διαλυτό στο νερό, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να απορροφηθεί από τα φυτά από το έδαφος.
Τα TFA ανιχνεύθηκαν στο 81,5% των δειγμάτων (53 από τα 65 δείγματα) σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, με υψηλά επίπεδα μόλυνσης. Τα προϊόντα σίτου είναι σημαντικά πιο μολυσμένα από άλλα προϊόντα με βάση τα δημητριακά.
Η χώρα με τα «πιο μολυσμένα δημητριακά»
Τα υψηλότερα επίπεδα βρέθηκαν στα ιρλανδικά δημητριακά, ενώ ακολουθούν το βελγικό ψωμί ολικής αλέσεως, το γερμανικό ψωμί ολικής αλέσεως και η γαλλική μπαγκέτα.
«Όλοι οι άνθρωποι εκτίθενται σε TFA μέσω πολλαπλών οδών, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και του πόσιμου νερού. Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για άμεση απαγόρευση των φυτοφαρμάκων PFAs για να σταματήσει η περαιτέρω μόλυνση της τροφικής αλυσίδας», δήλωσε η Salomé Roynel, υπεύθυνη πολιτικής στην PAN Europe.
Η Αγγελική Λυσιμάχου, επικεφαλής επιστήμης και πολιτικής στην PAN Europe, δήλωσε: «Όλα τα δείγματα ήταν πάνω από το προεπιλεγμένο μέγιστο όριο υπολειμμάτων. Δεν μπορούμε να εκθέσουμε τα παιδιά σε τοξικές για την αναπαραγωγή χημικές ουσίες. Αυτό απαιτεί άμεση δράση».
Αν και η Βρετανία δεν συμπεριλήφθηκε στη μελέτη, τα αποτελέσματα έχουν επιπτώσεις και εκεί.
Τα Pfas συγκαταλέγονται στις πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 27 γνωστά δραστικά συστατικά Pfas να χρησιμοποιούνται σε φυτοφάρμακα του Ηνωμένου Βασιλείου, έξι από τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως εξαιρετικά επικίνδυνα.
Χρησιμοποιούνται επειδή οι ιδιότητές τους μπορούν να ενισχύσουν την ικανότητα ενός φυτοφαρμάκου να είναι ειδικό, να δρα ταχύτερα και να έχει μεγαλύτερη υπολειμματική επίδραση στους οργανισμούς-στόχους.
Με πληροφορίες από Guardian
