Μετά το μαζικό μπλακ άουτ στην Ισπανία και την Πορτογαλία, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί να αποτραπεί η επανάληψη ενός τέτοιου γεγονότος σε άλλα κράτη-μέλη.
Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι το συμβάν ανέδειξε δομικές ευπάθειες σε ένα σύστημα που είναι, στην ουσία, ευρωπαϊκό και διασυνδεδεμένο, παρότι τα εθνικά δίκτυα διατηρούν βαθμούς αυτονομίας. Το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης φαίνεται να αποδυναμώνεται, ωστόσο οι Βρυξέλλες ζητούν τεχνική διερεύνηση και ενίσχυση των διασυνδέσεων.
Παρά τη γεωγραφική της θέση, η Ισπανία παραμένει ενεργειακά αποκομμένη από την υπόλοιπη Ε.Ε., λόγω περιορισμένης διασύνδεσης με τη Γαλλία. Αυτή η «νησιωτικότητα» του συστήματος δυσχεραίνει την ομαλή ενσωμάτωσή της στην κοινή αγορά ενέργειας και καθιστά τη χώρα ευάλωτη σε ενεργειακά σοκ.
Αν και έχουν γίνει βήματα για την ενίσχυση της διασύνδεσης με τη Γαλλία και την Πορτογαλία, οι τεχνικές, γεωγραφικές και πολιτικές δυσκολίες καθυστερούν την πρόοδο. Το ποσοστό διασύνδεσης της Ιβηρικής χερσονήσου βρίσκεται στο 6,5%, αρκετά κάτω από τον στόχο του 10% που έχει θέσει η Ε.Ε., και πολύ μακριά από τον ιδανικό στόχο του 15%.
Παράδειγμα διακρατικής διασύνδεσης αποτελεί η γραμμή Baixas–Santa Llogaia, που ενώνει τη Χιρόνα με τη Νότια Γαλλία μέσω Πυρηναίων, και η οποία τέθηκε σε λειτουργία το 2015 με ισχύ 2.000 MW. Ωστόσο, η δυναμικότητά της παραμένει ανεπαρκής για τις ανάγκες πλήρους ενεργειακής σύγκλισης.
Στο σχεδιασμό βρίσκεται και νέα υποθαλάσσια γραμμή μέσω του Κόλπου της Βισκαϊκής, που αναμένεται να ενισχύσει την ολοκλήρωση της Ισπανίας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο.
Μπλακ άουτ: Σε εφαρμογή τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα κρίσης
Με βάση τη νομοθεσία της Ε.Ε., αν ένα μπλακ άουτ καταταχθεί ως σοβαρό (κλίμακα 0–3), τίθεται σε ισχύ διαδικασία που περιλαμβάνει ανεξάρτητο τεχνικό πάνελ. Αυτό αποτελείται από εκπροσώπους δικτύων μεταφοράς (TSOs), με επικεφαλής κάποιον από χώρα που δεν επηρεάστηκε από το μπλακ άουτ, ενώ συμμετέχουν και οι ρυθμιστικές Αρχές των εμπλεκόμενων χωρών.
Αν και το περιστατικό στην Ισπανία δεν έχει ακόμη επίσημα καταταχθεί, προηγούμενα γεγονότα μικρότερης έντασης σε χώρες όπως η Κροατία ή η Ρουμανία είχαν αξιολογηθεί ως επιπέδου 3, γεγονός που υποδηλώνει υψηλή πιθανότητα ίδιας κατάταξης για το ισπανικό περιστατικό.
Η Ισπανία έχει στη διάθεσή της τρεις μήνες για να υποβάλει πλήρη τεχνική έκθεση στην Κομισιόν, ενώ η Πορτογαλία ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει ανεξάρτητο ενεργειακό έλεγχο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι Βρυξέλλες δεν συμμετέχουν άμεσα στα τεχνικά πάνελ, αλλά μπορούν να εκδώσουν συστάσεις ή να τροποποιήσουν ευρωπαϊκούς κανόνες, στη βάση των συμπερασμάτων που θα κατατεθούν.
Μετά από ένα συμβάν αυτού του τύπου, ενεργοποιείται η φάση αποκατάστασης, όπως προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Έκτακτης Ανάγκης και Αποκατάστασης Δικτύου. Οι εθνικοί φορείς μεταφοράς ενέργειας είναι υποχρεωμένοι να εφαρμόσουν σχέδια άμυνας και ανάκαμψης, ενώ τα υπόλοιπα κράτη-μέλη καλούνται να συνδράμουν μέσω των υφιστάμενων διασυνδέσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προανήγγειλε ότι έως το τέλος του έτους θα παρουσιάσει επικαιροποιημένο σχέδιο για την ενίσχυση των διασυνδέσεων και της ενεργειακής ασφάλειας, υπό το φως των τελευταίων εξελίξεων. «Μια περισσότερο διασυνδεδεμένη Ένωση είναι και μια περισσότερο ασφαλής Ένωση σε ό,τι αφορά την ηλεκτροδότηση», σημείωσαν εκπρόσωποι της Κομισιόν.
Με πληροφορίες από 20minutos
