— Πώς εκτιμάτε ότι επηρεάζει η αυξανόμενη στρατιωτική ισχύς της Κίνας την ευρωπαϊκή ασφάλεια αλλά και τον κόσμο ευρύτερα;
Είναι μια κρίσιμη παράμετρος που επηρεάζει τη Δύση και την παγκόσμια ασφάλεια. Ειδικότερα αν συνυπολογίσουμε πως για τις ΗΠΑ ο μεγάλος στρατηγικός ανταγωνιστής είναι η Κίνα, μια χώρα που έχει ήδη επίδραση σε μια σειρά τομέων. Όσο αυξάνει τις στρατιωτικές της δυνατότητες, τόσο θα ενισχύει το λεγόμενο «δίλημμα ασφάλειας» μεταξύ Κίνας και Δύσης. Όπως έχει υποστηρίξει και ο Graham Allison, είναι η παγίδα του Θουκυδίδη, που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και, μοιραία, σε σύγκρουση. Συνοπτικά, η Κίνα είναι ο μεγάλος παίκτης που μπορεί να αλλάξει δραματικά τις ισορροπίες μεταξύ δημοκρατικών και συγκεντρωτικών ή αυταρχικών χωρών και, συνδυαστικά με τη Ρωσία, να δώσει μια άλλη ισχύ σε αυτό που αναδύεται ως ο αντίπαλος στη Δύση πόλος.
«Η Κίνα είναι ο μεγάλος παίκτης που μπορεί να αλλάξει δραματικά τις ισορροπίες μεταξύ δημοκρατικών και συγκεντρωτικών ή αυταρχικών χωρών και, συνδυαστικά με τη Ρωσία, να δώσει μια άλλη ισχύ σε αυτό που αναδύεται ως ο αντίπαλος στη Δύση πόλος».
— Μπαίνουμε σε μια νέα φάση εξοπλιστικού ανταγωνισμού, ανάλογη του Ψυχρού Πολέμου;
Σίγουρα η Κίνα ενισχύει σημαντικά τις στρατιωτικές της δαπάνες, ενώ αντίστοιχα και οι ΗΠΑ διατηρούν υψηλά τις δαπάνες τους. Στην εξίσωση πρέπει να προσθέσουμε και τις χώρες της Ε.Ε. που είτε εθνικά, όπως η Γερμανία και η Πολωνία, αναπτύσσουν σημαντικά αμυντικά προγράμματα, είτε και συνολικά η Ε.Ε. στο πλαίσιο του ReArm Europe, με πρώτο απτό παράδειγμα το Πρόγραμμα SAFE, προχωρούν σε σημαντικές επενδύσεις. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη Ρωσία, που έχει μετατραπεί σε μια στρατιωτική οικονομία. Προφανώς η αιχμή του ανταγωνισμού θα είναι στην τεχνολογία και στο διάστημα.
δρ. Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών και κύριος ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ
— Ποιες νέες απειλές προκύπτουν για την Ευρώπη από την αναβάθμιση των κινεζικών δυνατοτήτων σε τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, ο κυβερνοπόλεμος και τα drones;
Οι τρεις αυτές δυνατότητες είναι ο πυρήνας των υβριδικών απειλών. Η ενίσχυση λοιπόν της Κίνας σε αυτούς τους τομείς αναβαθμίζει τις υβριδικές απειλές από μέρους της. Πρέπει να προσθέσουμε και τις προσπάθειες ξένης ή και κακόβουλης διείσδυσης, μέσω διαφόρων μέσων. Η πρόσφατη κυβερνοεπίθεση από δρώντες που σχετίζονται με την Κίνα καταδεικνύει ότι ο κυβερνοχώρος θα είναι το πεδίο έκφρασης των περισσότερων απειλών. Τέλος, υπάρχει πάντα και η παράμετρος της κακόβουλης χρήσης των αναδυόμενων τεχνολογιών.
— Η Ρωσία, παρά τις πιέσεις λόγω Ουκρανίας, ενισχύει τη συνεργασία της με την Κίνα. Πόσο ισχυρή και βιώσιμη μπορεί να αποδειχθεί αυτή η στρατηγική σύμπλευση;
Υπάρχουν πολλοί λόγοι που φέρνουν κοντά αυτές τις δύο χώρες, κυρίως μετά την απομόνωση της Ρωσίας, ως συνέπεια της εισβολής της στην Ουκρανία. Από την άλλη πλευρά, βλέπουμε και την προσπάθεια του Προέδρου Τραμπ να κάνει άνοιγμα στη Ρωσία στο πλαίσιο της διαχείρισης της απειλής από την Κίνα, τακτική που όμως δεν έχει λειτουργήσει ακόμη. Η κοινή αντίληψη για την ισχύ, το διεθνές δίκαιο και τη Δύση δημιουργεί ισχυρούς στρατηγικούς δεσμούς μεταξύ Κίνας και Ρωσίας.
— Ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις για την Ελλάδα από μια όξυνση των σχέσεων ΗΠΑ - Κίνας και ΗΠΑ - Ρωσίας; Βλέπετε να μετατοπίζεται το κέντρο βάρους της ασφάλειας του ΝΑΤΟ προς την Ανατολή και την Ασία;
Η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. και στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ. Προφανώς αν έχουμε μια κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αυτό θα επηρεάσει τόσο την Ε.Ε. όσο και την Ελλάδα. Είδαμε τις επιπτώσεις που είχε ο πόλεμος στην Ουκρανία, όποτε μπορούμε να υπολογίσουμε τι θα σημαίνει η επίσημη είσοδος σε έναν Ψυχρό Πόλεμο 2.0. Το στρατηγικό βάρος για τις ΗΠΑ έχει μετατοπιστεί προς την Ασία εδώ και χρόνια, ωστόσο, όπως διαπιστώσαμε τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Μέση Ανατολή, τα μέτωπα είναι πολλά. Ένα αρκετά πιθανό κακό σενάριο είναι αυτό που θα οδηγήσει σε περιφερειακές συγκρούσεις γύρω από τον βασικό άξονα του ανταγωνισμού.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
