Η παραίτηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνύ, μόλις 26 ημέρες μετά τον διορισμό του, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο πολιτικής αστάθειας στη Γαλλία και άφησε τον Εμανουέλ Μακρόν αντιμέτωπο με το πιο δύσκολο σταυροδρόμι της δεύτερης θητείας του. Σύμφωνα με ανάλυση της Le Monde, ο πρόεδρος βρίσκεται πλέον «μόνος στην πρώτη γραμμή», χωρίς σταθερή πλειοψηφία και με αυξανόμενες πιέσεις από όλα τα πολιτικά μέτωπα.
Ο Λεκορνύ, από τους πιο πιστούς συνεργάτες του Μακρόν, υπέβαλε την παραίτησή του το πρωί της Δευτέρας 6 Οκτωβρίου, επικαλούμενος ότι δεν πληρούνταν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να παραμείνει στο αξίωμα. Παρά τις προσπάθειές του να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας με κοινωνικούς εταίρους και εργοδοτικούς φορείς, η σύνθεση της κυβέρνησής του προκάλεσε οξύτατες αντιδράσεις, ιδίως από τους Républicains, που ένιωσαν παραγκωνισμένοι από ένα σχήμα κυριαρχούμενο από προεδρικούς.
Η αποχώρηση Λεκορνύ αποτελεί την τρίτη πτώση πρωθυπουργού μέσα σε τρεις μήνες μετά τις πρόωρες εκλογές του Ιουνίου 2024, ένα ρεκόρ για την Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία. Η αποτυχία σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης μετά τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης συνεχίζει να παραλύει την πολιτική ζωή της χώρας, ενώ η επιστροφή του Μπρουνό Λε Μερ στο υπουργείο Άμυνας, σύμφωνα με τη Le Monde, λειτούργησε ως «καταλύτης οργής» για την κατάρρευση της ήδη εύθραυστης συμμαχίας.
Με την αποχώρησή του, ο Λεκορνύ αφήνει πίσω του ένα τοπίο κατακερματισμένο, με την κοινοβουλευτική συμμαχία του προέδρου να έχει πλέον περιοριστεί σε οριακή πλειοψηφία. Ο ίδιος ο Μακρόν αντιμετωπίζει τρεις επιλογές, όλες δύσκολες: τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, μια νέα διάλυση της Εθνοσυνέλευσης ή, στο έσχατο σενάριο, τη δική του παραίτηση.
Οι τρεις δρόμοι του Μακρόν
Σύμφωνα με την Le Monde, το Ελιζέ εξετάζει τρία σενάρια εξόδου από την κρίση, κανένα όμως δεν υπόσχεται σταθερότητα.Το πρώτο είναι ο διορισμός νέου πρωθυπουργού. Ωστόσο, η εξάντληση των διαθέσιμων επιλογών καθιστά δύσκολη τη δημιουργία κυβέρνησης που να εξασφαλίζει κοινοβουλευτική στήριξη. Οι προσπάθειες του προέδρου να διατηρήσει έναν «κεντρώο πυρήνα» συνεργασίας μεταξύ προεδρικών, συντηρητικών και φιλελεύθερων έχουν ουσιαστικά ναυαγήσει. Η δεξιά των Républicains εμφανίζεται διχασμένη, ενώ οι Σοσιαλιστές αρνούνται να προσφέρουν «σωσίβιο» σε μια φθαρμένη προεδρία.
Το δεύτερο σενάριο είναι η διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και η προκήρυξη νέων εκλογών. Αν και ο Μακρόν ανέκτησε αυτό το δικαίωμα τον Ιούλιο, έπειτα από το εξάμηνο «πάγωμα» που ακολούθησε την προηγούμενη διάλυση, ακόμη και κύκλοι του Ελιζέ αναγνωρίζουν ότι μια νέα προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ήττα του προεδρικού στρατοπέδου. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στην Εθνική Συσπείρωση του Ζορντάν Μπαρντελά, ενώ η αριστερή συμμαχία της France Insoumise εκμεταλλεύεται το κενό εξουσίας για να πιέσει προς την κατεύθυνση μιας «κυβέρνησης κοινωνικής σωτηρίας».
Το τρίτο σενάριο, το πιο ριζοσπαστικό και ταυτόχρονα το πιο απευκταίο για τον πρόεδρο, αφορά την ίδια του την παραίτηση. Η Le Monde σημειώνει ότι, για πρώτη φορά, αυτή η πιθανότητα δεν συζητείται μόνο σε κύκλους της αντιπολίτευσης αλλά και εντός της κυβερνητικής παράταξης. Η σιωπή του προέδρου από την πτώση του Φρανσουά Μπαϊρού μέχρι σήμερα έχει τροφοδοτήσει αβεβαιότητα, ενώ τα αιτήματα για «πολιική ανασύνταξη» πληθαίνουν ακόμη και ανάμεσα στους πρώην υποστηρικτές του.
Πολιτικό αδιέξοδο και θεσμική κόπωση
Η παρατεταμένη κρίση μετά τις εκλογές του 2024 έχει δημιουργήσει, όπως επισημαίνει η Le Monde, μια «θεσμική κόπωση» που δεν αφορά μόνο τα κόμματα αλλά και την κοινωνία. Η απουσία σταθερής κυβέρνησης παραλύει τις μεταρρυθμίσεις σε κοινωνική ασφάλιση και απασχόληση, ενώ η διεθνής εικόνα της Γαλλίας πλήττεται από τις αλλεπάλληλες παραιτήσεις.
«Η Πέμπτη Δημοκρατία έχει εισέλθει σε μια νέα φάση αβεβαιότητας», σημειώνει το άρθρο, επισημαίνοντας ότι η εξουσία του προέδρου στηρίζεται πλέον περισσότερο σε θεσμική αδράνεια παρά σε πολιτική δυναμική. Ο Εμανουέλ Μακρόν, προσθέτει η εφημερίδα, «παραμένει ο μόνος σταθερός πόλος μέσα σε ένα σύστημα που αποσυντίθεται γύρω του» — μια σταθερότητα, ωστόσο, «καθαρά διοικητική και όχι πολιτική».
Η αντιπολίτευση σε θέσεις μάχης
Από τη ριζοσπαστική αριστερά έως την ακροδεξιά, τα κόμματα της αντιπολίτευσης βλέπουν την κρίση ως ευκαιρία για ανατροπή. Ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν ζήτησε άμεση εξέταση της πρότασης μομφής κατά του προέδρου, υπογεγραμμένης από 104 βουλευτές, ενώ ο Τζορντάν Μπαρντελά απαίτησε «επιστροφή στις κάλπες» ως μόνη λύση για την αποκατάσταση της νομιμοποίησης. Ο κοινός τους στόχος (να επιταχύνουν το τέλος της προεδρίας Μακρόν) αποτυπώνει, σύμφωνα με τη Le Monde, μια σπάνια σύγκλιση ανάμεσα στα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος.
Με πληροφορίες από Le Monde
