Το Μπουένος Άιρες, το Σαντιάγο, η Χιλή, το Σάο Πάολο, η Μπογκοτά, οι φαβέλες του Ρίο. Φεστιβάλ θεατρικό και γεωπολιτικό, βαφτισμένο «Transitions 2», αφού επιχειρεί να διευρύνει και να εμβαθύνει τον πολιτιστικό διάλογο με κοινωνίες που κλυδωνίζονται τις τελευταίες δεκαετίες από ραγδαίες πολιτικές και οικονομικές αλλαγές και, συγχρόνως, αντιμετωπίζουν ακραία κοινωνικά φαινόμενα, το πρώτο που γίνεται σε τέτοια έκταση σε όλη την Ευρώπη, μας εξάπτει την περιέργεια. Γιατί μας ενδιαφέρει και τι μας συνδέει με έναν σκηνοθέτη από την Αργεντινή ή το πολιτικό θέατρο της Χιλής; «Επιλέξαμε το θέατρο της Λατινικής Αμερικής λόγω και μιας αντιστοιχίας προβλημάτων με αυτά που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα. Αδιέξοδα πολιτικά, οικονομικά, προβλήματα ιδεολογικά. Οι χώρες αυτές βρίσκονται σε μια μεταβατική περίοδο» λέει η Κάτια Αρφαρά, καλλιτεχνική διευθύντρια του φεστιβάλ.
«Επιλέξαμε το θέατρο της Λατινικής Αμερικής λόγω και μιας αντιστοιχίας προβλημάτων με αυτά που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα. Αδιέξοδα πολιτικά, οικονομικά, προβλήματα ιδεολογικά. Οι χώρες αυτές βρίσκονται σε μια μεταβατική περίοδο»
«Αντισυμβατικές παραστάσεις στα όρια μεταξύ θεάτρου και κινηματογράφου, χορού και εγκατάστασης· δυνατές αφηγήσεις και ποιητικές γραφές που δεν φοβούνται τη συγκίνηση ριζοσπαστικό θέατρο-ντοκουμέντο που πραγματεύεται χωρίς ταμπού θέματα μνήμης και ιστορίας· αιχμηρές νατουραλιστικές φόρμες που “αγγίζουν” σύγχρονα ζητήματα, όπως η πολιτική και κοινωνική βία ή η διαφθορά. Θέατρο κοινωνικοπολιτικό από μια γενιά που είναι σήμερα 35 με 45, καλλιτέχνες που γεννήθηκαν τα χρόνια της δικτατορίας, εγκλωβισμένοι σήμερα σε αυτές τις νεοσύστατες, αλλά τελικά πολύ εύθραυστες δημοκρατίες με το ανεκπλήρωτο αίτημα απόδοσης ευθυνών για τους χιλιάδες νεκρούς και αγνοουμένους των δικτατοριών αλλά και για την απόδοση κοινωνικής δικαιοσύνης».
Τι θα δούμε στο Transitions 2:
Η ζωή μου μετά
Lola Arias
Η τριανταοκτάχρονη Λόλα Αρίας είναι η εναλλακτική σούπερ σταρ της Αργεντινής. Γεννημένη το 1976, είναι ποιήτρια, συγγραφέας, σκηνοθέτις, ηθοποιός και τραγουδοποιός. Έχει ιδρύσει μια κολεκτίβα καλλιτεχνών, με την οποία δουλεύει τα θεατρικά, λογοτεχνικά, μουσικά και εικαστικά της πρότζεκτ. Οι παραστάσεις της συνιστούν ένα κράμα θεάτρου-ντοκουμέντου και μυθοπλασίας. Η Αρίας συνεργάζεται τόσο με επαγγελματίες ηθοποιούς όσο και με ερασιτέχνες και τα έργα της παρουσιάζονται σε μεγάλα ευρωπαϊκά θέατρα και διεθνή φεστιβάλ. Στο έργο της Η ζωή μου μετά (18-19 Νοεμβρίου) τέσσερις ηθοποιοί, μία χορεύτρια και ένας μουσικός –και, μαζί τους ένα μικρό παιδί– ανασυνθέτουν τις ζωές των γονιών τους και, αναπόφευκτα, τη στοιχειωμένη ιστορία της χώρας τους. Μέσα από οικογενειακά άλμπουμ, προσωπικές εξομολογήσεις, παλιές μαγνητοταινίες και απόρρητα έγγραφα, η ιστορία μιας χώρας συμπυκνώνεται στην ιστορία μιας οικογένειας και το συλλογικό πεπρωμένο ταυτίζεται με το ατομικό. Σκηνικό ντοκουμέντο, συγκινητικό αλλά και παιγνιώδες μουσικοθεατρικό θέαμα, αντιπαρέρχεται την τυραννία της μνήμης με την πίστη στο εδώ και τώρα.
18-19 Νοεμβρίου, 21:00 Κεντρική Σκηνή
Όσα είναι δίπλα μου
Fernando Rubio
«Απενεργοποιήστε τα κινητά σας τηλέφωνα. Κατευθυνθείτε προς το κρεβάτι που θα σας υποδειχθεί. Καθίστε στην αριστερή πλευρά. Βγάλτε τα παπούτσια σας. Όταν δείτε πως και οι υπόλοιποι θεατές είναι έτοιμοι, ξαπλώστε πλάι στην ηθοποιό. Από τη στιγμή εκείνη και μέχρι η ηθοποιός να σας αποχαιρετήσει, παραμείνετε σιωπηλοί. Μόλις εκείνη σας πει “αντίο”, ανασηκωθείτε στο κρεβάτι, φορέστε τα παπούτσια σας, σηκωθείτε και αποχωρήστε». Αυτή είναι η οδηγία προς τους θεατές της παράστασης, Όσα είναι δίπλα μου, εκτός Στέγης, σε ένα κεντρικό σημείο της πόλης. Κέντρο της δράσης, ένα κρεβάτι. Η σύλληψη ανήκει στον 39χρονο σκηνοθέτη, δραματουργό, ηθοποιό και εικαστικό Φερνάντο Ρούμπιο από το Μπουένος Άιρες. Με την κολεκτίβα του Ιntimoteatroitinerante δημιουργεί τα έργα και τις αστικές παρεμβάσεις του σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, σε μουσεία, γκαλερί και δημόσιους χώρους και συνεργάζεται πάντα με ηθοποιούς που ζουν στη χώρα της παρουσίασης του έργου. Οι θεατές θα πλαγιάσουν δίπλα στις ηθοποιούς Κίκα Γεωργίου, Δήμητρα Κούζα, Άννα Μάσχα, Έλενα Μεγγρέλη, Αγγελική Παπαθεμελή, Μαρία Παρασύρη, Εύη Σαουλίδου, οι οποίες θα τους εκμυστηρευτούν μια ιστορία. Εμπειρία αλλόκοτα συγκινητική, σφοδρή και πρωτόγνωρη, με φόντο τη βουή του αστικού κέντρου, καταγράφει μια ιδιωτική στιγμή που εισβάλλει σε έναν απροσδόκητο δημόσιο χώρο. Τα πολυταξιδεμένα κρεβάτια του Φερνάντο Ρούμπιο έχουν στηθεί σε ακροθαλασσιές της Χιλής, σε κεντρικό σταθμό του Μοντεβιδέο, ακόμη και μέσα σε μια λίμνη της Ολλανδίας.
18-23 Νοεμβρίου, Εκτός Στέγης
Το Σχολείο
Guillermo Calderón
Ο Χιλιανός δραματουργός και σκηνοθέτης Γκιγιέρμο Καλντερόν, ηγετική μορφή του νέου πολιτικού θεάτρου της Λατινικής Αμερικής, έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα με το σημαντικότερο μέχρι σήμερα έργο του, το Σχολείο (19-20 Νοεμβρίου). Ο Καλντερόν γεννήθηκε Σαντιάγο, το 1971, δηλαδή έναν χρόνο μετά την εκλογή του Σαλβαδόρ Αλιέντε στην προεδρία της χώρας. Ενηλικιώθηκε κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοσέτ. Ο θείος του δολοφονήθηκε από το καθεστώς και ο ίδιος περιγράφει την εφηβεία του ως εξής: «Ζούσα κλεισμένος στους τέσσερις τοίχους ενός σπιτιού, σε ένα καθεστώς βίας, ακούγοντας διαρκώς τους πυροβολισμούς από τον δρόμο». Το έργο αναφέρεται στη δράση μιας ομάδας Χιλιανών ακροαριστερών, τέλη της δεκαετίας του ’80, οι οποίοι εκπαιδεύονται για να ανατρέψουν το δικτατορικό καθεστώς του Πινοσέτ. Βασισμένοι σε ντοκουμέντα της εποχής και αληθινές μαρτυρίες, πέντε ηθοποιοί επωμίζονται τον ρόλο των μαθητευόμενων ανταρτών πόλης, οι οποίοι μυούνται στον ένοπλο επαναστατικό αγώνα, στις μεθόδους και πρακτικές του. Με το έργο του ρίχνει φως σε μια σκοτεινή σελίδα της συλλογικής μνήμης του λαού της Χιλής και αναρωτιέται: πώς αγωνιζόμαστε, πώς θυμόμαστε ή, απλώς, τι στ’ αλήθεια είναι ο άνθρωπος;
19-20 Νοεμβρίου, 19:00. Μικρή Σκηνή
Ο κήπος
Leonardo Moreira / Companhia Hiato
«Hiato» στα πορτογαλικά σημαίνει «χάσμα». Είναι το όνομα της ομάδας που ιδρύθηκε το 2008 στο Σάο Πάολο από τον 31χρονο συγγραφέα και σκηνοθέτη Λεονάρντο Μορέιρα, ο οποίος υποστηρίζει ότι κάνει «δραματουργία της μνήμης». Στο έργο τους Ο κήπος (23-24 Νοεμβρίου) αναδεικνύονται με την ίδια ένταση η νόσος του Αλτσχάιμερ και η συλλογική λήθη, η ιστορία μιας χώρας και η περιπέτεια μιας οικογένειας, η αλήθεια και η σχετικότητά της, η πραγματικότητα και η μυθοπλασία, ο ηθοποιός και ο θεατρικός χαρακτήρας μέσα από τρεις εποχές, τρεις ιστορίες και μια οικογένεια που στροβιλίζονται αέναα στον χρόνο και στις αναμνήσεις. Με έναν σπαρακτικό λυρισμό κι έναν αδιαπραγμάτευτο ανθρωπισμό, ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Λεονάρντο Μορέιρα αποτίνει με τον Κήπο του έναν ιδιοσυγκρασιακό φόρο τιμής στον Βυσσινόκηπο του Άντον Τσέχοφ.
23-24 Νοεμβρίου, 21:00. Κεντρική Σκηνή
Το παρελθόν είναι ένα ζώο αλλόκοτο
Mariano Pensotti
Ο Μαριάνο Πενσότι γεννήθηκε το 1973 στο Μπουένος Άιρες, σπούδασε κινηματογράφο, θέατρο και εικαστικές τέχνες και σήμερα θεωρείται ένας από τους πιο διακεκριμένους, διεθνώς, δραματουργούς και σκηνοθέτες της Λατινικής Αμερικής. Ο τίτλος της παράστασης Το παρελθόν είναι ένα ζώο αλλόκοτο (26-27 Νοεμβρίου) αποτελεί μετάφραση στα ισπανικά ενός τραγουδιού του ροκ συγκροτήματος Of Montreal, του εντεκάλεπτου «Τhe past is a grotesque animal» από το άλμπουμ τους «Hissing Fauna, Are you the destroyer?». Ο Πενσότι το άκουγε διαρκώς ενώ έγραφε το έργο του και αποφάσισε να δανειστεί τον τίτλο του και να συμπεριλάβει τους στίχους του στην τελική σκηνή του.
Η παράστασή του είναι ένα σχόλιο για την Αργεντινή του 1999, μέσα στην οποία τέσσερις νέοι στέκουν σαστισμένοι από το τέλος των ουτοπιών. Μια επική αφήγηση στα πρότυπα της Ανθρώπινης Κωμωδίας του Μπαλζάκ εκτυλίσσεται επί σκηνής. Η πορεία της ζωής τους θα καθοριστεί από την οικονομική και θεσμική χρεοκοπία της χώρας τους. Κάθε φορά που μιλούν για τον εαυτό τους κατασκευάζουν εκ νέου την ταυτότητά τους. Η ύπαρξή τους οικοδομείται πάνω στην ίδια την αφήγησή της και το παρελθόν μοιάζει με ένα αλλόκοτο ζώο που αλλάζει μορφές κάθε φορά που ανατρέχει κανείς σε αυτό.
26-27 Νοεμβρίου, 21:00. Κεντρική Σκηνή
Ο διανοούμενος συγγραφέας / Οι δράστες
Jorge Hugo Marín / La Maldita Vanidad Company
«Μια ομάδα που παρουσιάζει αυτό που συμβαίνει σήμερα, εδώ και τώρα»: με αυτήν τη φράση μάς συστήνεται η ομάδα Jorge Hugo Marín / La Maldita Vanidad Company από την Μπογκοτά της Κολομβίας που ιδρύθηκε το 2009. Φτάνει στη Στέγη με δύο παραστάσεις. Ο συγγραφέας και δραματουργός Χόρχε Ούγκο Μαρίν δημιούργησε το πρώτο-πρώτο έργο της τριλογίας του με τον γενικό τίτλο Sobre algunos asuntos de familia (Σχετικά με κάποια οικογενειακά ζητήματα, 2009-11), το οποίο έφερε στην ομάδα τη διεθνή αναγνώριση. Στο έργο, τρία αδέρφια, η Νόρα, ο Χόρχε και ο Σέρζιο, με τους δύο τελευταίους να συνοδεύονται από τις συζύγους τους, βρίσκονται στο σπίτι της μητέρας τους για να αποφασίσουν ποιος θα αναλάβει εφεξής τη φροντίδα της. Η άρνηση των δύο συζύγων να επωμιστούν μια τέτοια ευθύνη προκαλεί ένταση και, σταδιακά, η σκοτεινή πλευρά της δυσλειτουργικής αυτής οικογένειας αποκαλύπτεται σε όλο της το μεγαλείο. Στο δεύτερο έργο της «οικογενειακής» τριλογίας του, ο Μαρίν αντλεί έμπνευση από ένα κλασικό έργο του μετρ του τρόμου, Άλφρεντ Χίτσκοκ, τη Θηλιά (1948). Μόνο που η ιστορία των δύο κολεγιόπαιδων που δολοφονούν έναν συμφοιτητή τους για να αποδείξουν τη θεωρία του «τέλειου φόνου» προσαρμόζεται στα σημερινά δεδομένα της Κολομβίας. Οι παραστάσεις των Maldita Vanidad αποδίδουν με τρομερή πιστότητα ιδιωτικές στιγμές της καθημερινότητας. Σκηνικό τους γίνεται το προσωπικό άδυτο: το σαλόνι ενός σπιτιού όπου μαίνεται ένας οικογενειακός εμφύλιος (Ο διανοούμενος συγγραφέας, 26-27 Νοεμβρίου) ή η κουζίνα μιας φοιτητικής γκαρσονιέρας όπου έχει μόλις διαπραχθεί ένας άγριος φόνος (Οι δράστες, 29-30 Νοεμβρίου). Στις δύο παραγωγές που έχουν περιοδεύσει σε περισσότερες από δεκαεπτά χώρες διαφαίνεται το ότι η βία των καρτέλ και της τρομοκρατίας έχει διαποτίσει κάθε έκφανση της ζωής στην Κολομβία.
Ο διανοούμενος συγγραφέας: 26-27 Νοεμβρίου, 19:00. Μικρή Σκηνή
Οι δράστες: 29-30 Νοεμβρίου, 19:00. Μικρή Σκηνή
LOOP3
José Vidal
Από τη Χιλή, μια χώρα με έντονη πολιτιστική ταυτότητα και ακραίες αντιθέσεις, έρχεται ο δημιουργός Χοσέ Λουίς Βιδάλ. Ο Βιδάλ γεννήθηκε στη Βαλδίβια της Χιλής. Σπούδασε κοινωνιολογία, κοινωνική ανθρωπολογία και χορό. Το Loop είναι μια ιδιόμορφη περφόρμανς, στην οποία εννέα σώματα κινούνται μέσα σε ένα τετράγωνο, δύο επί δύο μέτρα μόλις. Μια χορογραφική φράση που διαρκεί περίπου δύο λεπτά επαναλαμβάνεται σε loops, που ξεκινούν από διαφορετικό κάθε φορά σημείο του τετραγώνου, περιστρέφοντας σιγά-σιγά το σύνολο κατά 360 μοίρες. Έτσι, οι θεατές μπορούν να δουν απ’ όλες τις πλευρές τη χορογραφία, μια ζωντανή κατασκευή από εννέα σώματα εμπνευσμένη από μπαρόκ πίνακες και σύγχρονες φωτογραφίες. Ο Βιδάλ πειραματίζεται με την αργή και γρήγορη ταχύτητα, η ανθρώπινη μάζα συμπυκνώνεται και αραιώνει, αναπνέει, ιδρώνει και παράγει ήχους που αποτελούν τμήμα της μουσικής της παράστασης. Σκηνές μάχης, σκηνές πάλης αθλητών από ομαδικά σπορ, σκηνές λατρείας και μίσους εναλλάσσονται διαρκώς μπροστά στα μάτια μας, ανακαλώντας στη μνήμη γνωστούς πίνακες, όπως το ναυάγιο της «Σχεδίας της Μέδουσας» του Géricault, κινηματογραφικές εικόνες ή στιγμιότυπα από δελτία ειδήσεων.
22-23 Νοεμβρίου, 19:00. Μικρή Σκηνή
Pindorama
Lia Rodrigues Companhia de Danças
Η Βραζιλιάνα Λία Ροντρίγκες είναι μια χορογράφος με βάση της από το 2003 τη φαβέλα της Maré, μία από τις μεγαλύτερες στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Εκεί διευθύνει ένα κέντρο τεχνών, στο οποίο διδάσκει και παράγει κοινωνικό έργο, προσπαθώντας να κάνει πραγματικότητα το αίτημα της συλλογικότητας. Η ίδια υποστηρίζει ότι θέλει να δημιουργεί έργα που να μπορούν να πηγαίνουν στον κόσμο εύκολα – νομαδικές παραστάσεις για συλλογικά σώματα. Η παράσταση Πιντοράμα (29-30 Νοεμβρίου) αναφέρεται στο όνομα της Βραζιλίας πριν από την άφιξη την Πορτογάλων. Ένας Βραζιλιάνος ιστορικός έγραψε ότι, όταν οι Πορτογάλοι έφτασαν με τις καραβέλες τους στην ακτή, την περιέγραψαν ως «μια άδεια χώρα». Στην πραγματικότητα, σε αυτήν τη χώρα ζούσαν πέντε εκατομμύρια άνθρωποι, απλώς με έναν τρόπο που οι άποικοι ήταν ανίκανοι να δουν. Αυτό που είδαν ως ένα «άδειο τοπίο» ήταν μια κατοικημένη χώρα γεμάτη καλλιέργειες. Η Ροντρίγκες δημιουργεί ένα εφήμερο εικαστικό και θεατρικό τοπίο που συμπεριλαμβάνει τους θεατές και όσα συμβαίνουν μπροστά στα μάτια τους, μια μεταφορά για τους συλλογικούς αγώνες στις μέρες μας μέσα από μια απλή αλλά σημαντική ιδέα: ότι όταν δεν αναγνωρίζουμε κάτι, απλώς δεν το βλέπουμε. Όταν δεν αναγνωρίζεις τον πολιτισμό του άλλου, αυτός ο άλλος άνθρωπος δεν υπάρχει για σένα, είτε είναι κάτι που το αρνείσαι, είτε αποτελεί απειλή που πρέπει να εξουδετερώσεις.
29-30 Νοεμβρίου 2014. 21:00. Κεντρική Σκηνή
Αστέρια (Estrellas)
Federico León
Εκτός από τις παραστάσεις, ένας από τους σημαντικότερους Αργεντινούς καλλιτέχνες, ο Φεντερίκο Λεόν, δημιουργός ενός ανθρωποκεντρικού θεάτρου, σκληρού και δηκτικού, συμμετέχει στο φεστιβάλ Transitions με μια ομιλία σχετικά με τη δουλειά του, ένα εργαστήριο πειραματικού θεάτρου και την ταινία Estrellas (Αστέρια, 2007).
24 Νοεμβρίου / Διάλεξη 19:00 / Προβολή 21:00. Μικρή Σκηνή
Info:
Transitions 2. Latin America: Φεστιβάλ της σύγχρονης ανεξάρτητης λατινοαμερικάνικης σκηνής
Νοέμβριος 2014
Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών
Λεωφόρος Συγγρού 107-109, Αθήνα
Εισιτήρια: 210 900 5 800
σχόλια