ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ

Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της

Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
Η Τζόρτζια Ο'Κιφ είναι γνωστό ότι πρόσεχε πολύ την υγεία της κάνοντας υγιεινή διατροφή. Στην φωτογραφία ετοιμάζει σαλάτα με λαχανικά από τον κήπο της, 1960. Φωτο: Tony Vaccaro
0

Καθώς ταξίδευε στην επαρχία του Νέου Μεξικού τη δεκαετία του '30, η Τζόρτζια Ο'Κιφ είδε για πρώτη φορά μια ερειπωμένη έκταση σε ένα υψίπεδο στο Abiquiú. Το 1940 αγόρασε ένα σπίτι στο Ghost Ranch, που βρισκόταν σε κοντινή απόσταση με το αυτοκίνητο, αλλά εκείνο το μέρος της είχε τραβήξει την προσοχή.


«Ζούσα και ζωγράφιζα στο Ghost Ranch, αλλά τριγύριζα συνεχώς στο Abiquiú» είπε η Ο'Κιφ στο «Architectural Digest» το 1981. «Ο κήπος μού άρεσε πάρα πολύ».


Η Ο'Κιφ, η οποία είναι γνωστό ότι πρόσεχε πολύ την υγεία της κάνοντας υγιεινή διατροφή, ήθελε έναν κήπο για να έχει τα δικά της λαχανικά. Αγανακτούσε που οι πιο κοντινές στο Ghost Ranch αγορές (είτε στην Española είτε στη Σάντα Φε) ήταν μακριά και που μέχρι να επιστρέψει από αυτές τα ζαρζαβατικά της είχαν μαραθεί.

Αν και λέρωνε τα χέρια της πού και πού (όπως δείχνουν και οι φωτογραφίες), η Ο'Κιφ λάτρευε τον τρόπο με τον οποίο ο κήπος την έτρεφε. Χρόνια μετά, καθώς έχασε την όραση της λόγω εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, έχτισε ένα μικρό μονοπάτι στο κέντρο του κήπου, ώστε να μπορεί να απολαμβάνει έναν περίπατο μόνη της, χωρίς να πατάει κατά λάθος τα φυτά. «Της άρεσε να φυτεύει διάφορα και να τα βλέπει να μεγαλώνουν» είπε η Lopez. «Της άρεσε να φέρνει το έξω μέσα».


Οπότε, το 1945, όταν αγόρασε το ακίνητο στο Abiquiú, ένα ερείπιο που ανήκε στην καθολική αρχιεπισκοπή της Σάντα Φε, προσέλαβε εργάτες για να το επισκευάσει και να το μετατρέψει σε σπίτι και στούντιο αλλά και για να οργώσει τη γη και να φυτέψει έναν κήπο.


Αργότερα προσέλαβε και κηπουρό, έναν ντόπιο που ονομαζόταν Estiben Suazo. Υπό την επίβλεψή του ο κήπος γνώρισε μεγάλες δόξες. Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών (και μέχρι τον θάνατο της Ο'Κιφ το 1986) ο κήπος τής παρείχε φρέσκα προϊόντα, υλικά για τουρσί και κομπόστες, της έδινε χαρά και παρηγοριά – το ίδιο συμβαίνει και σήμερα.

Πράγματι, ο κήπος είναι ένα από τα highlights της επίσκεψης στο σπίτι και στο στούντιο του Abiquiú που επιβλέπει το Μουσείο Τζόρτζια Ο'Κιφ από το 2006, και είναι προσβάσιμος στο κοινό μέσω ξεναγήσεων. (Η Τζόρτζια Ο'Κιφ δεν είναι ο πρώτος καλλιτέχνης που δημιούργησε κήπο για έμπνευση και ευχαρίστηση).

 
Με την πρωτότυπη διαρρύθμισή του και ένα πλίνθινο αρδευτικό κανάλι, ο κήπος απλώνεται με μια σειρά από πεζούλια σε περίπου τέσσερα στρέμματα γύρω από το σπίτι. Έχει τα πάντα, από πασχαλιές και κρίνα, λαχανίδες και σέσκουλα, μέχρι φρούτα και έναν μικρό οπωρώνα με βερικοκιές, ροδακινιές, αχλαδιές και μηλιές.

Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
«Ζούσα και ζωγράφιζα στο Ghost Ranch, αλλά τριγύριζα συνεχώς στο Abiquiú» είπε η Ο'Κιφ στο «Architectural Digest» το 1981, απ' όπου και η φωτογραφία. Φωτο: courtesy of Architectural Digest.


Αν και δεν έχει ακριβώς αυτά που καλλιεργούνταν όσο ζούσε η Ο'Κιφ, ο πρώην κηπουρός της είναι κατά κάποιον τρόπο ακόμα παρών: ο Suazo έμαθε στα εγγόνια του πώς να φροντίζουν τον κήπο του Abiquiú, και αυτό συνεχίζουν να κάνουν έως σήμερα.


«Η δουλειά του Suazo στον κήπο ήταν σχολαστική... ήξερε ακριβώς τι ήθελε η κ. Ο'Κιφ, τι της άρεσε και τι όχι» εξήγησε η Agapita Lopez, η εγγονή του Suazo, που ήταν προσωπική βοηθός και γραμματέας της Ο'Κιφ από το 1974.

Τώρα είναι διευθύντρια της ιστορικής ιδιοκτησίας του Μουσείου Τζόρτζια Ο'Κιφ. «Η κ. O'Κιφ έλεγε ότι μερικές φορές, όταν ήταν να φυτέψουν κάτι στον κήπο, τσακώνονταν» πρόσθεσε γελώντας.


«Έλεγε ότι ήταν πεισματάρης και ότι ήθελε λειτουργεί με τον δικό του τρόπο» συνέχισε η Lopez. «Ό,τι κι αν συνέβαινε μεταξύ τους, τελικά τα έβρισκαν, γιατί οι κήποι ήταν πάντα πυκνοφυτεμένοι, καρπεροί και πολύ αποδοτικοί».


Η Ο'Κιφ μετέτρεπε τη σοδειά του κήπου σε σαλάτες, σούπες και άλλα πιάτα γεμάτα λαχανικά. «Θα έλεγα ότι ήταν οπαδός της βιοκαλλιέργειας πριν αυτή γίνει νόρμα» είπε η Lopez, προσθέτοντας ότι η καλλιτέχνις, παρ' όλα αυτά, δεν ήταν χορτοφάγος.
Αρχές της δεκαετίας του '70 η Ο'Κιφ αποφάσισε να προσλάβει τους αδερφούς της Lopez για να βοηθούν τον Suazo στον κήπο.

Αργότερα θα γίνονταν πλήρους απασχόλησης και θα μάθαιναν πώς να φροντίζουν τον κήπο ανάλογα με τις προτιμήσεις της καλλιτέχνιδος. Δεκαετίες αργότερα, το 2006, όταν η ιδιοκτησία στο Abiquiú πέρασε στο Μουσείο Τζόρτζια Ο'Κιφ, που αποφάσισε να το επαναφέρει στις παλιές του δόξες, η συμμετοχή της οικογένειας Lopez κρίθηκε απαραίτητη.

Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
Georgia O'Keefee, My front yard, 1941. "Georgia o'Keefee", Tate Modern, Λονδίνο.

 
«Γνώριζαν τι έπρεπε να κάνουν» εξήγησε η Lopez, αναφερόμενη στους αδερφούς της Margarito, που είναι τώρα κηπουρός, και Belarmino, που είναι ο ειδικός κατασκευής και συντήρησης.


«Φυσικά, οι μέθοδοι εξελίσσονται, παράλληλα όμως θέλουμε να διατηρήσουμε μέχρι ενός σημείου τη διαδικασία που ακολουθούνταν όταν η Τζόρτζια Ο'Κιφ είχε το γενικό πρόσταγμα, να κρατήσουμε την αυθεντικότητα και την αισθητική της. Είναι ένα μέρος που τροφοδοτεί τη σκέψη».

Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει το πότισμα των φυτών μέσω του αρχικού συστήματος άρδευσης, το οποίο πλημμυρίζει την περιοχή «σχεδόν όπως έναν ορυζώνα» διευκρίνισε η Lopez, έτσι ώστε ακόμα και τα βαθύτερα στρώματα του εδάφους να απορροφούν την υγρασία.

«Η ίδια η κ. Ο'Κιφ ξεκινούσε να καλλιεργεί τα λαχανικά της νωρίς, τον Φεβρουάριο, φυτεύοντας φασόλια», εξήγησε η Lopez, «και εμείς ακολουθούμε την ίδια διαδικασία. Ωστόσο, ό,τι καλλιεργείται στον κήπο σήμερα δεν υπήρχε απαραίτητα και στην εποχή της».

 
Σήμερα στον κήπο υπάρχουν ντομάτες, κολοκύθες, καλαμπόκι, φασόλια, λαχανίδες, μελιτζάνες, μούρα και βότανα. Αλλά η περίοδος καλλιέργειας ξεκινά αργότερα, για να συμπέσει με ένα δυναμικό καλοκαιρινό πρόγραμμα πρακτικής –μια συνεργασία μεταξύ του μουσείου και του Βοτανικού Κήπου της Σάντα Φε– που συγκεντρώνει μαθητές από τοπικά λύκεια στον κήπο οι οποίοι βοηθούν στη φύτευση και στη συγκομιδή. (Τα δύο ιδρύματα συνεργάστηκαν επίσης με δύο τοπικά λύκεια για να δημιουργήσουν ένα διαδικτυακό livestream από τον κήπο).

Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
Αυτό το καλοκαίρι δώδεκα μαθητές εργάστηκαν μαζί με τον Margarito για να μάθουν τα μυστικά της βιοκαλλιέργειας και της ίδιας της Ο'Κιφ. Φωτο: Micaela Butts. © Georgia O’Keeffe Museum.

Αυτό το καλοκαίρι δώδεκα μαθητές εργάστηκαν μαζί με τον Margarito για να μάθουν τα μυστικά της βιοκαλλιέργειας και της ίδιας της Ο'Κιφ. «Δεν της άρεσε να χρησιμοποιεί φυτοφάρμακα και αυτό ακριβώς είναι που μαθαίνουν οι μαθητές τώρα», τονίζει η Lopez.


Δοκιμάζουν φυσικά απωθητικά για να προστατεύουν τις ντομάτες, τις κολοκύθες και τα κολοκυθάκια από τα ζωύφια. Στο τέλος της σεζόν, οι μαθητές παίρνουν το μερίδιό τους από τη συγκομιδή. Ό,τι απομένει πηγαίνει σε μια τοπική τράπεζα τροφίμων.

Η Lopez άφησε να εννοηθεί ότι το ενδιαφέρον της καλλιτέχνιδος για τον κήπο οφείλεται στο ότι μεγάλωσε σε μια φάρμα στο Ουισκόνσιν καθώς και στα καλοκαίρια που πέρασε στη λίμνη George με τον σύντροφό της Alfred Stieglitz (υπάρχουν φωτογραφίες της εκεί που τη δείχνουν να κλαδεύει οπωροφόρα δέντρα).

 
Αν και λέρωνε τα χέρια της πού και πού (όπως δείχνουν και οι φωτογραφίες), η Ο'Κιφ λάτρευε τον τρόπο με τον οποίο ο κήπος την έτρεφε. Χρόνια μετά, καθώς έχασε την όραση της λόγω εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, έχτισε ένα μικρό μονοπάτι στο κέντρο του κήπου, ώστε να μπορεί να απολαμβάνει έναν περίπατο μόνη της, χωρίς να πατάει κατά λάθος τα φυτά. «Της άρεσε να φυτεύει διάφορα και να τα βλέπει να μεγαλώνουν» είπε η Lopez. «Της άρεσε να φέρνει το έξω μέσα».


Σήμερα, μέσα στο σπίτι του Abiquiú υπάρχουν πολλά φυτά σε γλάστρες που κάποτε ανήκαν στην Ο'Κιφ – ανάμεσά τους ένα γεράνι και μία αλόη στην κουζίνα, μία φτέρη στην τραπεζαρία και μία ασπιδίστρα στο καθιστικό. «Αυτά ήταν εδώ όταν ζούσε ακόμη» είπε η Lopez. «Είναι κομμάτι της, κομμάτι της ιστορίας της. Είναι τόσο σημαντικά όσο και οτιδήποτε άλλο μέσα σε αυτό το σπίτι».

Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
Ο κήπος του Abiquiú το 2010. Φωτο: Paul Hester/ Lisa Hardaway. © Georgia O’Keeffe Museum.
Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
Το βορινό κομμάτι του κήπου. Φωτο: Paul Hester/ Lisa Hardaway. © Georgia O’Keeffe Museum.
Πώς ο κήπος της Τζόρτζια Ο'Κιφ συνεχίζει να μεγαλώνει, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της Facebook Twitter
H Georgia O’Keeffe στον κήπο του Abiquiú, 1944. Φωτο: Maria Chabot © Georgia O’Keeffe Museum.

Με πληροφορίες από artsy

Εικαστικά
0

ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ας ζωγραφίζω κι ας ζω όπως θέλω»: Εντυπώσεις από την συναρπαστική έκθεση της Georgia O’Keeffe «Living Modern» στο Μπρούκλιν

Εικαστικά / «Ας ζωγραφίζω κι ας ζω όπως θέλω»: Εντυπώσεις από την συναρπαστική έκθεση της Georgia O’Keeffe «Living Modern» στο Μπρούκλιν

Η Σεβερίν Κελιδωνά διασχίζει τις χίπστερ γειτονιές του Μπρούκλιν για να επισκεφθεί μια έκθεση με πίνακες, ρούχα και προσωπικά αντικείμενα της θρυλικής ζωγράφου
ΣΕΒΕΡΙΝ ΚΕΛΙΔΩΝΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φθινοπώριασε, λίγη Τέχνη ακόμη παρακαλώ: 12 εκθέσεις που ξεχωρίζουν

Εικαστικά / Φθινοπώριασε, λίγη Τέχνη ακόμη παρακαλώ: 12 εκθέσεις που ξεχωρίζουν

Το Παρίσι της Μπελ Επόκ, ο μύθος του Ορφέα και της Ευρυδίκης μέσα από την οπτική του Ουίλιαμ Κέντριτζ, τα ιστορικά πορτρέτα του Platon, τα πορτρέτα του Χρήστου Τσιμάρη και άλλες οκτώ εκθέσεις που αξίζει να δεις αυτόν τον Νοέμβριο στην Αθήνα.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γυμνό, ούρα και ακροβατικά στην Μπιενάλε της Βενετίας

Εικαστικά / Γυμνό, ούρα και ακροβατικά στην Μπιενάλε της Βενετίας

Η Βενετία το φθινόπωρο είναι απολαυστική, η φετινή Μπιενάλε, ωστόσο, δεν στάθηκε το ίδιο συναρπαστική. Με εξαίρεση ορισμένα περίπτερα και, κυρίως, την προκλητική περφόρμανς της Φλορεντίνα Χόλτσινγκερ, η διοργάνωση άφησε την εντύπωση μιας έκθεσης που έχει πολλά να δείξει αλλά λίγα να πει.
M. HULOT
«Η ΔΕΗ Συναντά την Τέχνη Vol.2»: 55 έργα σύγχρονης τέχνης σε έναν ιστορικό χώρο της πόλης

Εικαστικά / «Η ΔΕΗ Συναντά την Τέχνη Vol.2»: 55 έργα σύγχρονης τέχνης σε έναν ιστορικό χώρο της πόλης

Στις εγκαταστάσεις του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού της ΔΕΗ στο Νέο Φάληρο, που το κοινό έχει σπάνια την ευκαιρία να επισκεφθεί, η τέχνη συναντά την ιστορία της ηλεκτρικής ενέργειας σε μια εντυπωσιακή έκθεση.
ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
«Cahiers d’Art»: Μια ιστορία 100 ετών ξαναζωντανεύει στο Μουσείο Μπενάκη

Εικαστικά / «Cahiers d’Art»: 100 χρόνια τέχνης και πρωτοπορίας στο Μουσείο Μπενάκη

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την κυκλοφορία του περιοδικού που επηρέασε καταλυτικά τη μοντέρνα τέχνη, μια νέα έκθεση στην οδό Κουμπάρη παντρεύει το πνεύμα του Ελληνογάλλου τεχνοκριτικού Κριστιάν Ζερβός με τη συλλεκτική ευφυΐα του Αντώνη Μπενάκη. Η έκθεση επικεντρώνεται στον οικουμενικό και διαπολιτισμικό χαρακτήρα του περιοδικού, παρουσιάζοντας αντικείμενα από τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου σε αντιπαραβολή με τις σελίδες του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ένα μεσημέρι με τον εικαστικό Αλέκο Λεβίδη, στο σπίτι του στην Πλάκα

Εικαστικά / Αλέκος Λεβίδης: «Είμαστε σαν όλους τους λαούς, αλλά ζούμε σε έναν ιδιαίτερο τόπο»

Με αφορμή την έκθεση «Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» στο Μουσείο Μπενάκη, ανασύραμε μια παλιότερη συνέντευξη με τον ακαδημαϊκό και ζωγράφο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η Belle Époque ήταν το Instagram των αρχών του 20ού αιώνα

Εικαστικά / Η Belle Époque ήταν το Instagram των αρχών του 20ού αιώνα

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή αναβιώνει φέτος το φθινόπωρο μια εποχή ομορφιάς, ελευθερίας και αισιοδοξίας, με μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στην Belle Époque. Ενενήντα περίπου έργα, αφίσες και λιθογραφίες, καθώς και αποσπάσματα από ταινίες της εποχής, συνθέτουν το πανόραμα μιας λαμπρής περιόδου για την Ευρώπη.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Φραντς Μαρκ: Τα ζώα ως ένας άλλος τρόπος να δεις τον κόσμο

Εικαστικά / Φραντς Μαρκ: Ο ζωγράφος που είδε την ψυχή των ζώων

Μια μεγάλη έκθεση στο μουσείο K20 του Ντίσελντορφ, με περισσότερα από 120 έργα, παρακολουθεί την εξαιρετικά σύντομη αλλά ριζοσπαστική πορεία του σπουδαίου Γερμανού εξπρεσιονιστή, από τις πρώιμες ζωγραφιές ζώων μέχρι την κυβιστική αφαίρεση και τα δραματικά έργα των τελευταίων χρόνων του.
M. HULOT
88 πίνακες του Βαν Γκογκ σε ένα μουσείο μέσα στο δάσος

Εικαστικά / 88 έργα του Βαν Γκογκ σε ένα μουσείο μέσα στο δάσος

Η έκθεση «Van Gogh, all our paintings», στο μουσείο Kröller-Müller, στην ολλανδική επαρχία, συγκεντρώνει 88 αριστουργηματικούς πίνακες του μεγάλου ζωγράφου και αποτελει μια σπάνια ευκαιρία να δει κανείς ολόκληρη σχεδόν την πορεία του.
M. HULOT
Ο Ντένης Ζαχαρόπουλος μιλά για τον Γιάννη Τσαρούχη

Αναγνώσεις / Ο Ντένης Ζαχαρόπουλος μιλά για τον Γιάννη Τσαρούχη

Ο διακεκριμένος ιστορικός τέχνης, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, μιλά για τον κορυφαίο Έλληνα ζωγράφο και το έργο του. Η ομιλία εκφωνήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2024 στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, με αφορμή τα εγκαίνια της αναδρομικής έκθεσης του ζωγράφου.
THE LIFO TEAM
ΕΠΕΞ Έκρηξη τέχνης στο λιμάνι

Εικαστικά / Έκρηξη τέχνης στο λιμάνι του Πειραιά

Οι γκαλερί της οδού Πολυδεύκους ανοίγουν όλες μαζί για τη νέα σεζόν, την 1η Οκτωβρίου, και γίνονται σημείο αναφοράς για κάθε φιλότεχνο. Ανάμεσα στoυς καλλιτέχνες που εκτίθενται ξεχωρίζουν η παραγνωρισμένη Ελληνίδα ζωγράφος Ρίκα Πανά, ένας από τους πιο διορατικούς καλλιτέχνες της εποχής μας, ο Tishan Hsu, και η Ρουμανοαμερικανίδα γλύπτρια Andra Ursuța.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η παραγνωρισμένη εικαστικός Mary Grigoriadis συστήνεται ξανά

Εικαστικά / Η παραγνωρισμένη εικαστικός Mary Grigoriadis συστήνεται ξανά

Μια νέα έκθεση του Sotheby’s συστήνει στο κοινό το δαιδαλώδες, πολύχρωμο σύμπαν της καλλιτέχνιδας, με καταγωγή από την Κέρκυρα, που έδειξε ήδη από τις αρχές των ’70s ότι η αμερικανική τέχνη μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από αφηρημένη ή μίνιμαλ.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
«clinamen»: Ένα ονειρικό τοπίο από νερό και ήχο

Εικαστικά / clinamen: Ένα ονειρικό τοπίο από νερό και ήχο στην Onassis Mandra

Στο εντυπωσιακό έργο του Γάλλου Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό, η κίνηση του νερού και η μουσική συνδέονται σε πραγματικό χρόνο, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ηρεμίας στην καρδιά της Αθήνας. Το έργο, που έγινε viral διεθνώς, παρουσιάζεται για πρώτη φορά σε ανοιχτό χώρο.
M. HULOT