Οι πόλεμοι και οι κλιματικές καταστροφές έχουν οδηγήσει σε τριπλασιασμό του αριθμού των εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων στην Αφρική τα τελευταία 15 χρόνια, σύμφωνα με νέα στοιχεία από το Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC).
Σήμερα, 35 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν εκτοπισμένοι εντός των χωρών τους, συγκριτικά με 11,6 εκατομμύρια το 2009, όταν οι αφρικανικές κυβερνήσεις υπέγραψαν μια ιστορική συμφωνία για την αντιμετώπιση των αιτιών του εκτοπισμού. Παρότι η πρόοδος είναι ορατή σε ορισμένες χώρες, η νέα έκθεση του IDMC υπογραμμίζει ότι απαιτείται περισσότερη δράση, ιδίως λόγω των αυξανόμενων απειλών από πλημμύρες και ξηρασίες.
Συγκρούσεις και φυσικές καταστροφές: Οι βασικές αιτίες του εκτοπισμού
Σύμφωνα με την έκθεση, οι συγκρούσεις ευθύνονται για 32,5 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα, το 80% των οποίων προέρχονται από πέντε χώρες: τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, την Αιθιοπία, τη Νιγηρία, τη Σομαλία και το Σουδάν. Παράλληλα, ο αριθμός των εκτοπισμών που προκλήθηκαν από κλιματικές καταστροφές αυξήθηκε έξι φορές, από 1,1 εκατομμύρια το 2009 σε 6,3 εκατομμύρια το 2023.
Οι πλημμύρες είναι υπεύθυνες για το 75% των εκτοπισμών που σχετίζονται με το κλίμα, ενώ οι ξηρασίες αντιπροσωπεύουν το 11%. Ο συνδυασμός συγκρούσεων και φυσικών καταστροφών σε ορισμένες χώρες, όπως η Νιγηρία, περιπλέκει την κατάσταση, με ανθρώπους να φεύγουν από τη βία της Boko Haram μόνο για να εκτοπιστούν εκ νέου λόγω ετήσιων πλημμυρών.
Κρίσιμη κατάσταση αλλά όχι χωρίς ελπίδα
Η Alexandra Bilak, διευθύντρια του IDMC, περιγράφει την κατάσταση ως «απόλυτα κρίσιμη αλλά όχι χωρίς ελπίδα». «Υπάρχουν πολλά καλά παραδείγματα κυβερνήσεων που εργάζονται για να αντιμετωπίσουν τις ρίζες του προβλήματος», δήλωσε. Ωστόσο, τόνισε ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να υποστηρίξει αυτές τις προσπάθειες.
«Δεν είναι αργά για να βοηθήσουμε όσους είδαν τη ζωή τους να ανατρέπεται όταν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους», προσθέτει. «Η εύρεση λύσεων για τον εκτοπισμό τους είναι αναπόσπαστο μέρος των στόχων ανάπτυξης κάθε χώρας».
Ο ρόλος της ανθρωπιστικής βοήθειας και η ανάγκη προσαρμογής
Η εκπρόσωπος του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ επεσήμανε ότι οι πλημμύρες προκαλούν ολοένα και περισσότερους εκτοπισμούς, που απαιτούν ανθρωπιστική παρέμβαση. «Δεν μπορεί να υπάρξει ανθρωπιστική λύση στην κλιματική κρίση», τόνισε, «αλλά το ανθρωπιστικό σύστημα προσαρμόζεται και ανταποκρίνεται για να βοηθήσει τους πιο πληγέντες από τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα στις κλιματικές προκλήσεις».
Η έκθεση υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών για την επίλυση ενός από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Αφρική στον 21ο αιώνα.
Με πληροφορίες από Guardian
