Ογκώδεις σιλουέτες και φιγούρες που κινούνται σαν βγαλμένες από έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η θεατρικότητα, φορώντας χειροποίητα ρούχα με την εκφραστική δύναμη που εξασφαλίζει η δεξιοτεχνία της υψηλής ραπτικής, φανερώνοντας ταυτόχρονα τις σκέψεις και τις ανησυχίες της Ελένης Καββάδα, όπως αποτυπώνονται στο ύφασμα.
Η εξερεύνηση της μόδας ως εκφραστικού και γλυπτικού μέσου φέρνει τα ρούχα του ελληνικού brand υψηλής ραπτικής 240791 στο The Intermission από τις 27 Φεβρουαρίου έως την 1η Μαρτίου, όπου θα παρουσιάζονται ως αντικείμενα τέχνης στην έκθεση «Bring me to the Cosmos» που επεκτείνει το όραμα της δημιουργού, παρουσιάζοντας κάθε δημιουργία ως ένα σημείο μεταμόρφωσης, μια εικόνα αυτοδιαμόρφωσης και εξέλιξης που ανοίγει προοπτικές σε διαφορετικούς κόσμους.
Το 240791, που ιδρύθηκε το 2020 από την Ελένη Καββάδα και έχει αποκτήσει ήδη ισχυρή παρουσία τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, χαρακτηρίζεται από τους όγκους, τις σιλουέτες και την έρευνα ασυνήθιστων τεχνικών και κατασκευαστικών προσεγγίσεων που οδηγούν στην αφήγηση μιας ιστορίας, εκπληρώνοντας την ανάγκη της δημιουργού να συνδέει το ένδυμα με την τέχνη. Στην πρώτη της προσωπική έκθεση στην Αθήνα πραγματεύεται διαφορών ειδών γεννήσεις.
«Η γλυπτικότητα και η μορφολογία των κομματιών που φτιάχνω είναι αποτέλεσμα φυσικών πραγμάτων που βλέπω ή νιώθω, on steroids. Το σώμα πάντα είναι μεγάλη πηγή έμπνευσης, η φύση ακόμα μεγαλύτερη, απλώς η συνταγή ολοκληρώνεται όταν αυτά τα στοιχεία περνούν μέσα από το προσωπικό μου φίλτρο επεξεργασίας και έκφρασης».
Η περιπέτειά της στον κόσμο της μόδας αρχίζει από τότε που θυμάται τον εαυτό της. Από παιδί άρχισε να σκιτσάρει, να μελετάει τις υφές και τα σχήματα γύρω της, να παρατηρεί το σώμα, να την ενδιαφέρει ο τρόπος που κινείται η σιλουέτα ενός ανθρώπου. Η απόφαση να ασχοληθεί με τον τομέα του σχεδίου ήρθε ως φυσική συνέχεια. Στην Ιταλία σπούδασε σχέδιο μόδας και πατρόν, μαθήτευσε για ένα διάστημα στον οίκο Salvatore Ferragamo και εργάστηκε στη συνέχεια στο πλευρό του Γιώργου Ελευθεριάδη, στην Αθήνα.
«Σπούδασα και δούλεψα για άλλους σχεδιαστές προτού το 240791 ξεκινήσει την πορεία του. Είτε δούλευα για να αποδείξω κάτι –ως φοιτήτρια– είτε για το όραμα ενός άλλου ανθρώπου ως βοηθός σχεδιαστή, ένιωθα σαν να είχα μπροστά μου ένα σαμαράκι που κόβει την ταχύτητα· μου προσέφερε ασφάλεια μεν, αλλά ήθελα να εξερευνήσω τις δικές μου, προσωπικές ταχύτητες.
Όταν ένιωσα έτοιμη, εξοπλισμένη με εμπειρία και γνώση για το αντικείμενο αλλά και με επιθυμία να γράψω τη δική μου ιστορία, ξεκίνησα την επαγγελματική μου πορεία μόνη μου. Δεν ήθελα να δείξω ούτε και να αποδείξω κάτι, απλώς ακολούθησα τη φυσική ροή των πραγμάτων την ώρα που θεώρησα σωστή», λέει.
Τη χρονιά του Covid, το 2020, το brand της έγινε πραγματικότητα. Το ονόμασε 240791, από την ημερομηνία γέννησής της, και είναι κάτι αβίαστο και ειλικρινές που μοιάζει με την πρώτη φορά που «συστήθηκε» στον κόσμο.
Με τα ρούχα της να μοιάζουν με γλυπτά που εκφράζουν θεατρικές ή σουρεαλιστικές χειρονομίες, η ίδια αντλεί έμπνευση και επιρροές από παντού, όπως λέει. «Η γλυπτικότητα και η μορφολογία των κομματιών που φτιάχνω είναι αποτέλεσμα φυσικών πραγμάτων που βλέπω ή νιώθω, on steroids. Το σώμα πάντα είναι μεγάλη πηγή έμπνευσης, η φύση ακόμα μεγαλύτερη, απλώς η συνταγή ολοκληρώνεται όταν αυτά τα στοιχεία περνούν μέσα από το προσωπικό μου φίλτρο επεξεργασίας και έκφρασης.
Το διάστημα που δουλεύω ως δημιουργός έχω ανακαλύψει τους δικούς μου τρόπους να κάνω χειροπιαστές τις εικόνες που έχω στο μυαλό μου. Τεχνικά και κατασκευαστικά δίνω μεγάλη βάση στο μουλάζ, το ελεύθερο χτίσιμο του ρούχου πάνω στην κούκλα, στον τρόπο που επενδύω εσωτερικά τις κατασκευές μου για να αποδώσω τους όγκους και τις σιλουέτες που επιθυμώ, αλλά και στην έξυπνη διαχείριση της προοπτικής για να βγάλω το 3d αποτέλεσμα που έχω κατά νου. Αρκετή δουλειά γίνεται στο χέρι, καθώς τα περισσότερα κομμάτια, λόγω όγκου, δεν μπορούν να δουλευτούν στη μηχανή, και χρειάζεται πολλή υπομονή και πειραματισμός».
Σχετικά με το τι σημαίνει σήμερα να κάνει κάποιος μόδα χωρίς να ακολουθεί τα ρεύματα ή τις τάσεις απαντά με ειλικρίνεια και χωρίς περιστροφές, τονίζοντας ότι η προσωπική ταυτότητα είναι το μεγαλύτερο εργαλείο του δημιουργού. «Ο τρόπος που θα επιλέξει να πει την ιστορία, οι κινήσεις που θα κάνουν τα χέρια στις κατασκευές, οι σκιές και το φως και το πού θα τοποθετηθούν, όλα τα μικρά και τα μεγάλα που συνθέτουν την προσωπική προοπτική είναι αυτά που, άπαξ και βρεθούν, πιστεύω πως μένουν για πάντα. Πολλές φορές σκέφτομαι πόσο σημαντικό είναι να περιμένουμε τη σειρά μας, την ώρα μας, τη στιγμή που αυτό που θέλουμε να πούμε θα βρει ανταπόκριση. Ο δρόμος των trends είναι πιο εύκολος, αλλά είναι πολύ κουραστικό να τρέχεις πίσω από κάτι που ήδη υπάρχει στην ατμόσφαιρα και δεν είναι καν δικό σου».
Η δημιουργική διαδικασία που φτάνει μέχρι το τελικό αποτέλεσμα της παρουσίασης ενός ρούχου εξαρτάται από την περίσταση, είτε πρόκειται για μια δική της προσωπική παρουσίαση είτε για κάτι που της έχουν παραγγείλει με συγκεκριμένες δομές και στοιχεία που μέσω δημιουργικού διαλόγου με το άτομο ή την ομάδα που έκανε την παραγγελία παίρνει μορφή.
«Όταν είναι κάτι προσωπικό μου, συνήθως αφήνομαι ελεύθερη στην αρχή, πειραματίζομαι με τη σιλουέτα που θέλω να αποδώσω και, ξεκινώντας από τη μεγάλη εικόνα, πηγαίνω προς τα μέσα, όπου ασχολούμαι με τις λεπτομέρειες, το tailoring, την τεχνική και τις κατασκευαστικές ιδιομορφίες. Δεν δουλεύω απαραίτητα με την κλασική έννοια της συλλογής, ωστόσο τα πράγματα με τα οποία καταπιάνομαι μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής μου πάντα συνδέονται μεταξύ τους αναπόφευκτα».
Όταν τη ρωτώ για ποιους σχεδιάζει, ποιοι θα προτιμήσουν τα ρούχα της και τι εκφράζουν μου λέει ότι «τα κομμάτια που φτιάχνω, όπως είναι εμφανές, δεν απευθύνονται στην καθημερινότητα, αν και διατηρώ και μια ready to wear συλλογή με φορέσιμες επιλογές. Οι custom παραγγελίες που κάνω αφορούν πιο πολύ σκηνικές παρουσίες, βιντεοκλίπ, ταινίες, μουσικά lives αλλά και καλλιτεχνικά installations.
Θα επικοινωνήσουν μαζί μου συνήθως καλλιτέχνες που θέλουν να κατασκευάσουμε μαζί κάτι ιδιαίτερο και προσωπικό τους ή ομάδες παραγωγής για κάτι απ’ όσα ανέφερα παραπάνω. Ως προς το τι εκφράζουν, θα έλεγα ένα κοινωνικό σχόλιο σε σχέση με τα πράγματα που μας απασχολούν, μέσα από τη δική μου προσωπική οπτική γωνία, όπως και κάθε καλλιτεχνικό πόνημα εξάλλου».
Με τη βιωσιμότητα και τη συμπερίληψη να είναι λέξεις-κλειδιά της εποχής και να απασχολούν δυναμικά και τον κόσμο της μόδας πλέον, η Ελένη πιστεύει ότι ήρθε επιτέλους η στιγμή να μπουν στο λεξιλόγιο των δημιουργών και ότι ο καθένας μπορεί να βάλει το λιθαράκι του σε αυτούς τους δύο τομείς.
«Στο τομέα της βιωσιμότητας, ούσα δημιουργός ενός μικρού brand, οικονομικά δεν έχω πρόσβαση σε κάποια επαναστατικά υλικά που έχουν δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα και είναι αρκετά πιο φιλικά στο περιβάλλον. Αυτό που κάνω, όμως, κατά κανόνα από τη στιγμή που ξεκίνησα είναι να χρησιμοποιώ κάθε σπιθαμή υλικού που έχω στο ατελιέ και να επιστρέφω σε παλιότερες δημιουργίες μου, ανακατασκευάζοντας και δίνοντάς τους νέα ζωή, αντί να φτιάξω κάτι από το μηδέν.
Χρησιμοποιώ συχνά υλικά δεύτερης ζωής και πολλές φορές οι ready to wear κατασκευές μου έχουν ως βάση vintage κομμάτια. Όσον αφορά τη συμπερίληψη, θα πω απλά ότι από τη στιγμή που ιδρύθηκε το 240791 τα κομμάτια ήταν πάντα unisex και one size».
Σε όλο τον κόσμο, μουσεία και εκθεσιακοί χώροι προβάλλουν το ρούχο ως έργο τέχνης. Με τον ίδιο τρόπο, σκηνοθέτες συνεργάζονται με σχεδιαστές για να παρουσιάσουν κοστούμια που αποτελούν βασικό αφήγημα του θεατρικού κόσμου.
Στην Ελλάδα είμαστε πιο συντηρητικοί και μονίμως χωρίς budget και η Ελένη Καββάδα δεν διστάζει να μιλήσει για τη λύπη και την έκπληξη που ένιωσε όταν συνειδητοποίησε πόσο συντηρητικό, φοβικό και μίζερο είναι το περιβάλλον της, με λίγες έως καθόλου ιδέες, χωρίς διάθεση για αφύπνιση, έμπνευση και ανάγκη για περιπέτεια σε σχέση με την τέχνη και την αναγκαιότητά της.
«Κάνοντας αυτό που κάνω, με τον τρόπο και την τεχνοτροπία μου, με την αγάπη αλλά και την παιδεία που το περιβάλλω, πίστευα πως το να εισχωρήσω σε δημιουργικά μονοπάτια, να αποτελέσω μέρος αυτών αλλά και να τα εξελίξω ως νέα φωνή θα ήταν κάτι δεδομένο και αναμενόμενο. Οι παραγωγές που προσεγγίζουν τους δημιουργούς θέλουν το προϊόν τους χθες, συνήθως χωρίς ούτε τον βασικό προϋπολογισμό και σίγουρα με μια αποστροφή προς το καινούργιο, το “τσιμπημένο”, αυτό που φτάνει μέχρι το κόκαλο.
Αυτό, όμως, δημιουργεί στους καλλιτέχνες το σύνδρομο του “μη αρκετά καλού”, αυτού που μάλλον δεν αξίζει τους πόρους που θα αντιστοιχούσαν σε ένα έργο σημαντικό, που φέρνει εις πέρας την αποστολή του. Αυτό είναι ένα τεράστιο πρόβλημα, καθώς αντιστρέφονται οι ρόλοι και καταλήγουν οι δημιουργοί να κυνηγούν τις παραγωγές, κάτι που στα μάτια μου φαντάζει τουλάχιστον κωμικό. Δυστυχώς, αν δεν υπάρξουν οι κατάλληλες υποδομές και υποστήριξη από εκεί που πρέπει, αυτό δεν θα αλλάξει σύντομα.
Έχω προσεγγίσει πολλές φορές σκηνοθέτες, μουσεία, δημιουργικές παραγωγές και έχω απογοητευτεί. Θεωρώ την άμιλλα και τη σωστή ανταμοιβή του καλλιτέχνη ζωτικής σημασίας παράγοντες, αλλά όσο κάνουμε τα στραβά μάτια οι σκοτεινές πλευρές των αντιθέτων τους θα θριαμβεύουν. Ελπίζω σε ένα πιο φωτεινό μέλλον, το οποίο βέβαια δεν θα έρθει ουρανοκατέβατο αλλά θα δημιουργηθεί από εμάς, τη νέα γενιά, που δεν θα δεχθεί να αναπαραγάγει τα κακώς κείμενα του παρελθόντος».
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση «Bring me to the cosmos» εδώ.
