Ένας πρίγκιπας, ένα πραξικόπημα και η εποχή του απίθανου

Ένας πρίγκιπας, ένα πραξικόπημα και η εποχή του απίθανου Facebook Twitter
Ο πρίγκιπας Χάινριχ ο 13ος και οι «Πολίτες του Ράιχ» επικοινωνούν με την πολιτική ακροδεξιά αλλά δίνουν και την εντύπωση πως αποτελούν ξεχωριστή περίπτωση.
0

Ο ΟΙΚΟΣ ΤΟΥ ΡΟΙΣ (Reuss) είναι ένας κλάδος από μια παλαιά βασιλική οικογένεια της Θουριγγίας στη Γερμανία. Εδώ και αιώνες οι ηγεμόνες αυτής της οικογένειας φέρνουν το όνομα Χάινριχ (Ερρίκος). Και ένας από αυτούς, ο Χάινριχ ο 13ος του Ρόις, διαχειριστής επιχειρηματικών κεφαλαίων που ζούσε στη Φρανκφούρτη, είναι ο ιθύνων νους των «Πολιτών του Ράιχ», μιας οργάνωσης κάποιων χιλιάδων μελών που προετοίμαζαν κάποιου είδους πραξικόπημα κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Η είδηση καταναλώθηκε διεθνώς –και στη δική μας χώρα – σαν ένα από αυτά τα παράξενα νέα που θυμίζουν κάποιες σειρές του Neflix. Δεν αφορά προφανώς πραγματικά ζόμπι αλλά κάποιες φιγούρες που παραπέμπουν σε πολιτικά ζόμπι ενός μακρινού παρελθόντος. Για τη δημοκρατική μας φαντασία, οι πρίγκιπες έχουν απλώς μια θέση στις κοσμικές στήλες, σε φωτορεπορτάζ για το Σεν Τροπέ ή τα Ελβετικά βουνά.

Από καιρό έχουν ενταχτεί σε ένα σύμπαν φαντασμαγορικών πλάνων, όπου τα ονόματα με το πρόθεμα Ντε, Ντι ή Φον παρελαύνουν σαν γραφικοί εξωτισμοί. Όταν φυσικά ακούμε ακροδεξιά και Γερμανία ο νους μας πάει αμέσως στον ναζισμό και στη δική του εξολοθρευτική παρουσία.

Για τη δημοκρατική μας φαντασία, οι πρίγκιπες έχουν απλώς μια θέση στις κοσμικές στήλες, σε φωτορεπορτάζ για το Σεν Τροπέ ή τα Ελβετικά βουνά. Από καιρό έχουν ενταχτεί σε ένα σύμπαν φαντασμαγορικών πλάνων, όπου τα ονόματα με το πρόθεμα Ντε, Ντι ή Φον παρελαύνουν σαν γραφικοί εξωτισμοί.

Κανένας δεν θα έβλεπε γραφικότητα σε νεοναζιστικές ομάδες και παραστρατιωτικές πολιτοφυλακές. Η περίπτωση όμως που έρχεται τώρα στη δημοσιότητα, οι «Πολίτες του Ράιχ» και ο ηγέτης τους, έκπτωτος γόνος μιας δυναστείας, φαίνεται να βγαίνουν από δύο διαφορετικές πόρτες: μια πόρτα που οδηγεί πίσω στον χρόνο, σε φαντασιώσεις του δέκατου ένατου αιώνα αλλά και μια πύλη σημερινή, «επίκαιρη», όπου συνωστίζεται η διεθνής της συνωμοσιολογίας.

Η παλαιά, εθνικιστική, αντισημιτική δεξιά συναντά τους αρνητές της πανδημίας, τους εισβολείς στο Καπιτώλιο, τους Ρώσους ευρασιατιστές οπαδούς της αυτοκρατορίας. Σύμβολα από την εποχή του Όττο Φον Μπίσμαρκ έρχονται να ενωθούν με τις ανατρεπτικές επιθυμίες κάποιων αντίστοιχων με τους δικούς μας Θεματοφύλακες του Συντάγματος.

Δεν είναι πάντως καινούριο πράγμα αυτές οι συνωμοσίες για πραξικόπημα σε προηγμένες χώρες. Στην Ιταλία της δεκαετίας του ΄70, υπήρξαν πρόσωπα όπως ο Πρίγκιπας Τζούνιο Βαλέριο Μποργκέζε, ο Εντουάρντο Σόνιο και άλλοι, που σχεδίαζαν πραξικοπήματα για να αποτρέψουν αυτό που φοβόταν τότε, την άνοδο των κομμουνιστών στην εξουσία.

Οι άκρες των συνωμοτών με τις μυστικές υπηρεσίες ή με ανθρώπους του επίσημου πολιτικού προσωπικού είναι θέματα που έχουν συζητηθεί και ερευνηθεί με λεπτομέρειες στη γειτονική χώρα. Πιο πρόσφατα, στην ίδια την Αμερική, διαπιστώθηκαν πραξικοπηματικές κινήσεις από σκληρούς τραμπικούς κύκλους, με αποκορύφωμα την εισβολή στο Καπιτώλιο.

Είναι όμως διαφορετικά τα κίνητρα και η καταγωγή κάθε «κινήματος». Οι εθνικές συνθήκες και η ιστορική περίσταση παίζουν τεράστιο ρόλο. Η Ιταλία του ΄70 ήταν ένα γήπεδο του Ψυχρού Πολέμου. Η Αμερική της τραμπικής περιπέτειας είναι ήδη μια χώρα στα πρόθυρα της διάσπασης, μια χώρα πολιτισμικού και πολιτικού εμφυλίου. Η Γερμανία του 2022 ζει το άγχος μιας ενεργειακής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία την κλονίζει και η ηγεμονία της στην Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Η αντιδραστική ακροδεξιά στη Γερμανία έχει επίσημη πολιτική έκφραση, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία αλλά και διάφορες τάσεις μέσα στον συντηρητικό γαλαξία.

Ο πρίγκιπας Χάινριχ ο 13ος και οι «Πολίτες του Ράιχ» επικοινωνούν με αυτή την πολιτική ακροδεξιά αλλά δίνουν και την εντύπωση πως αποτελούν ξεχωριστή περίπτωση. Η αυτοκρατορική νοσταλγία τους, το κατά φαντασία υπουργικό συμβούλιο που συγκαλούσε ο ηγέτης στο κάστρο του, οι ταυτότητες που θυμίζουν τα έγγραφα των δικών μας Θεματοφυλάκων, όλα αυτά μαρτυρούν μια έντονη αποκοπή από την πραγματικότητα.

Η εποχή ενθαρρύνει τον πειρασμό της φυγής ή τον εθελούσιο εγκλεισμό σε επιθυμητές, εναλλακτικές πραγματικότητες. Άνθρωποι της πιο ραφινάτης μεσαίας τάξης – και όχι αναγκαστικά των χαμένων της από οικονομική άποψη – επιλέγουν παράξενες πεποιθήσεις για να στεγάσουν τη δυσφορία ή την επιθυμία αντεπίθεσης σε έναν πολιτισμό που σιχαίνονται. Και κάποιοι λίγοι προχωρούν ή θέλουν να φτάσουν στην πράξη.

Συχνά, η κοινωνική τάξη και οι οικογένειές τους τους λοιδορούν. Το κράτος, αφού τους αφήνει για καιρό να υπάρξουν, κάποια μέρα αποφασίζει να τους «τελειώσει». Η ζωή και οι ιδέες τους σχολιάζονται ως γραφικές κι ανόητες φαντασιοκοπίες. Και όλοι πια στοιχηματίζουν πως αυτές οι κινήσεις και τα πρόσωπά τους δεν έχουν καμιά ελπίδα μέσα σε κοινωνίες που δεν αγαπούν τις παλιές ιεραρχίες και τις αριστοκρατικές πόζες.

Νομίζω όμως ότι σε αυτή ειδικά την εποχή δεν πρέπει να υποτιμούμε κανέναν κίνδυνο. Η θεωρία περί γραφικών τύπων είναι πάντα ένας βολικός καθησυχασμός που αρέσει ιδίως στους φιλελεύθερους του Κέντρου οι οποίοι δεν μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει πίστη, φανατική στράτευση, συνωμοτική δράση.

Προφανώς, ο Χάινριχ του Ρόις και το στράτευμά του δεν θα μπορούσε να «ανατρέψει» τη γερμανική ομοσπονδιακή Δημοκρατία. Είχε όμως (και έχουν πάντα αυτά τα δίκτυα) την ικανότητα να προκαλέσουν καταστροφές ή να σκοτώσουν. Μπορούν να ξαναστήσουν έναν νέο κύκλο μαύρης τρομοκρατίας που δεν απέχει από τις επιθυμίες τους. Το μίσος για τη δημοκρατία υπό το πρόσχημα της χαμένης, αυθεντικής κοινότητας, μιας ενάρετης πατρίδας δίχως πολιτικούς, αυτό το μίσος δεν είναι ποτέ γραφικό και ανώδυνο.

Όσο αφελείς, αλλόκοτες και παραληρηματικές κι αν φαίνονται κάποιες ιδέες και κάποια σχέδια, καλό είναι να τα παίρνουμε στα σοβαρά. Γιατί; Ακριβώς γιατί ζούμε σε μια εποχή όπου το απίθανο είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμο είτε να αυτοσχεδιάσει είτε, πολύ χειρότερα, να οργανώσει το κακό. Και το κακό δεν είναι ποτέ κάτι αστείο ή γραφικό.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το φεγγάρι, το δάχτυλο και η δημοκρατία

Νικόλας Σεβαστάκης / Το φεγγάρι, το δάχτυλο και η δημοκρατία

Πολιτικά και ηθικά έχει ανοίξει ένα ζήτημα ουσίας για το κράτος, για τα στοιχειώδη πρωτόκολλα, την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, και τις κρίσιμες ισορροπίες ανάμεσα σε θεσμικές και εξωθεσμικές εξουσίες.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ποιοι παρακολουθούσαν το ΚΚΕ;  

Ρεπορτάζ / Ποιοι παρακολουθούσαν το ΚΚΕ;  

Οι παρακολουθήσεις του ΚΚΕ δεν μετράνε; Κι όμως, ακόμα και η ΑΔΑΕ δεν δείχνει το ίδιο ενδιαφέρον που έδειξε σε άλλες υποθέσεις, υποστηρίζει το ΚΚΕ. Αλλά και τα συμπεράσματα της δικαστικής έρευνας περιέχουν πολλές αντιφάσεις.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Μένουμε Ευρώπη; Ο Ν. Αλιβιζάτος λέει «ναι», ο Β. Βενιζέλος «θεωρεί το ερώτημα λάθος»

Βασιλική Σιούτη / Μένουμε Ευρώπη; Ο Ν. Αλιβιζάτος λέει «ναι», ο Β. Βενιζέλος «θεωρεί το ερώτημα λάθος»

Στην εκδήλωση που τράβηξε την προσοχή πριν από την πραγματοποίηση της, η έκπληξη ήταν η συμμετοχή του Βαγγέλη Βενιζέλου, αλλά την παράσταση έκλεψε ο Νίκος Αλιβιζάτος.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Dragon’s Den: Ήταν 5 πλούσιοι και τους έδειξαν λίγο ελληνικό επιχειρείν

Τηλεόραση / Dragon’s Den: Ήταν 5 πλούσιοι και τους έδειξαν λίγο ελληνικό επιχειρείν

Τη νύχτα που μια σχετικά καλοπροαίρετη εκδοχή του καπιταλισμού συναντήθηκε για λίγο με ό,τι συναλλασσόμαστε κάθε μέρα: κάποιους εργατικούς και ταλαντούχους, κάποιους αμετανόητους αεριτζήδες και κάποιους που γιατί δεν τους κάνουμε διευθυντές εδώ και τώρα. Όλα αυτά στο νέο reality επιχειρηματικότητας του ΑΝΤ1.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Explainer: Γιατί δεν έχει βγει ένταλμα εναντίον του φερόμενου ως ψευτογιατρού;

Explainer / Explainer: Γιατί δεν έχει βγει ένταλμα εναντίον του φερόμενου ως ψευτογιατρού;

... ενώ δόθηκαν στη δημοσιότητα τα στοιχεία και φωτογραφίες του; Οι δηλώσεις του Αλέξη Κούγια για την ανύπαρκτη ποινική δίωξη και το μυστήριο με τη δικογραφία και τα απανωτά ντοκουμέντα θυμάτων των «θεραπειών» του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Στα άκρα η πολιτική σύγκρουση για τις παρακολουθήσεις

Ρεπορτάζ: Β. Σιούτη / Στα άκρα η πολιτική σύγκρουση για τις παρακολουθήσεις

Για την ολοκλήρωση μιας μεθόδευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες και περιλαμβάνει υλικό από παρακρατικά κέντρα μιλά η κυβέρνηση, ενώ ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απαιτεί την παραίτηση του «πρωθυπουργού των υποκλοπών».
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Εxplainer: Γιατί το κακόγουστο show του οίκου Schiaparelli υποτιμά πραγματικά τη νοημοσύνη μας;

Explainer / Εxplainer: Γιατί το κακόγουστο show του οίκου Schiaparelli υποτιμά πραγματικά τη νοημοσύνη μας;

Μήπως η υψηλή μόδα απευθύνεται πλέον αποκλειστικά στα ποταπότερα ένστικτά μας; Το φθηνό μάρκετινγκ των πολυτελών οίκων και το «αφήγημα» των ειδικών για «πράγματα – που – δεν – καταλαβαίνουμε – εμείς – οι – κοινοί – θνητοί» και κάποιος πρέπει να μας τα εξηγήσει...
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Για πόσο θα κρέμεται το μπαλκόνι στη Συγγρού πάνω απ’ τα κεφάλια μας;

Explainer / Για πόσο θα κρέμεται το μπαλκόνι στη Συγγρού πάνω απ’ τα κεφάλια μας;

Ποιος είναι κατά νόμο υπεύθυνος για το ξηλωμένο μπαλκόνι; Τι συμβαίνει με τα παλιά κτίρια της Αθήνας; Γιατί ξεχνάμε ότι έχουμε ήδη θρηνήσει έναν νεκρό στο αθηναϊκό κέντρο και πόσες μελέτες έχουν γίνει μέσα σε μία δεκαετία για επικίνδυνα κτίρια στην Αθήνα και τον Πειραιά; Μια ιστορία αστικής τρέλας και σουρεαλισμού, τη στιγμή που για 5η μέρα ένα ετοιμόρροπο μπαλκόνι κρέμεται πάνω από κεφάλια περαστικών.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ