Ροντέν: Μια έκθεση στην Tate αποκαλύπτει τη σημασία του γύψου στο έργο του

Ροντέν: Μια έκθεση στην Tate αποκαλύπτει τη σημασία του γύψου στο έργο του Facebook Twitter
0

«Το σπουδαιότερο», γράφει ο Ροντέν στη διαθήκη που απευθύνει προς τους νέους καλλιτέχνες, «είναι να συγκινείσαι, να αγαπάς, να ελπίζεις, να πάλλεσαι, να ζεις».

Με μια μεγάλη έκθεση, την πρώτη που επικεντρώνεται στη σημασία του γύψου στο έργο του, η Tate τιμά τον ανανεωτή της γλυπτικής που δουλεύοντας στα τέλη του 20ού αιώνα, «παραβίασε» τους κανόνες της κλασικής γλυπτικής για να δημιουργήσει μια εικόνα του ανθρώπινου σώματος που αντικατοπτρίζει τις ρήξεις, τις πολυπλοκότητες και τις αβεβαιότητες της σύγχρονης εποχής.

Αν και ο Ροντέν είναι γνωστός για τα χάλκινα και μαρμάρινα γλυπτά του, ο ίδιος δούλεψε ως μοντελιστής που συνέλαβε την κίνηση, το φως και τον όγκο σε εύκαμπτα υλικά όπως ο πηλός και ο γύψος.

Η έκθεση στην Tate που θα ξεκινήσει στις 18 Μαΐου ανακαλεί την ατμόσφαιρα που επικρατούσε μέσα στο στούντιό του. Οι γύψοι σε όλα τα μεγέθη δείχνουν πως πειραματίζεται συνεχώς με τον κατακερματισμό, την επανάληψη και την ένωση υπαρχόντων τμημάτων με μη συμβατικούς τρόπους. Μερικά από τα πιο γνωστά έργα του επηρεάστηκαν από αυτήν τη διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων των The Burghers of Calais, το οποίο παρουσιάζεται στην έκθεση με αποκατεστημένο τον αρχικό του γύψο.

Ο Ροντέν, πατριάρχης της σύγχρονης γλυπτικής, ζούσε μέσα σε ένα εργαστήριο και η ικανότητά του ήταν μοναδική στο να χειρίζεται πήλινα, χάλκινα, μαρμάρινα στερεά που μεταφέρουν κίνηση και συναίσθημα.

Τα διακόσια έργα, που προέρχονται από τη συλλογή του μουσείου Ροντέν στο Παρίσι και δεν έχουν ποτέ εκτεθεί εκτός Γαλλίας, δείχνουν όχι μόνο τη διαδικασία αλλά και την περίπλοκη δυναμική του εργαστηρίου και τις σχέσεις του με την Camille Claudel, τη Γιαπωνέζα ηθοποιό Ohta Hisa και τη Γερμανίδα αριστοκράτισσα Helene Von Nostitz. 

Ο Ροντέν, πατριάρχης της σύγχρονης γλυπτικής, ζούσε μέσα σε ένα εργαστήριο και η ικανότητά του ήταν μοναδική στο να χειρίζεται πήλινα, χάλκινα, μαρμάρινα στερεά που μεταφέρουν κίνηση και συναίσθημα. Ακόμα και σήμερα πλήθος καλλιτεχνών μελετούν την ανώτερη ποιότητα και τη μοναδική εκτέλεση του έργου του. Γιατί οι πειραματισμοί του, που σηματοδοτούν προσεγγίσεις και νοήματα, προκαλούν πάντα τη μέγιστη συναισθηματική ένταση, με τα έργα του να μεταδίδουν τη δύναμη της κίνησης και της έκφρασης με ρεαλισμό, προσδίδοντας φυσικότητα στην ανθρώπινη μορφή.

Ροντέν: Μια έκθεση με τα γύψινα από το εργαστήριό του αποκαλύπτει τον κόσμο του εργαστηρίου του γίγαντα της γλυπτικής Facebook Twitter
Auguste Rodin, Study for The Thinker. Φωτο: Musée Rodin

Ακόμα και στα έργα από γύψο ο Ροντέν, ένας πολυτάλαντος και ακούραστος εργάτης της τέχνης, καταφέρνει να αποδώσει τη σκιά και το φως με απαράμιλλη αρμονία και πλαστικότητα.

Ο Ροντέν γεννήθηκε το 1840 στο Παρίσι όπου και μεγάλωσε. Από παιδί έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τη ζωγραφική και μόλις στα δέκα του χρόνια παίρνει τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής. Δεκατεσσάρων σπουδάζει στο «École Impériale de Dessin» αλλά απορρίπτεται από την «École des Beaux-Arts» (Σχολή Καλών Τεχνών) στην οποία διακαώς επιθυμούσε να εισαχθεί. Δεν απογοητεύεται, ανακαλύπτει την κλίση του στη γλυπτική και κείνη η αποτυχία του ήταν η ώθηση που τον διαμόρφωσε σε πρωτοποριακό, εξαιρετικό γλύπτη.

Δεκαοκτώ ετών αρχίζει να εργάζεται για να συντηρήσει την οικογένειά του και συγχρόνως κατασκευάζει τα πρώτα του έργα. Ο θάνατος της αγαπημένης του αδερφής Μαρί, τέσσερα χρόνια αργότερα, θα τον τραυματίσει ψυχικά και θα τεθεί σε θεραπευτική αγωγή. Με την ενθάρρυνση του πατέρα του, που πιστεύει στο ταλέντο του, συνεχίζει.

Στα 24 του (1864) συναντά τη Ροζ Μπερέ που γίνεται μούσα και σύντροφός του ποζάροντας σε αρκετά έργα του. Το 1866 εκείνη θα μείνει έγκυος και θα γεννηθεί ο γιος τους, τον οποίο δεν αναγνώρισε ποτέ.

Ροντέν: Μια έκθεση με τα γύψινα από το εργαστήριό του αποκαλύπτει τον κόσμο του εργαστηρίου του γίγαντα της γλυπτικής Facebook Twitter
Ο Ροντέν στο ατελιέ του περ.1905. Φωτο: Albert Harlingue | Musée Rodin

Το 1875 για πρώτη φορά εκτίθεται έργο του στο Σαλόν του Παρισιού. Ταξιδεύει στην Ιταλία και επηρεάζεται σημαντικά από την οπτική και το έργο του Μιχαήλ Άγγελου. Συνεχίζει να παίρνει μέρος στο Σαλόν με έργα του μεγάλων διαστάσεων, σμιλευμένα. Αναγνωρίζεται από όλους πλέον η υψηλή αισθητική του, όμως οι κριτικοί της εποχής τον κατηγορούν πως χρησιμοποιεί καλούπι, γιατί δεν μπορούν να πιστέψουν στο ταλέντο του και τη ρεαλιστική απόδοση των έργων του.

Το 1880, στην ηλικία των σαράντα, αρχίζει να δημιουργεί τις περίφημες «Πύλες της Κολάσεως» βασιζόμενος στη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, που αποτέλεσαν τη βάση για τα δημοφιλέστερα έργα του, όπως ο «Σκεπτόμενος» και το «Φιλί».

Διδάσκει γλυπτική και τότε γνωρίζεται με τη δεκαοκτάχρονη Καμίλ Κλοντέλ, που γίνεται πηγή έμπνευσης, μαθήτρια, μοντέλο, ερωτική σύντροφος και συνεργάτης του μέχρι το 1898 που διακόπτεται η σχέση τους, χωρίς όμως ποτέ να εγκαταλείψει τη Ροζ Μπερέ.

Ροντέν: Μια έκθεση με τα γύψινα από το εργαστήριό του αποκαλύπτει τον κόσμο του εργαστηρίου του γίγαντα της γλυπτικής Facebook Twitter
Auguste Rodin’s The Burghers of Calais, 1889. Φωτο: Musée Rodin, Paris

Η αρχή του 20ού αιώνα τον βρίσκει καταξιωμένο και αναγνωρισμένο, με μερικές δεκάδες βοηθών-μαθητών γύρω του για να μπορεί να αντεπεξέρχεται στον όγκο των παραγγελιών που του ανατίθενται.

Το 1908 μετακομίζει στην καρδιά της πόλης, στο Hôtel Biron, ένα υπέροχο αρχοντικό χτισμένο στα 1720, κρυμμένο πίσω από τον επιχρυσωμένο τρούλο του Les Invalides, με μεγάλες τζαμαρίες που εκτείνονται από το δάπεδο μέχρι την οροφή, αφήνοντας να πλημμυρίζουν τα δωμάτια με φως και επιτρέποντας να απολαμβάνει τη θέα ενός από τους καλύτερους κήπους της πόλης.

Ο Ροντέν το χρησιμοποίησε ως εργαστήρι για χρόνια. Το δώρισε στο γαλλικό κράτος με τα έργα του, και μαζί με τη συλλογή του από πίνακες ζωγραφικής μετατράπηκε σε μουσείο Ροντέν, εκεί που υπάρχει συγκεντρωμένη ολόκληρη η σημαντική δουλειά του, ακριβώς στους χώρους όπου μεγαλούργησε.

Ενώ έχει ξεσπάσει ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος καταφεύγει στο Μεντόν, όπου βρίσκεται το εξοχικό του, και συνεχίζει να εργάζεται.

Τον Ιανουάριο του 1917 παντρεύεται την πιστή σύντροφό του Ροζ Μπερέ, η οποία πεθαίνει μετά από δύο εβδομάδες. Λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του 1917, θα πεθάνει και ο ίδιος και θα ταφεί εκεί.

Ροντέν: Μια έκθεση με τα γύψινα από το εργαστήριό του αποκαλύπτει τον κόσμο του εργαστηρίου του γίγαντα της γλυπτικής Facebook Twitter
Rodin’s ‘Dance Movement’ (1911), part of the sculptor’s ‘late obsession with extreme acrobatic dance poses’ © Musée Rodin
Ροντέν: Μια έκθεση με τα γύψινα από το εργαστήριό του αποκαλύπτει τον κόσμο του εργαστηρίου του γίγαντα της γλυπτικής Facebook Twitter
Study for Torso of John the Baptist’ (1878–87) © Musée Rodin
Ροντέν: Μια έκθεση με τα γύψινα από το εργαστήριό του αποκαλύπτει τον κόσμο του εργαστηρίου του γίγαντα της γλυπτικής Facebook Twitter
Auguste Rodin,The Tragic Muse, 1890. Φωτο: Christian Baraja/Studio SLB/collections du Musee Rodin, Paris
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ογκίστ Ροντέν: Αυτή είναι η ζωή του καλλιτέχνη που δημιούργησε το γλυπτό ο «Σκεπτόμενος»

Γεννήθηκε Σαν Σήμερα / Ογκίστ Ροντέν: Αυτή είναι η ζωή του καλλιτέχνη που δημιούργησε το γλυπτό ο «Σκεπτόμενος»

Τα ρεαλιστικά γλυπτά του, που εκφράζουν τα ανθρώπινα συναισθήματα αλλά και τις αδυναμίες, εξακολουθούν να είναι σήμερα ιδιαίτερα δημοφιλή και να συγκεντρώνουν πλήθη φιλότεχνων όπου και αν εκτίθενται.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
Η καθοριστική επίδραση του Φειδία στον Ροντέν, σε μια μοναδική έκθεση στο Βρετανικό Μουσείο

Εικαστικά / Η καθοριστική επίδραση του Φειδία στον Ροντέν, σε μια μοναδική έκθεση στο Βρετανικό Μουσείο

Οι επισκέπτες της έκθεσης «Ο Ροντέν και η τέχνη της Αρχαίας Ελλάδας» θα ανακαλύψουν την εκλεκτική συγγένεια των γλυπτών του Ροντέν με τα αρχαιοελληνικά γλυπτά
IRENE D'ATHENES

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η ιδρύτρια της Μπιενάλε Κεραμικής πιστεύει πως η κεραμική είναι «ριγμένη»

Λουκία Θωμοπούλου / Η κεραμική είναι τέχνη. Δικαίως έχει τη μπιενάλε της― στη Ρόδο.

Η ιδρύτρια της Μπιενάλε Κεραμικής Λουκία Θωμοπούλου, λίγο πριν από τη δεύτερη διοργάνωση στη Ρόδο, υπερασπίζεται μια τέχνη που έχει ιστορία αιώνων και πρέπει να πάψει να είναι ριγμένη ως προς τις άλλες τέχνες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
H γκαλερί Rodeo αλλάζει όνομα και ανακαινίζεται

Εικαστικά / Το όνομα, ο χώρος, ακόμα και η είσοδος: Όλα αλλάζουν στην γκαλερί Rodeo

Ένας από τους σημαντικότερους χώρους τέχνης στην Αθήνα κλείνει είκοσι χρόνια λειτουργίας και με τη βοήθεια του εικαστικού Μίχαελ Κλάιν κάνει ριζικές αλλαγές. Πάμε για τα επόμενα είκοσι.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Άννα Καφέτση: η γυναίκα που πίστεψε στο ΕΜΣΤ πριν ακόμη υπάρξει

Απώλειες / Άννα Καφέτση: Η γυναίκα που πίστεψε στο ΕΜΣΤ προτού ακόμη υπάρξει

Η πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης δεν υπήρξε απλώς το πρόσωπο που το διοίκησε στα πιο δύσκολα χρόνια του. Υπήρξε η γυναίκα που επέμεινε να υπάρξει στην Αθήνα ένας δημόσιος χώρος για τη σύγχρονη τέχνη όχι ως βιτρίνα κύρους αλλά ως ζωντανή εμπειρία, ως σχολείο βλέμματος, ως ένας κήπος που έπρεπε κάποτε να ανθίσει.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Τι πρέπει να ξέρεις για την πρώτη έκθεση εμβυθιστικής τέχνης στην Αθήνα

ONX.Showcase / Τι πρέπει να ξέρεις για την πρώτη έκθεση εμβυθιστικής τέχνης στην Αθήνα

O επικεφαλής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας του Ιδρύματος Ωνάση, Πρόδρομος Τσιαβός, μιλάει για το ONX.Showcase και για τα δέκα έργα που θα μεταμορφώσουν το Onassis Ready σε μια ζωντανή γιορτή δημιουργικότητας, τεχνολογικής καινοτομίας και σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Τίλντα Σουίντον άνοιξε στην Αθήνα μια ντουλάπα γεμάτη φαντάσματα

Πολιτισμός / Η Τίλντα Σουίντον άνοιξε στην Αθήνα μια ντουλάπα γεμάτη φαντάσματα

Στο Onassis Ready, η έκθεση Ongoing και η περφόρμανς A Biographical Wardrobe μετατρέπουν τα ρούχα, τα αντικείμενα και τις καλλιτεχνικές φιλίες της Τίλντα Σουίντον σε ζωντανό αρχείο μνήμης, απώλειας και δημιουργικής συγγένειας.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο Γουίστλερ έκανε την ομορφιά σκηνικό, σκάνδαλο και καβγά

Πολιτισμός / Ο Γουίστλερ επιστρέφει στην Tate Britain: ο δανδής που έκανε τον Τάμεση ομίχλη και την ομορφιά πρόκληση

Η Tate Britain ανοίγει τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αναδρομική του Τζέιμς ΜακΝιλ Γουίστλερ εδώ και 30 χρόνια, με τη διάσημη «Μητέρα του Γουίστλερ», τα νυχτερινά του Τάμεση και τα έργα που έκαναν την ομορφιά, την ατμόσφαιρα και την αφαίρεση να μοιάζουν προκλητικές στη βικτωριανή Βρετανία.
THE LIFO TEAM
«Η πολιτική ορθότητα με απομακρύνει από τη σύγχρονη τέχνη»

Αλέξανδρος Ψυχούλης / «Η πολιτική ορθότητα με απομακρύνει από τη σύγχρονη τέχνη»

Η άτυπη αναδρομική έκθεση του Αλέξανδρου Ψυχούλη για την τέχνη και τις εμμονές της ψηφιακής εποχής παρουσιάζεται στα Χανιά, με τον τίτλο «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δανεικοί χάρτες και προσωπικές ανακαλύψεις στην καρδιά της σύγχρονης δημιουργίας  

Εικαστικά / Σύγχρονες δημιουργίες που ερμηνεύουν τον κόσμο αλλιώς  

Η νέα περιοδική έκθεση της συλλογής της Ειρήνης Παναγοπούλου συγκεντρώνει έργα κορυφαίων Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, προτείνοντας νέους, απελευθερωμένους τρόπους προσέγγισης της γνώσης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Στην τέχνη της Κάρινγκτον, τα άλογα δεν είναι απλώς ζώα

Εικαστικά / Στην τέχνη της Κάρινγκτον, τα άλογα δεν είναι απλώς ζώα

Η έκθεση του Μουσείου Φρόιντ προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία αναστοχασμού για τη ζωή και το έργο της Βρετανής καλλιτέχνιδας, περνώντας από τα βιογραφικά της στοιχεία στους αισθητικούς κώδικες της δουλειάς της.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Τάσος Παυλόπουλος: «Ο ζωγράφος πουλάει πίνακες, όχι την ψυχή του»

Εικαστικά / Τάσος Παυλόπουλος: «Ο ζωγράφος πουλάει πίνακες, όχι την ψυχή του»

Έπειτα από έντεκα χρόνια ηθελημένης αποχής, ο εικαστικός επιστρέφει στη Skoufa Gallery με μια έκθεση-μανιφέστο, όπου το χιούμορ λειτουργεί ως προπέτασμα για μια βαθιά σύγκρουση με το ίδιο το καλλιτεχνικό σύστημα.
M. HULOT
Το Μουσείο Βορρέ είναι η τέλεια δικαιολογία να ξεφύγεις από την Αθήνα

Εικαστικά / Το Μουσείο Βορρέ είναι η τέλεια δικαιολογία για να ξεφύγεις από την Αθήνα

Η φύση, η λαϊκή παράδοση και η σύγχρονη τέχνη συναντιούνται στα έντεκα στρέμματα ενός κτήματος στην Παιανία που συμβάλλει όσο λίγα στην εξερεύνηση της ιστορίας, της τέχνης και του πολιτισμού.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Πολιτισμός / Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Με αφορμή τη μεγάλη αναδρομική του Μαρσέλ Ντυσάν στο MoMA, επιστρέφουμε σε μια από τις πιο παράξενες, σαγηνευτικές και λιγότερο γνωστές εικόνες γύρω από το όνομά του: τη φωτογραφία του 1963 με τη γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ απέναντί του σε μια σκακιέρα. Οι σπάνιες φωτογραφίες και η ιστορία πίσω από αυτό το καρέ φωτίζουν όχι μόνο έναν μικρό μύθο της αμερικανικής τέχνης, αλλά και τη στιγμή που το Λος Αντζελες άρχισε να πιστεύει πραγματικά στον δικό του.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ