Το "Μπορείς;" της Έρσης Σωτηροπούλου, ένα γουέστερν δωματίου

Το "Μπορείς;" της Έρσης Σωτηροπούλου, ένα γουέστερν δωματίου Facebook Twitter
Στο τελευταίο της, πολυσέλιδο μυθιστόρημα, το Μπορείς;, απαλλάσσει τη γραφή της ακόμα και από τον αφηγητή, προσφέροντας τον ρόλο αυτό στον ίδιο τον αναγνώστη. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
0

Περίληψη προηγουμένων. Διαβάζω τα βιβλία της από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, ξεκινώντας από το συμπυκνωμένο αστικό ερωτικό θρίλερ Διακοπές χωρίς πτώμα που είχε κυκλοφορήσει από τις θρυλικές εκδόσεις Άκμων. Ακολούθησε το Εορταστικό Τριήμερο στα Γιάννενα, στις εκδόσεις Νεφέλη, ένα συμπυκνωμένο μίνι μυθιστόρημα μεγάλης έντασης, και μετά ήρθε η σπαρταριστή Φάρσα, από τον Κέδρο, ένα μυθιστόρημα με κρυμμένες παγίδες και απροκάλυπτες απειλές αλά Μπορίς Βιάν – και να καθαρίσουμε τους κακομούτσουνους, εκάς οι ξενέρωτοι και πάει λέγοντας. Και η δεκαετία του 1980 κλείνει με το Μεξικό (εκδ. Κέδρος). Στη δεκαετία του 1990 περάσαμε στη Χοιροκάμηλο (εκδ. Κέδρος), στον Βασιλιά του Φλίπερ (εκδ. Καστανιώτη) και στο εμβληματικό Ζιγκ-Ζαγκ στις νεραντζιές (εκδ. Κέδρος). Το Δαμάζοντας το κτήνος και η Αχτίδα στο Σκοτάδι (εκδ. Κέδρος αμφότερα) ανήκουν στη δεκαετία του 2000, την οποία κλείνει η Εύα (εκδ. Πατάκης). Τα βιβλία Να νιώθεις μπλε, να ντύνεσαι κόκκινα, Τι μένει από τη νύχτα και Μπορείς; (όλα στις εκδ. Πατάκης) ανοιγοκλείνουν σαν ακορντεόν μες στη δεκαετία που διανύουμε. Τη λένε Έρση Σωτηροπούλου, γεννήθηκε στην Πάτρα το 1953, σπούδασε στη Φλωρεντία (φιλοσοφία και πολιτιστική ανθρωπολογία), γράφει και εκδίδει σχεδόν ακατάπαυστα, ρίχνει τις ηρωίδες και τους ήρωές της σε καταστάσεις περίπλοκες, σε λαβυρίνθους που απαιτούν αιχμές ειρωνείας, πλούτο συναισθημάτων, γερή κοινωνική παιδεία και πολλαπλά σλάλομ, ενώ πλουτίζει διαρκώς τη γραφή της με τεχνάσματα οργανικά δεμένα με την πλοκή, απαλλάσσοντάς την από τετριμμένα λογοτεχνικά φτιασίδια, «γυμνάζοντας τη σκέψη σε απογύμνωση», όπως έλεγε ο ποιητής.

2.

Με e-mail και με viber. Στο τελευταίο της, πολυσέλιδο (745 σελίδες, παρακαλώ) μυθιστόρημα, το Μπορείς; (εκδ. Πατάκη), απαλλάσσει τη γραφή της ακόμα και από τον αφηγητή, προσφέροντας τον ρόλο αυτό στον ίδιο τον αναγνώστη. Γιατί; Διότι όλο το έργο αποτελείται από μια ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω e-mail και viber, ένα καλώς συγκερασμένο λογοτεχνικό πείραμα, σύγχρονο (contemporary με την έννοια που δίνει στη λέξη ο Nicolas Bourriaud) και άριστα εναρμονισμένο με τις σημερινές συνθήκες ζωής. Ο αναγνώστης παρακολουθεί τον κρυφό έρωτα του Γιώργου, ενός οινοποιού, πεπαιδευμένου, ευφυούς, κοινωνικά ευαίσθητου, κιμπάρη και γλεντζέ, και της Ε., όπως υπογράφει, για πρώτη φορά, στη σελίδα 131, ενώ εν συνεχεία, στη σελίδα 168, υπογράφει ως Έρση, για να φτάσουμε στη σελίδα 501, όπου εμφανίζεται με το πλήρες όνομα Έρση Σωτηροπούλου. Φυσικά, δεν πρόκειται για τη συγγραφέα Έρση Σωτηροπούλου, αλλά για μια μυθιστορηματική περσόνα που ακούει σ' αυτό το όνομα, όπως ακριβώς ο Μισέλ Ουελμπέκ είναι μια μυθστορηματική περσόνα, η οποία μάλιστα δολοφονείται αγρίως, στο μυθιστόρημα Ο χάρτης και η επικράτεια του συγγραφέα Μισέλ Ουελμπέκ (μτφρ. Λίνα Σιπητάνου, εκδ. Εστία). Ο κρυφός έρωτας είναι η αφορμή: μέσα από αυτόν ξετυλίγεται όλη η ψηφιακή εποχή μας, οι τρόποι του να ερωτεύεσαι, να εργάζεσαι, να περιπλανιέσαι, να στοχάζεσαι, να τρως, να ταξιδεύεις, να φαντάζεσαι ακριβώς μέσα σ' αυτή την εποχή, την εποχή της ταχύτητας, όπως την περιγράφει ο Πολ Βιριλιό, και της θραυσματικότητας, της μετάλλαξης, της απόστασης που εκμηδενίζεται, των ομοιωμάτων, όπως την περιγράφει ο Ζαν Μποντριγιάρ.

3.

Λίστες και αναφορές. Μέσα από τον εν λόγω κρυφό έρωτα διά ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και συναντήσεων που δεν περιγράφονται αλλά ο αναγνώστης τις φαντάζεται διαβάζοντας τις ανταλλαγές μηνυμάτων, η Έρση Σωτηροπούλου μάς κερνάει κάμποσες λίστες, σκόρπιες αλλά συγκροτημένες και συνεκτικές, όλων όσα μας συγκινούν και μας συναρπάζουν στους καιρούς μας. Από τις σελίδες του Μπορείς; παρελαύνουν ρηξικέλευθοι εικαστικοί καλλιτέχνες, όπως ο Μαρκ Ρόθκο, ο Άντι Γουόρχολ, ο Ζαν-Μισέλ Μπασκιά, ο Μάριο Μερτζ· θρυλικοί φωτογράφοι, όπως ο Σεμπαστιάο Σαλγκάδο και η Βίβιαν Μέγιερ· σημαντικοί συγγραφείς, όπως ο Δημήτρης Νόλλας, ο Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ, ο Μένης Κουμανταρέας, ο Ρέιμοντ Τσάντλερ, ο Βίνφριντ Γκέοργκ Ζέμπαλντ, ο Μαρσέλ Προυστ· σπουδαίοι ποιητές, όπως ο Λόρκα, ο Ρίλκε, ο Κάλβος, ο Σαχτούρης, ο Καβάφης, ο Κάμμινγκς. Ένα μεγαλειώδες μοντάζ συνέχει τα σπαράγματα λόγου που εκτοξεύονται μέσω e-mail και viber και όλο το μυθιστόρημα γίνεται μια ακούσια συνομιλία με τους υπερμοντέρνους τρόπους του απίθανου Ντέιβιντ Μάρκσον.

To άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μπερνάρ-Μαρί Κολτές: «Ρομπέρτο Τσούκο»

Το πίσω ράφι / Ο Κολτές ένιωθε την ανάγκη να γράφει για εκείνους που μισιούνται

Το «Ρομπέρτο Τσούκκο» δεν είναι ένα έργο για έναν serial killer, είναι ένα βιβλίο για το πώς διαρρηγνύονται οι οικογενειακοί δεσμοί, για το πόσο εύθραυστες είναι οι ανθρώπινες σχέσεις.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ποιες ήταν οι αντιλήψεις των Βυζαντινών για το φύλο και τη σεξουαλικότητα;

Βιβλίο / Mια συζήτηση για το σεξ και το φύλο στο Βυζάντιο με τον ιστορικό Χάρη Μεσσή

Ίσως όχι πάντα τόσο σκοταδιστικές όσο θα πίστευε κανείς, και σίγουρα ενδιαφέρουσες, καθώς μάλιστα κάποιες από τις αντιλήψεις αυτές επιβιώνουν μέσω της θρησκείας μέχρι σήμερα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
καραγάτση τάρλοου

Απώλειες / «Το ευχαριστημένο»: Το σπονδυλωτό μυθιστόρημα της Μαρίνας Καραγάτση για τα οικογενειακά της βιώματα

Πέρα από εξαιρετική διαχειρίστρια των πνευματικών δικαιωμάτων του, η Μαρίνα Καραγάτση, που πέθανε σήμερα στα 88 της, στάθηκε ικανή ν’ αναπλάσει πειστικά τα βιώματα και τους κρυφούς συλλογισμούς του πατέρα της, τοποθετώντας τον ως ήρωα στο οικογενειακό τους σύμπαν.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Έζησα μια κόλαση ως gay στο Μαρόκο. Με βίαζαν κι όλοι παρακολουθούσαν»

Βιβλίο / «Οι γκέι τουρίστες είναι απλώς περαστικοί στο Μαρόκο. Δεν κάνουν τίποτα για να βοηθήσουν»

«Η ομοφυλοφιλία είναι για μένα νοημοσύνη, αντίσταση, ομορφιά, ποίηση»: Ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος Άραβας συγγραφέας Abdellah Taïa μιλά στη LiFO. (Προσοχή: Το κείμενο περιλαμβάνει περιγραφές σεξουαλικής κακοποίησης και αυτοτραυματισμού.)
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ντάγκλας Ράσκοφ: «Ας ξεκολλήσουμε από τις οθόνες και ας συναντηθούμε ξανά εκεί έξω»

Respublika / Onassis Stegi / Ντάγκλας Ράσκοφ: «Ας ξεκολλήσουμε από τις οθόνες και ας συναντηθούμε ξανά εκεί έξω»

Ο «πάπας» της ψηφιακής αντικουλτούρας, του οποίου το έργο λειτούργησε, μεταξύ άλλων, ως πηγή έμπνευσης για το «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι που θα δούμε στη Μαλακάσα, σε μια συνέντευξη-ποταμό στη LiFO.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΤΑΖ: Το μανιφέστο του προφήτη όλων των ανυπότακτων του κόσμου

Respublika / Onassis Stegi / ΤΑΖ: Το βιβλίο που λατρεύουν ακτιβιστές, αναρχικοί, οι χάκερ και οι ρέιβερ

Ξαναδιαβάζουμε την «Προσωρινή Αυτόνομη Ζώνη» του Χακίμ Μπέη, το μανιφέστο του προφήτη όλων των ανυπότακτων του κόσμου, με αφορμή το «Respublika», την παράσταση-κοινωνικό πείραμα που φέρνει στη Μαλακάσα η Στέγη.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ