Οι αναταραχές στο Καζακστάν συνεχίζονται και η κατάσταση στη χώρα βρίσκεται εκτός ελέγχου.
Με κομμένο τα δίκτυα ίντερνετ και κινητής τηλεφωνίας στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, η ενημέρωση είναι δύσκολη για τα θύματα και τις συλλήψεις. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών της χώρας 26 «ένοπλοι εγκληματίες» και 18 αξιωματικοί ασφαλείας έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής στις ταραχές.
Ο πρόεδρος του Καζακστάν, Κασίμ Τζομάρτ Τοκάγιεφ, δήλωσε ότι έδωσε εντολή στις δυνάμεις ασφαλείας να ανοίγουν πυρ χωρίς προειδοποίηση σε περίπτωση νέων ταραχών και πρόσθεσε ότι εκείνοι που δεν παραδόθηκαν θα «καταστραφούν». Σε τηλεοπτικό διάγγελμα, ο Τοκάγιεφ απέρριψε τις εκκλήσεις για συνομιλίες με διαδηλωτές μιλώντας για «ανοησίες», λέγοντας: «Τι είδους συνομιλίες μπορούμε να κάνουμε με εγκληματίες και δολοφόνους;».
Ο Guardian, σε ανάλυσή του, επιχειρεί μέσα από ερωτήσεις-απαντήσεις να εξηγήσει τι συμβαίνει στο Καζακστάν.
Γιατί είναι εξαγριωμένοι οι διαδηλωτές;
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν το Σαββατοκύριακο και πυροδοτήθηκαν από την αύξηση των τιμών καυσίμων στα δυτικά της χώρας. Γρήγορα εξαπλώθηκαν και σε άλλες περιοχές και μετατράπηκαν σε γενική διαμαρτυρία ενάντια στην διαφθορά, τη φτώχεια και την ανισότητα. Οι διαδηλωτές είναι εξαγριωμένοι με τον Τοκάγιεφ και τον Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγεφ, ο οποίος κυβέρνησε το Καζακστάν μεταξύ της ανεξαρτησίας το 1991 και το 2019 και παρέμεινε ισχυρός στα παρασκήνια.
Ποια είναι τα αιτήματά τους;
Ζητούν μεταρρυθμίσεις και καλύτερο βιοτικό επίπεδο, αλλά δεν είναι συντονισμένοι και δεν έχουν γενικό ηγέτη. Στο Καζακστάν δεν υπάρχουν ισχυροί πολιτικοί στην αντιπολίτευση και δεν υπάρχει προφανής εναλλακτική κυβέρνηση σε αναμονή, κυρίως επειδή οι αρχές δεν επέτρεψαν καμία αντιπολίτευση τα τελευταία χρόνια .
Πού είναι τώρα ο Ναζαρμπάγεφ;
Ο Ναζαρμπάγεφ δεν έχει μιλήσει δημόσια από τότε που ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις και υπάρχουν φήμες ότι μπορεί να έφυγε από την χώρα. Διαδηλωτές σε μια πόλη κατέβασαν άγαλμά του. Η εικόνα του ως «ηγέτη του έθνους», που χτίστηκε με την πάροδο των ετών, έχει ξεθωριάσει δραματικά μέσα σε λίγες μέρες.
Τι είναι το CSTO και γιατί παρεμβαίνει;
Ο Οργανισμός Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας περιλαμβάνει τη Ρωσία, την Αρμενία, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν. Είναι ένα σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας αλλά δεν προορίζεται για εσωτερικά ζητήματα. Αυτός είναι πιθανός ο λόγος που ο Τοκάγιεφ παρουσίασε τις διαμαρτυρίες ως έργο «τρομοκρατών» που είχαν εκπαιδευτεί στο εξωτερικό, χωρίς να δώσει καμία λεπτομέρεια.
Πώς εμπλέκεται η Ρωσία;
Το Καζακστάν μοιράζεται σύνορα με τη Ρωσία και έχει σημαντικό ρωσικό πληθυσμό. Η απόφαση για την επέμβαση του CSTO ήρθε τη στιγμή που η Ρωσία ζήτησε συνομιλίες ασφαλείας με τις ΗΠΑ για την Ουκρανία και εν μέσω φόβων για ρωσική επέμβαση εκεί. Μακροπρόθεσμα, η κατάσταση θα είναι ανησυχητική για τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος μπορεί να εξέτασε την «επιλογή Ναζαρμπάγεφ» ως έναν τρόπο να εγκαταλείψει το αξίωμα μια μέρα χωρίς να φοβάται αντίποινα.
Τι γίνεται μετά;
Η κατάσταση είναι εξαιρετικά απρόβλεπτη και με το μπλακ άουτ του Διαδικτύου και του τηλεφώνου σε μεγάλο μέρος της χώρας την Πέμπτη, πολλά παραμένουν θολά. Με τη διάθεση διαμαρτυρίας να παραμένει και τον Τοκάγιεφ να εκφράζει σκληρή ρητορική, υπάρχουν πιθανότητες για περισσότερη βία.
Πηγή Guardian
