Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
 

Η Αλεξία Καλτσίκη ήταν το πρόσωπο του καλοκαιριού

Ο υποδειγματικός τρόπος με τον οποίο ακροβατεί στο σύγχρονο θεατρικό χάος η πολυσυζητημένη «Ηλέκτρα» της Επιδαύρου.
M. HULOT
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

Η Αλεξία Καλτσίκη κουβαλάει μια λευκή τσάντα και διαβάζει το «Ένα κάποιο τέλος» του Τζούλιαν Μπαρνς. «Είναι το μόνο βιβλίο που κατάφερα να διαβάσω το φετινό καλοκαίρι» λέει κάπως απολογητικά. «Συνήθως διαβάζω παράλληλα και κάποιο του Ζορζ Σιμενόν, μαζί με κάτι νέο που έχει μόλις βγει ή κάτι κλασικό, αλλά φέτος ήταν η πρώτη χρονιά που δεν το έκανα, λόγω της προετοιμασίας για την παράσταση αλλά και λόγω του γιου μου, που πριν από λίγες μέρες έγινε ενός έτους».

 

Η Αλεξία είναι η πρωταγωνίστρια σε μία από τις παραστάσεις του καλοκαιριού που συζητήθηκαν περισσότερο, στην «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή που σκηνοθέτησε ο Θάνος Παπακωνσταντίνου, μια παράσταση που ενθουσίασε αλλά και απογοήτευσε – αν λάβει κανείς υπόψη του τις κριτικές που γράφτηκαν γι' αυτή. Της ζητάω να σχολιάσει αυτές τις αντιφάσεις, που φτάνουν από την αποθέωση μέχρι την καταβαράθρωση, ειδικά όταν αφορούν τη δουλειά σκηνοθετών της «νέα γενιάς», εκεί γύρω στα 30.

 

Κάποια στιγμή εμείς θα φύγουμε και δεν ξέρω τελικά τι θα μείνει από μια εποχή κατά την οποία όλα λέγονται τόσο γρήγορα. Έχω την εντύπωση ότι θα μείνουν μόνο οι προσωπικές αναμνήσεις των ανθρώπων που είδαν κάτι.


«Η κριτική, η επίσημη κριτική, γιατί υπάρχει και η κριτική των ανθρώπων που είναι γύρω σου και τα σχόλια στα social media που δημιουργούν ένα χάος πια, με επηρεάζει, αλλά επηρεάζει κυρίως τη διάθεσή μου. Στιγμιαία, σε πολύ ανθρώπινο επίπεδο, που είναι φυσικό, αλλά ως εκεί. Σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει τη θέση μου μέσα στην παράσταση και τη στάση μου απέναντί της. Σαφώς η κριτική από συναδέλφους μου με επηρεάζει πιο πολύ.

 

»Κατά τη δική μου αντίληψη, όμως, η κριτική, είτε θετική είτε αρνητική, δεν μπορεί να υπάρξει εάν δεν υπάρξει και μια βαθιά κατανόηση αυτού που γίνεται στη σκηνή. Και θεωρώ ότι θα έπρεπε να μου είναι χρήσιμη, να με επηρεάζει πιο ουσιαστικά, γιατί αυτός που γράφει θα 'πρεπε να συνομιλεί με τον καλλιτέχνη και το έργο του, άρα ό,τι σου λέει να σε πηγαίνει ένα βήμα μπροστά. Μερικές φορές, επειδή γίνεται κι ένας χαμός τώρα από κριτικές, υπάρχει μια δυσκολία να κατανοήσω τι είναι σχολιασμός και τι κριτική. Γιατί τα πιο πολλά θεωρώ ότι είναι σχόλια. Έχω την εντύπωση ότι η κριτική πλέον, γενικότερα, απασχολεί το σινάφι, δηλαδή περισσότερο καθορίζει τη θέση σου μέσα στον χώρο του σιναφιού, κι αυτό δεν μου αρέσει. Γι' αυτό επηρεάζει μόνο τη διάθεσή μου, τίποτα παραπάνω.

 

»Υπάρχει ένα βιβλίο του Μέγερχολντ, στο οποίο ανατρέχω πολλές φορές, που λέει σε κάποιο σημείο ότι την πορεία του θεάτρου την καθορίζει και η κριτική, με την έννοια ότι αν υπάρξει μια τάση που θα τροφοδοτηθεί από τη θεωρητική μεριά του θεάτρου, θα υπάρξει κι ένας χώρος για να μπορέσει να προχωρήσει. Και θεωρώ ότι αυτά τα παιδιά, η νέα γενιά σκηνοθετών, επειδή τους αξίζει, θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως καλλιτέχνες κυρίως, όχι ως νέοι ή μη νέοι. Γιατί και η αποθέωση αλλά και η καχυποψία κάνουν το ίδιο κακό.

 

Το θέατρο είναι μια τέχνη που συνομιλεί πολύ με το παρόν, δεν δεσμεύεται στις αξίες, αλλάζει, κάτι που παλιότερα θεωρούνταν συμβατικό τώρα θεωρείται πρωτοποριακό. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Το θέατρο είναι μια τέχνη που συνομιλεί πολύ με το παρόν, δεν δεσμεύεται στις αξίες, αλλάζει, κάτι που παλιότερα θεωρούνταν συμβατικό τώρα θεωρείται πρωτοποριακό. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

 

»Αυτό που με ενοχλεί περισσότερο είναι όταν αυτό γίνεται προσωπικό, φεύγει από τα όρια του σχολιασμού και γίνεται πια ανήθικο, είναι πια επί προσωπικού ‒ π.χ. αν αντιγράφει ο άλλος πράγματα που είναι επικίνδυνα να ειπωθούν για οποιονδήποτε καλλιτέχνη όχι μόνο έναν νέο. Τις πιο πολλές φορές δεν είναι ο καλλιτέχνης υπεύθυνος για την αποθέωση ή την υποστήριξη που μπορεί να έχει από δημοσιογράφους. Γιατί αισθάνομαι ότι η κριτική που τους γίνεται είναι πολύ αυστηρή για να έρθει μια "ισορροπία".

 

»Κάπου νιώθω και μια ματαιότητα σε όλα αυτά τα πράγματα, είναι πολύ της στιγμής, της γρήγορης κατανάλωσης. Κάποια στιγμή εμείς θα φύγουμε και δεν ξέρω τελικά τι θα μείνει από μια εποχή κατά την οποία όλα λέγονται τόσο γρήγορα. Έχω την εντύπωση ότι θα μείνουν μόνο οι προσωπικές αναμνήσεις των ανθρώπων που είδαν κάτι.

 
»Όταν ήμουν πιο μικρή, μου ήταν πολύ πιο δύσκολο να δω παραστάσεις που δεν μπορούσα να κατανοήσω ή που μου φαινόντουσαν κάπως. Αυτό με βοήθησε να το ξεπεράσω η συνάντησή μου τον Βασίλιεφ. Όταν δουλεύαμε τη "Μήδεια", για πολύ καιρό ανεβαίναμε στη σκηνή και κάναμε πράγματα σύμφωνα με τη μέθοδό του, αλλά ο ίδιος δεν ασχολούνταν καθόλου με το ύφος μας, οπότε έβλεπες τη δομή αυτού που είχε ζητήσει, αλλά ο ένας ακολουθούσε σωματικό θέατρο, ο άλλος θέατρο του λόγου. Έβλεπες και πράγματα για τα οποία ντρεπόσουν, αυτός όμως τα παρακολουθούσε όλα με το ίδιο ενδιαφέρον. Και σκεφτόμουν: "Eκείνος που έχει εμπειρία τόσων χρόνων έχει την υπομονή να τα δει, κι εσύ που δεν έχεις ούτε δέκα χρόνια στον χώρο παθαίνεις και δεν αντέχεις; Κάνε λίγο πίσω". Aπό τότε με έχει βοηθήσει, γιατί, ακόμα και όταν βλέπω παραστάσεις που δεν είναι του γούστου μου, μπορώ πλέον να διακρίνω τον μηχανισμό τους, επομένως μπορεί να μου είναι χρήσιμες. Και αυτό το θεωρώ προσόν».

 

Πιστεύω πολύ στην «ισότιμη» συνεργασία, γιατί πάντα έπεται ο ηθοποιός του σκηνοθέτη, αλλά το ποιος έχει την ευθύνη εξαρτάται από το πλαίσιο. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Πιστεύω πολύ στην «ισότιμη» συνεργασία, γιατί πάντα έπεται ο ηθοποιός του σκηνοθέτη, αλλά το ποιος έχει την ευθύνη εξαρτάται από το πλαίσιο. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

Τη ρωτάω ποιος πιστεύει ότι έχει μεγαλύτερη ευθύνη για το αποτέλεσμα μιας παράστασης, ο σκηνοθέτης ή ο ηθοποιός; «Παλιότερα, είχα σοβαρό ζήτημα διαχείρισης αυτού του πράγματος, γιατί μου πήρε πολλά χρόνια να καταλάβω ποια είναι η θέση του ηθοποιού, δεν την καταλάβαινα όταν ξεκίνησα. Κι αυτό γιατί νομίζω ότι, όπως σε όλα στην Ελλάδα, είναι κάπως συγκεχυμένοι οι ρόλοι, δηλαδή ο ηθοποιός είναι και μαθητής και ο σκηνοθέτης είναι και δάσκαλος, ένα περίεργο πράγμα. Επίσης υπάρχει και μια καχυποψία: όταν ξεκινάς μια δουλειά ξέρεις ότι ο άλλος δεν είναι ακριβώς σκηνοθέτης αλλά δεν είναι ακριβώς ηθοποιοί και όλοι σε μια παράσταση ‒ κι ο μεταφραστής το ίδιο. Αυτό δημιουργεί ένα θολό τοπίο.

 

»Παλιότερα ένιωθα πολύ υπόχρεη απέναντι στον συγγραφέα επειδή, ως ανίδεη και νέα, θεωρούσα ότι μόνο σε αυτόν χρωστάω. Με τα χρόνια κατάλαβα ότι αυτό δεν ισχύει, ότι δεν είναι κομμάτι της δουλειάς μου και ότι οφείλω να συνομιλώ με τον σκηνοθέτη και τους συναδέλφους μου. Και ότι αν ο σκηνοθέτης έχει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει με τον συγγραφέα, μπορεί να τον συναντήσω κι εγώ.

 

»Πιστεύω πολύ στην "ισότιμη" συνεργασία, γιατί πάντα έπεται ο ηθοποιός του σκηνοθέτη, αλλά το ποιος έχει την ευθύνη εξαρτάται από το πλαίσιο. Υπάρχουν παραστάσεις που έχουν ένα πολύ σκληρό πλαίσιο, που το ορίζει ο σκηνοθέτης. Τότε η δουλειά του ηθοποιού είναι να μπορέσει να βρει την ελευθερία του εκεί μέσα, να μπορεί να ανασαίνει. Κι ακόμα και σε πολύ σκληρό πλαίσιο ο ηθοποιός οφείλει να φέρει προτάσεις, έστω κι αν δεν είναι αποδεκτές. Και παρόλο που πιστεύω ότι η ευθύνη είναι του σκηνοθέτη, γιατί αυτός ορίζει το πλαίσιο, δεν πιστεύω και στον άμοιρο ηθοποιό. Από τη στιγμή που δέχεσαι να συνεργαστείς με κάποιον, σημαίνει ότι τα αποδέχεσαι αυτό το πλαίσιο. Ο ηθοποιός είναι συνεργάτης, ένας καλλιτέχνης, δεν είναι εκτελεστικό όργανο, έχει άρα μεγάλο μερίδιο ευθύνης».

 

Η Αλεξία Καλτσίκη ως Ηλέκτρα στην παράσταση του Θάνου Παπακωνσταντίνου.
Η Αλεξία Καλτσίκη ως Ηλέκτρα στην παράσταση του Θάνου Παπακωνσταντίνου.


Η πλατεία Προσκόπων έχει ασυνήθιστη ησυχία και το μόνο που ακούγεται είναι τα τζιτζίκια που κάνουν την ηχογράφηση καλοκαιρινή. Συζητάμε για τον χρόνο που έχει γίνει πια πολυτέλεια και έχει κάνει τους ρυθμούς καταιγιστικούς στα πάντα. «Πριν από δύο χρόνια οι γρήγοροι ρυθμοί ήταν κάτι που με πλήγωνε γιατί έβλεπα ότι έχει αλλάξει εντελώς η δουλειά», λέει, «αλλά έχω φτιάξει μια θεωρία που θεωρώ ότι είναι σωστή: το θέατρο είναι μια τέχνη που συνομιλεί πολύ με το παρόν, δεν δεσμεύεται στις αξίες, αλλάζει, κάτι που παλιότερα θεωρούνταν συμβατικό τώρα θεωρείται πρωτοποριακό. Ο άδειος χώρος παλιότερα θεωρούνταν κάτι πρωτοποριακό, τώρα σου κάνει εντύπωση αν ανοίξει η σκηνή και είναι χωρίς σκηνικό.

 

»Το ίδιο συμβαίνει και με το θέμα του χρόνου και της προετοιμασίας. Έχω την αίσθηση ότι οι ρυθμοί με τους οποίους ανεβαίνουν τα πράγματα τώρα είναι ρυθμοί μπουλουκιού, αλλά στο θέατρο πάντα βρίσκεις τρόπους να μείνει ζωντανό μέσα στις ανάγκες της εποχής του. Μακάρι να αλλάξουν οι συνθήκες για να υπάρξει ξανά αυτός ο πολύτιμος χρόνος για την έρευνα. Ελπίζω ότι θα υπάρξουν οι κατάλληλοι θεσμοί για να τον προσφέρουν στον κόσμο που τον χρειάζεται...».

 

Info:

Η «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Θάνου Παπακωνσταντίνου θα παιχτεί στις 10/9 στο Παλαιό Ελαιουργείο στην Ελευσίνα, στις 14 &15/9 στο Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη στον Βύρωνα και στις 19/9 στο Κηποθέατρο Παπάγου.

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μια Ηλέκτρα που την έστειλαν για εξορκισμό

ΘέατροΜια Ηλέκτρα που την έστειλαν για εξορκισμό

Η κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα για την παράσταση «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή που σκηνοθετεί ο Θάνος Παπακωνσταντίνου και περιοδεύει στην Ελλάδα
27.7.2018
Ο Θάνος Παπακωνσταντίνου μάς ξεναγεί στον «κλινικό Μεσαίωνα» της Ηλέκτρας του

ΘέατροΟ Θάνος Παπακωνσταντίνου μάς ξεναγεί στον «κλινικό Μεσαίωνα» της Ηλέκτρας του

Ο νεαρός δημιουργός κατεβαίνει με το έργο του Σοφοκλή για πρώτη φορά στην Επίδαυρο, προσπαθώντας να μη «σιδερώσει» τις δημιουργικές εμμονές του
26.6.2018
Ηλέκτρα: η εκδικήτρια ηρωίδα της ελληνικής μυθολογίας

ΘέατροΗλέκτρα: η εκδικήτρια ηρωίδα της ελληνικής μυθολογίας

Μια αναδρομή στη μυθική ηρωίδα που συνεχίζει να εμπνέει
27.7.2018
Ποιος είναι ο επόμενος ρόλος της Μαρίας Ναυπλιώτου;

ΘέατροΠοιος είναι ο επόμενος ρόλος της Μαρίας Ναυπλιώτου;

Η ηθοποιός βρίσκεται σε ιδιαίτερα δημιουργική περίοδο, καθώς, μετά τη συνεργασία της με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό στο «Τραμ με το Όνομα "Πόθος"» του Τένεσι Ουίλιαμς, καταπιάνεται με το έργο «Μετά την πρόβα» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, ενώ ετοιμάζεται να υποδυθεί την Κλυταιμνήστρα στην Επίδαυρο, στην «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.
18.4.2018

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ακούστε ολόκληρο το «Ορφέας στον Άδη» με την Μελίνα Μερκούρη σε μετάφραση Γκάτσου

Θέατρο Ακούστε ολόκληρο το «Ορφέας στον Άδη» με την Μελίνα Μερκούρη σε μετάφραση Γκάτσου

Το έργο μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο για πρώτη φορά στις 23 Μάρτη 1960
1 ΗΜΕΡΑ ΠΡΙΝ
Γιάννης Αγγελάκας: «Ας με ξεχάσουν όλοι αύριο. Δεν μ' ενδιαφέρει»

Θέατρο Γιάννης Αγγελάκας: «Ας με ξεχάσουν όλοι αύριο. Δεν μ' ενδιαφέρει»

Ένα βράδυ στα Πετράλωνα με μια από τις πιο ατόφιες ροκ περσόνες που γέννησε ποτέ αυτή η χώρα, με αφορμή τη συνεργασία του με τον Σίμο Κακάλα για τη νέα παράσταση της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου
2 ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ
«Από Μηχανής Θέατρο»: Η νέα εποχή ενός θεάτρου με ιστορία

Θέατρο «Από Μηχανής Θέατρο»: Η νέα εποχή ενός θεάτρου με ιστορία

Η ηθοποιός Άννα Ελεφάντη και ο ηθοποιός-σκηνοθέτης Δημήτρης Μυλωνάς μας μιλάνε για το όραμά τους και τη νέα εποχή της πολυσυλλεκτικής σκηνής του Μεταξουργείου, μόλις έναν χρόνο μετά την ανάληψη της διαχείρισής του.
16.11.2018
«Ο καλός άνθρωπος του Σε Τσουάν»: ένα άχαρο γλέντι «επικού» ροκ

Θέατρο «Ο καλός άνθρωπος του Σε Τσουάν»: ένα άχαρο γλέντι «επικού» ροκ

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του Μπέρτολτ Μπρεχτ ανεβαίνει στο Θέατρο Θησείον, σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη.
15.11.2018
Γιάννος Περλέγκας: «Φτάνει πια με την καβάτζα του ωραίου και του νεοσέτ στο θέατρο»

Θέατρο Γιάννος Περλέγκας: «Φτάνει πια με την καβάτζα του ωραίου και του νεοσέτ στο θέατρο»

Γυμνός από προκαταλήψεις και ταμπέλες, ο Πιραντέλο του Γιάννου Περλέγκα ανοίγει έναν άλλο δρόμο στην Ιταλία, στον Δάντη, στον τρόπο που βλέπουμε συνολικά το θέατρο.
15.11.2018
«Crowd»: Ένα μεγάλο rave party αυτό το Σαββατοκύριακο στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης

Θέατρο «Crowd»: Ένα μεγάλο rave party αυτό το Σαββατοκύριακο στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης

Η Γαλλίδα χορογράφος Ζιζέλ Βιεν καθοδηγεί 15 χορευτές σε ένα σύγχρονο έργο που εξερευνά τη βία της χορευτικής διασκέδασης
14.11.2018
Η Ρούλα Πατεράκη διαβάζει ένα απόσπασμα από το «Κεφάλαιο» του Καρλ Μαρξ (στο σκυλάκι της)

Θέατρο Η Ρούλα Πατεράκη διαβάζει ένα απόσπασμα από το «Κεφάλαιο» του Καρλ Μαρξ (στο σκυλάκι της)

H σημαντική ηθοποιός θα επιχειρήσει μια θεατρική ανάγνωση του «Κεφαλαίου» του Μαρξ για 12 παραστάσεις
10.11.2018
Ο σκηνοθέτης Σαράντος Ζερβουλάκος στα σωστά νερά

Θέατρο Ο σκηνοθέτης Σαράντος Ζερβουλάκος στα σωστά νερά

Μια αναδρομή στις παραστάσεις του με αφορμή το έργο που παρουσιάζει στην Πειραματική Σκηνή
7.11.2018
Ένας χειροποίητος, τρυφερός Γυάλινος Κόσμος

Θέατρο Ένας χειροποίητος, τρυφερός Γυάλινος Κόσμος

Η κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα για την παράσταση «Γυάλινος Κόσμος» που σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Καραντζάς
7.11.2018
22 ξένα θεατρικά έργα που διασκευάζονται φέτος στις αθηναϊκές σκηνές

Θέατρο 22 ξένα θεατρικά έργα που διασκευάζονται φέτος στις αθηναϊκές σκηνές

Σύγχρονη και κλασική δραματουργία σε παραστάσεις για όλα τα γούστα
6.11.2018
19 έργα Ελλήνων δραματουργών στα θέατρα της Αθήνας

Θέατρο 19 έργα Ελλήνων δραματουργών στα θέατρα της Αθήνας

Το ελληνικό έργο έχει και φέτος την τιμητική του στις αθηναϊκές σκηνές
5.11.2018
Ομάρ Αμπουσαάντα: Οι Σύριοι καλλιτέχνες δημιουργούμε κυριολεκτικά «με το πιστόλι στον κρόταφο»

Θέατρο Ομάρ Αμπουσαάντα: Οι Σύριοι καλλιτέχνες δημιουργούμε κυριολεκτικά «με το πιστόλι στον κρόταφο»

Πώς μπορεί να εμπνευστεί ένας καλλιτέχνης σε συνθήκες τόσο ασφυκτικές; Ιδού τι λέει ένας νέος σκηνοθέτης που εξακολουθεί να ζει στη Δαμασκό και παρουσιάζει στη Στέγη το έργο «The Factory».
3.11.2018
H Γιολάντα Μαρκοπούλου ανεβάζει για πρώτη φορά στο θέατρο την «Eroica» του Κοσμά Πολίτη

Θέατρο H Γιολάντα Μαρκοπούλου ανεβάζει για πρώτη φορά στο θέατρο την «Eroica» του Κοσμά Πολίτη

Η σκηνοθέτις εξηγεί γιατί το εφηβικό best-seller του 1937 τράβηξε τώρα την προσοχή της.
3.11.2018
«Ζορζ Νταντέν, ο άναυδος σύζυγος» του Μολιέρου: Jouez bouzouki!

Θέατρο «Ζορζ Νταντέν, ο άναυδος σύζυγος» του Μολιέρου: Jouez bouzouki!

Η κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα για την παράσταση του Θεάτρου Τέχνης (Φρυνίχου), σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη
2.11.2018
7 μέρη για μετά το θέατρο

Θέατρο 7 μέρη για μετά το θέατρο

Πού να πας για ποτό και φαγητό μετά το τέλος της παράστασης
31.10.2018

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΣΦΑΤΑ