Μήπως η εμφάνιση των γυναικών και δη των νεαρών κοριτσιών έχει βρεθεί στο στόχαστρο παγκοσμίως και κάποια αόρατη φωνή λέει στις γυναίκες πώς πρέπει να εμφανίζονται, τι να φορούν, πώς να συμπεριφέρονται, ακόμη και πώς να χτενίζονται; Μετά τον θόρυβο και τις αναταράξεις που προκάλεσε το θέμα του μπουρκίνι, τώρα μια άλλη περίεργη ιστορία ανατέλλει από ένα γυμνάσιο της Νότιας Αφρικής, εκεί όπου υπήρξαν κρούσματα ρατσιστικής συμπεριφοράς εκπαιδευτικών προς μαθήτριες και με σημείο αναφοράς τα μαλλιά τους.
Συγκεκριμένα, πριν από λίγες μέρες, σε όλη τη χώρα υπήρξαν διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες μαθητών, υπέρ συμμαθητριών τους που όπως κατήγγειλαν αναγκάστηκαν να αλλάξουν το χτένισμα τους - τις γνωστές περίτεχνες αφρικανικές κοτσίδες που κοσμούν τα κεφάλια των γυναικών σε όλες τις ηλικίες - επειδή δεν θεωρήθηκε από τους εκπαιδευτικούς πρέπον χτένισμα για μικρές μαθήτριες.
Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε μαθητής, η ιστορία με τα μαλλιά, έχει βαθύτερο υπόβαθρο και ξεκίνησε από το Γυμνάσιο της Πρετόρια, όταν μία 13χρονη μαθήτρια τιμωρήθηκε, επειδή στο πλαίσιο γραπτής εργασίας της αναφέρθηκε εκτενώς στη θέση των μαύρων γυναικών και στα όσα κατά τη διάρκεια των ετών έχουν υποφέρει στα χέρια των "λευκών προνομιούχων".
Ωστόσο και σύμφωνα με τα όσα δήλωσε μαθητής, η ιστορία με τα μαλλιά, έχει βαθύτερο υπόβαθρο και ξεκίνησε από το Γυμνάσιο της Πρετόρια, όταν μία 13χρονη μαθήτρια τιμωρήθηκε, επειδή στο πλαίσιο γραπτής εργασίας της αναφέρθηκε εκτενώς στη θέση των μαύρων γυναικών και στα όσα κατά τη διάρκεια των ετών έχουν υποφέρει στα χέρια των "λευκών προνομιούχων". Λίγη ώρα αργότερα η μαθήτρια αποβλήθηκε από την τάξη με το αιτιολογικό ότι το "άφρο" χτένισμα της ήταν απρεπές για εμφάνιση μαθήτριας.
«Τι μπορώ να κάνω γι' αυτό; Αυτά είναι τα μαλλιά μου. Έτσι είναι. Και κανείς δεν μπορεί να μου πει τι να κάνω γι' αυτό», λέει μία από τις μαθήτριες που την Παρασκευή διαδήλωσαν, υπό την αιγίδα ακτιβιστικών οργανώσεων ενάντια στον ρατσισμό. Οι μαθήτριες εμφανίστηκαν ντυμένες στα μαύρα δηλώνοντας ότι ανέχθηκαν αρκετά τα ρατσιστικά υπονοούμενα και τις μειωτικές συμπεριφορές, που τα χαρακτηριστικά της φυλής τους, ακόμη και σήμερα προκαλούν.
Παράλληλα, εδώ και μέρες κυκλοφορεί διαδικτυακά μία αίτηση για τερματισμό των ρατσιστικών συμπεριφορών στο Γυμνάσιο της Πρετόρια, η οποία μέχρι χθες το απόγευμα είχε ήδη συγκεντρώσει περισσότερες από 20.000 υπογραφές. Στο κείμενο της αίτησης αναφέρεται ξεκάθαρα ότι τα κορίτσια του Γυμνασίου της Πρετόρια εξαναγκάζονται να μαζεύουν ή να ισιώνουν τα μαλλιά τους, με το αιτιολογικό ότι "ο σχολικός κώδικας εμφάνισης δεν συνάδει με την εμφάνιση μαύρων και μουσουλμάνων".
Από τη διεύθυνση του σχολείου, πάντως, μπήκαν στη διαδικασία να εξηγήσουν ότι ο κανονισμός δεν αποβάλει τις μικρές αφρικανές, αλλά τους κάνει σαφές ότι "τα μαλλιά τους πρέπει να είναι καλά βουρτσισμένα και μαζεμένα και το στιλ συντηρητικό". Και μπορεί οι μαθητές να επέστρεψαν κανονικά στα μαθήματα τους χθες, όμως, οι συζητήσεις με τον υπουργό παιδείας, Panyaza Lesufi για το συγκεκριμένο θέμα συνεχίζονται. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι θέλει να έχει λυθεί αυτό το ζήτημα, πριν ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι των ακτιβιστικών οργανώσεων στην πόλη, εμμένουν στην ανάγκη σοβαρών αλλαγών στα σχολεία και εν γένει το εκπαιδευτικό σύστημα. Σύμφωνα με την Yvonne Raphael, εδώ και χρόνια οι οικογένειες μαύρων αναγκάζονται να στέλνουν τα παιδιά τους - αγόρια και κορίτσια - σε πανάκριβα σχολεία, όπως το Γυμνάσιο της Πρετόρια, ακριβώς, επειδή η δημόσια εκπαίδευση δεν έχει πολλά να προσφέρει στα παιδιά της χώρας.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το σχολείο μπορεί να υπαγορεύσει σε μια μαθήτρια, όχι το τι θα φορέσει, αλλά το πώς θα είναι τα χαρακτηριστικά της φυλής της, το δέρμα, το πρόσωπο, τα μαλλιά. "Είναι ντροπή. 20 χρόνια δημοκρατίας και ακόμη τα παιδιά μας αντιμετωπίζουν ρατσιστικά σχόλια και προσβολές με τη μόνη διαφορά ότι τώρα πληρώνουμε δίδακτρα για να τα υποβάλλουμε σε αυτή τη διαδικασία. Πώς είναι δυνατόν τα κορίτσια αυτά να ωριμάσουν σε γυναίκες με αυτοπεποίθηση και δύναμη, όταν τους λέμε ότι κάτι επάνω τους - σήμερα τα μαλλιά, αύριο κάτι άλλο - είναι λάθος;", συμπληρώνει η ίδια.
Όμως, δεν είναι η πρώτη φορά που στο Γυμνάσιο της Πρετόρια συμβαίνουν ακρότητες. Πριν από λίγο καιρό, υπήρξε δάσκαλος ο οποίος γκρουπάριζε τα τμήματα των μαθητών του ανά... φυλή "γιατί έτσι", όπως είχε πει, προκαλώντας και πάλι αντιδράσεις και διαμαρτυρίες από τους γονείς των παιδιών. "Το Apartheid συνέβη σ' αυτό εδώ το σχολείο. Στα παιδιά συνεχώς επισημαίνεται ότι δεν μιλούν τα σωστά αγγλικά. Και φυσικά είναι κάτι που συμβαίνει σε όλη τη χώρα. Οι λευκοί εξακολουθούν να μην διαθέτουν κανένα ίχνος ευαισθησίας απέναντι στα χαρακτηριστικά της μαύρης φυλής".
Με στοιχεία από το Al Jazeera
