No.1

Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι με τα πρώιμα έργα του

Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο κατά τη διάρκεια της ανέγερσης των 26 βαρελιών πετρελαίου (1961) στο στούντιο του φωτογράφου Jean-Dominique Lajoux στο Παρίσι. Φωτο: © 1961 Christo and Jeanne-Claude Foundation Artwork © Christo and Jeanne-Claude Foundation. Φωτο: Jean-Dominique Lajoux
0

Πολύ πριν τυλίξει το Ράιχσταγκ και την Pont-Neuf στο Παρίσι, ο Κρίστο ξεκίνησε με πειράματα στον χώρο, δημιουργώντας έργα μικρότερης κλίμακας.

Έχοντας φύγει από την κομμουνιστική Βουλγαρία για το Παρίσι και δουλεύοντας σε ένα δωμάτιο που προοριζόταν για υπηρετικό προσωπικό, ο εξαθλιωμένος πρόσφυγας άρχισε να δημιουργεί τα πρώτα του τυλιγμένα γλυπτά χρησιμοποιώντας καθημερινά αντικείμενα όπως κουτιά, μπουκάλια και –όταν βρήκε ένα μεγαλύτερο στούντιο– παλιά βαρέλια πετρελαίου.

Δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, μερικά από τα σπάνια εμφανιζόμενα έργα του, πολλά από τα οποία είναι δημιουργικοί πειραματισμοί που αργότερα θα εκφράζονταν σε πολύ μεγαλύτερα έργα –συμπεριλαμβανομένου του περιτυλίγματος της Αψίδας του Θριάμβου τον περασμένο Οκτώβριο– παρουσιάζονται σε μια νέα έκθεση στο Παρίσι.

Η έκθεση θα συμπληρώσει ένα ακόμα κομμάτι από τη δημιουργική καριέρα του παζλ που λέγεται Κρίστο, ο οποίος αποτέλεσε μια αυτόνομη καλλιτεχνική προσωπικότητα στον χώρο της τέχνης του 20ού αιώνα.

Δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, μερικά από τα σπάνια εμφανιζόμενα έργα του, πολλά από τα οποία είναι δημιουργικοί πειραματισμοί που αργότερα θα εκφράζονταν σε πολύ μεγαλύτερα έργα –συμπεριλαμβανομένου του περιτυλίγματος της Αψίδας του Θριάμβου τον περασμένο Οκτώβριο– παρουσιάζονται σε μια νέα έκθεση στο Παρίσι.

Στην έκθεση θα παρουσιαστούν 25 έργα που δημιούργησε ο Κρίστο πριν από τη συνεργασία του με τη σύζυγό του, Ζαν Κλοντ, μεταξύ 1958 και 1963.

Η Lorenza Giovanelli, διευθύντρια του Christo and Jeanne-Claude Studio με έδρα τη Νέα Υόρκη, την πόλη όπου ζούσε το ζευγάρι, δήλωσε ότι αυτή η έκθεση είναι μια ευκαιρία να δούμε μερικά από τα αντικείμενα που δημιούργησε και με τα οποία πειραματίστηκε πριν από τα εμβληματικά τυλιγμένα κομμάτια.

«Όλοι συνδέουν τον Κρίστο με το περιτύλιγμα, αλλά εδώ συνειδητοποιείς πόσο επηρεάστηκε από την ατμόσφαιρα που τον περιέβαλε στο Παρίσι όταν έφτασε από τη Βουλγαρία και είδε παντού αυτό το πρωτοποριακό καλλιτεχνικό έργο. Από αυτά τα αντικείμενα μπορούμε να δούμε το καλλιτεχνικό ταξίδι του και πώς έφτασε σε μερικά από τα σημαδιακά έργα του».

Γεννημένος στη Βουλγαρία ως Christo Vladimirov Javacheff, ο Κρίστο, όπως έγινε γνωστός, σπούδασε στη Σόφια, αλλά αυτομόλησε στη Δύση το 1957, κρυμμένος σε ένα τρένο από την Πράγα στη Βιέννη και στη συνέχεια μέσω Γενεύης στο Παρίσι, όπου γνώρισε τη Jeanne-Claude Denat de Guillebon, η οποία έγινε σύζυγος και καλλιτεχνική του σύντροφος μέχρι τον θάνατό της το 2009. Το ζευγάρι μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1964, περνώντας τα τρία πρώτα χρόνια εκεί ως παράνομοι μετανάστες.

Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο στην αποθήκη του στο υπόγειο του διαμερίσματος της Jeanne-Claude στη λεωφόρο Raymond Poincaré 4. Παρίσι, 1960. Φωτο: René Bertholo. © 1960 Christo and Jeanne-Claude Foundation

«Τη στιγμή που κοιτάζεις αυτά τα πρώιμα έργα δεν μπορείς παρά να γοητευτείς που έχουν μια τόσο ισχυρή φυσική παρουσία. Και τα εκθέματα περιλαμβάνουν μια από τις ελάχιστες κατασκευές βαρελιών που υπάρχουν ακόμη, επειδή οι περισσότερες καταστράφηκαν όταν ο Κρίστο και η Ζαν Κλοντ μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη», δήλωσε η Giovanelli.

Με αυτά τα κομμάτια, που παρουσιάζονται στην έκθεση, διαφαίνεται το ενδιαφέρον του Κρίστο για την υφή και το κυλινδρικό σχήμα και ο τρόπος με τον οποίο μετεξελίχθηκε η δουλειά του.

Το τελευταίο έργο του Κρίστο που σχεδιάστηκε πριν από τον θάνατό του, τον Μάιο του 2020 σε ηλικία 84 ετών, το «Mastaba», μια κατασκευή ύψους 150 μέτρων και μήκους 300 μέτρων, κατασκευασμένη από 410.000 πολύχρωμα ατσάλινα βαρέλια, αναμένεται να τοποθετηθεί στην έρημο Liwa στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περίπου 100 μίλια νότια του Άμπου Ντάμπι.

Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο και Ζαν Κλοντ, "Τοίχος από βαρέλια πετρελαίου-Το Σιδηρούν Παραπέτασμα", Rue Visconti, Παρίσι, 1961-62. Φωτο: Jean-Dominique Lajoux. © 1962 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Τα τυλιγμένα βαρέλια πετρελαίου του Κρίστο, 1958-1959. Φωτο: Christo: © 1959 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Πακέτο", 1958. Property of the Estate of Christo V. Javacheff. Φωτο: Eeva-Inkeri. © 1958 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο στο στούντιό του στη rue de Saint-Sénoch 14, 1961. Φωτο: Jean-Jacques Lévèque © 1961 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Ράφια", 1958. Property of the Estate of Christo V. Javacheff Φωτο: Eeva-Inkeri. © 1958 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Κρατήρας", 1959. Property of the Estate of Christo V. Javacheff Φωτο: Wolfgang Volz. © 1959 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Πακέτο σε τραπέζι", 1961. © Christo and Jeanne-Claude Foundation Φωτο: Thomas Lannes, Courtesy Gagosian
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Δύο τυλιγμένες καρέκλες", 1961. © Christo and Jeanne-Claude Foundation. Φωτο: Thomas Lannes, Courtesy Gagosian
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο κατά τη διάρκεια της ανέγερσης των 26 βαρελιών πετρελαίου (1961) στο στούντιο του φωτογράφου Jean-Dominique Lajoux στο Παρίσι. Φωτο: © 1961 Christo and Jeanne-Claude Foundation Artwork © Christo and Jeanne-Claude Foundation. Φωτο: Jean-Dominique Lajoux

Η έκθεση «Christo: Early Works 1958-1963» θα διαρκέσει από τις 10 Ιουνίου έως τις 8 Οκτωβρίου στην Gagosian στο Παρίσι.

Εικαστικά
0

No.1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

L'Arc de Triomphe, Wrapped

Εικαστικά / Η «πακεταρισμένη» Αψίδα του Θριάμβου: Πώς υλοποιήθηκε το μνημειώδες έργο του Κρίστο

Η Χριστίνα Μπουφέα, η μοναδική Ελληνίδα που συμμετείχε ενεργά στο πρότζεκτ «Arc de Triomphe, Wrapped» των Κρίστο και Ζαν-Κλοντ, περιγράφει όλη τη διαδικασία του «πακεταρίσματος» του παρισινού τοπόσημου.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΠΟΥΦΕΑ*
Το επόμενο μεταθανάτιο έργο του Κρίστο θα είναι ο μεγαλύτερος μασταμπάς του κόσμου

Πολιτισμός / Το επόμενο μεταθανάτιο έργο του Κρίστο θα είναι ο μεγαλύτερος μασταμπάς του κόσμου

Ο μασταμπάς θα έχει 150 μέτρα ύψος - 12 μέτρα ψηλότερο από τη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο, 160 χιλιόμετρα νότια του Αμπού Ντάμπι, σε μια περιοχή με τους ψηλότερους αμμόλοφους στον κόσμο.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Έξι χώροι τέχνης των Εξαρχείων ενώνουν τις δυνάμεις τους με θέμα το νερό

Εικαστικά / Έξι γκαλερί των Εξαρχείων, έξι εκθέσεις για το νερό

Μια διαδρομή σε έξι χώρους τέχνης μέσα από τα έργα 46 καλλιτεχνών/καλλιτέχνιδων διαμορφώνει μια συνολική εμπειρία που αναδεικνύει το κέντρο της πόλης σε τόπο παραγωγής, συνομιλίας και πνευματικής κίνησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Εικαστικά / «The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη οργανώνει μια έκθεση τιμώντας τον πρόωρα χαμένο καλλιτέχνη, στην οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την εμβληματική εγκατάσταση που μας εκπροσώπησε το 2007 στην Μπιενάλε της Βενετίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Αποστολή στο Ριάντ / Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Η LiFO ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας για την 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Ντιρίγια. Από τις μνήμες της προσφυγιάς έως τα σύγχρονα εικαστικά τοπία, η φετινή διοργάνωση εξερευνά την κίνηση ως θεμελιώδη εμπειρία της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Guest Editors / Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Mε αφορμή το έργο του «Νεκρή φύση σε άσπρο τραπέζι», θυμόμαστε τον σπουδαίο εικαστικό που χάθηκε πριν από μερικούς μήνες, τον τρόπο που τα τοπία του υπαινίσσονται την πραγματικότητα, χωρίς να υπενθυμίζουν τον χυδαίο χαρακτήρα της.
Ν. Π. ΠΑΪ́ΣΙΟΣ
Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το μακρινό 1951

Εικαστικά / «Υπέροχη κόλαση, η Αθήνα»: Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το 1951

Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γράφει από το Παρίσι στη φίλη του και ζωγράφο Ελένη Σταθοπούλου για την εμπειρία της έκθεσής του στην Πόλη του Φωτός, τονίζοντας τη νοσταλγία του για την «υπέροχη κόλαση, την Αθήνα».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι «Άηχοι διάλογοι» του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Εικαστικά / Μια έκθεση φέρνει κοντά το έργο του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Τα έργα των δύο Ηπειρωτών δημιουργών παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων με τον τίτλο «Άηχοι Διάλογοι». Παρότι οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές αποκλίνουν, ένα κοινό ρεύμα τις διαπερνά, επιτρέποντας μια διακριτική αλλά ουσιαστική «συνομιλία» ανάμεσά τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία Τσαντσάνογλου: «Θα ήθελα η ρωσική πρωτοπορία να λειτουργήσει ως ύμνος για τον άνθρωπο και την ανάγκη για έναν ανατρεπτικό τρόπο σκέψης»

Εικαστικά / Μαρία Τσαντσάνογλου: «Στη Μόσχα έλεγαν τον Κωστάκη "τρελοέλληνα"»

Λίγο πριν από την έκθεση για τη ρωσική πρωτοπορία με έργα από τη Συλλογή Κωστάκη στην Εθνική Πινακοθήκη, η διευθύντρια του του ΜΟΜus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, που φιλοξενεί τη συλλογή, μιλάει για τη σημασία της.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Εικαστικά / Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Από τη μεγαλειώδη αναδρομική του Ακριθάκη στο Μπενάκη και την αντίστοιχη για τον Αλεξίου μέχρι την έκθεση για τους αδελφούς Χουλιαρά και τη γλυπτική του Τζούροβιτς, τα μουσεία και οι γκαλερί της πόλης έχουν πολλά να δείξουν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

Εικαστικά / Τρεις μήνες γεμάτοι με δυνατές εκθέσεις εικαστικών

Από τον Αλέξη Ακριθάκη και τον Τζεφ Κουνς μέχρι τις φωτογραφικές σειρές του Γιώργου Λάνθιμου και τον Tom Wesselman, η εικαστική κίνηση του νέου χρόνου παίρνει τη σκυτάλη, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΠΕΞ Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία, για να μπορεί να υπάρχει»

Εικαστικά / Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία»

Η νέα έκθεση του καλλιτεχνικού διδύμου από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει για μια ακόμα φορά πολύχρωμα χαλιά που κρύβουν αρχέγονα σύμβολα και μοτίβα, με ευθεία αναφορά στα όσα συμβαίνουν στη σκληρή εποχή μας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ