Απροσδόκητοι συνδυασμοί
Μπορείς να πεις ότι η γενιά μας, η λεγόμενη γενιά της Μεταπολίτευσης, άλλο δεν έκανε από το να παντρεύει, ανεπισήμως, κουλτούρες. Μεγαλωμένοι στο χαοτικό τοπίο της χούντας, οι περισσότεροι εκπρόσωποι αυτής της γενιάς στα γράμματα και τις τέχνες πάσχισαν τελεσφόρα να συνδέσουν τα ασύνδετα για να βγει κάποιο νόημα, να κυλήσει η ζωή εμπλουτισμένη με σημασίες, συνήθως χειροποίητες, αυτοσχέδιες. Ανακατέψαμε, και εξακολουθούμε να ανακατεύουμε, όχι μία αλλά κάμποσες τράπουλες, να επινοούμε συνδυασμούς του σκακιού με την πρέφα, της δεκαήμερης χαοτικής αναμπουμπούλας με την εικοσαήμερη εξόχως συγκροτημένη εργασία, μιας ευφρόσυνης αμεριμνησίας με μια σοβαρότατη υπαρξιακή αγωνία, του υψηλού, του sublime, με το χθαμαλό, το πρόστυχο, το ελεεινό. Καράτε και Ταρκόφσκι, Τόμας Μαν και Ρεξ Στάουτ, ο Άσενμπαχ του Βισκόντι από τη μια, ο «Άγιος» με τον Ρότζερ Μουρ από την άλλη. Ο Θοδωρής Μανίκας έφτασε στο σημείο να συνδυάσει τον Κλέωνα Αντωνίου με τον Γιώργο Μαργαρίτη και να επινοήσει το «σκυλοπάνκ». Πρωτοπόρος, και μάλιστα μέντορας ακόμα και μεγαλύτερών του στην τέχνη των απροσδόκητων συνδυασμών, υπήρξε ο αείμνηστος Χρήστος Βακαλόπουλος (1956-1993). Και ο επίσης αείμνηστος Κωστής Παπαγιώργης (1947-2014) απαθανάτισε την ψυχονοητική περιπέτεια του Χρήστου στο θαυμάσιο βιβλίο του Γεια σου, Ασημάκη (εκδ. Καστανιώτης). Ένα είδος μυθιστορήματος με τη μορφή ντοκιμαντέρ, μια καταγραφή, και ανάλυση, όλων όσα μπόρεσε να κάνει ο Βακαλόπουλος, συντροφευόμενος από μια παρέα ομοίων του, από μια «αόρατη αδελφότητα».
Αόρατη Αδελφότητα
Εκλεκτό μέλος της εν λόγω «αόρατης αδελφότητας» υπήρξε και ο Πέτρος Τατσόπουλος (1959), παιδί-θαύμα και παιδί-τραύμα μαζί, όπως όλοι μας εκείνη την εποχή που αρχίσαμε να βγαίνουμε στην αγορά για να αγορεύσουμε σχεδόν για τα πάντα: από τον Παναθηναϊκό και το χαϊκού μέχρι τη δεξιοτεχνία του Γκλεν Γκουλντ και τον ακανέ Σερρών, και από το Αστείο του Κούντερα και τον Μικρό Ήρωα του Ανεμοδουρά μέχρι τα σεμινάρια του Ζακ Λακάν και τις underground ταινίες του Ρόμπερτ Φρανκ. Τσικό στην
παρέα, καθότι αρκετά μικρότερος, ο Φάλσταφ του νεοελληνικού κουλουβάχατου, ο μακαρίτης φίλος μας Νικόλας Τριανταφυλλίδης (1966-2016). Άσος και ο Νικόλας στην ιερή και βλάσφημη συνάμα τέχνη των απροσδόκητων συνδυασμών: ποιητής, με μία, αλλά πολύ δυνατή συλλογή με τίτλο Τα Επίτηδες (εκδ. Γνώση, 1989) και κάμποσα ποιήματα στο σεντούκι του, εξαιρετικός αρθρογράφος που έγραφε όποτε ήθελε, με απόλυτη ελευθερία και μοναδικό στυλ, τέρας μορφώσεως και αδηφάγος αναγνώστης του Θωμά Γκόρπα, του Γιώργη Ζάρκου, και του Γουσταύου Φλωμπέρ, ραδιοφωνικός παραγωγός που η εκπομπή του «Αισθηματική Αγωγή» άφησε εποχή, καλλιτεχνικός διευθυντής του Ναού των Καλώς Συγκερασμένων Αντιφάσεων, ήτοι του θρυλικού Γκαγκάριν 205, και, βέβαια, σκηνοθέτης ταινιών που από την αρχή είχαν φανατικό κοινό. Κορυφαία του ταινία οι Αισθηματίες, όπου ο Τάκης Μόσχος συναντιέται με τον Χάρη Φραγκούλη και ο Λευτέρης Μυτιληναίος με τον Αλέξανδρο «The Boy» Βούλγαρη, ενώ ο πανταχού παρών Τατσόπουλος έχει έναν μικρό, αλλά χαρακτηριστικό ρόλο. Ο οποίος Τατσόπουλος ανασκουμπώθηκε κι έγραψε την ιστορία του Νικόλα αλλά και την αρχαιολογία της γνώσης του.
Γκαγκάριν και ξερό ψωμί
Η ιστορία του Γκαγκάριν 205 διακλαδίζεται μέσα στην πολιτική και κοινωνική ιστορία της Αθήνας, και δεξιοτεχνικά τις αφηγείται αμφότερες ο Τατσόπουλος. Μαθαίνουμε για την επίσκεψη του Γιούρι Γκαγκάριν στη χώρα μας, για το γραμματόσημο με τον Μανώλη Γλέζο που κυκλοφόρησαν για λίγο οι Σοβιετικοί, για την περιβόητη διάλεξη του Μάνου Χατζιδάκι σχετικά με το ρεμπέτικο τραγούδι, για τη διαβόητη παρουσία του Γιάννη Φλωρινιώτη στο Τρίτο Πρόγραμμα, για τη σταδιοδρομία του Χάρρυ Κλυνν (1940) στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, για τον Αρχηγό Απόστολο Σουγκλάκο (1950-2006), για τις ταινίες που έπαιζε από τον Μεσοπόλεμο το Γκαγκάριν 205 όταν λεγόταν «Αντινέα», για το αληθινό όνομα της «θεάς» Τίνας Σπάθη, για τον Κώστα Γκουσκούνη (1931) και τη σύντομη καριέρα του στον νορμάλ κινηματογράφο, προτού μεταπηδήσει στο σινεμά της ηρωικής σκουπιδοαισθητικής που τον έκανε θρύλο του σεξ, για το μεγάλο πανηγύρι που έστηνε κάθε χρόνο ο Νικόλας στο Γκαγκάριν 205 με τον τίτλο Φεστιβάλ Καλτ Ελληνικού Κινηματογράφου, για το μεγάλο καραβάνι εκείνων που δεν θέλησαν παρά να αγαπήσουν και να αγαπηθούν απεγνωσμένα, για «τους πορνοστάρ, τους παλαιστές, τους κατσέρ, τους ποδοσφαιριστές, τους συγγραφείς βίπερ μυθιστορημάτων, τους ταχυδακτυλουργούς», που, σύμφωνα με τον Νικόλα, «είναι φορείς καλού». Ένα μυθιστόρημα με τη μορφή ντοκιμαντέρ είναι το βιβλίο του Τατσόπουλου, μια συναρπαστική ιστορία της μεταπολεμικής και, ταυτοχρόνως, της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO
