Οι πρόσφατες επιθέσεις με drones στο Νταρφούρ και το Πορτ Σουδάν αποτελούν μέρος της αυξανόμενης έντασης ανάμεσα στην Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), καθώς οι δύο χώρες προσπαθούν να επηρεάσουν την έκβαση του εμφυλίου πολέμου στο Σουδάν, σύμφωνα με ειδικούς.
Η Τουρκία έχει προμηθεύσει τις Ένοπλες Δυνάμεις του Σουδάν (SAF) με drones Bayraktar TB2 και Τούρκους χειριστές, ενώ τα ΗΑΕ αρνούνται επίσημα τη στήριξη προς τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF).
Ωστόσο, διεθνείς παρατηρητές αναφέρουν αφίξεις αεροσκαφών των ΗΑΕ σε αεροδρόμιο του Νταρφούρ και λαθρεμπόριο υλικού από αεροδρόμια που έχουν κατασκευαστεί ή ελέγχονται από τα ΗΑΕ σε Τσαντ, Ουγκάντα, Σομαλία και Λιβύη.
Αλλαγή ισορροπιών με τουρκικά drone
Από την παράδοση των Bayraktar τον Δεκέμβριο του 2024, ο κυβερνητικός στρατός του Σουδάν έχει ανακαταλάβει στρατηγικά εδάφη στην ανατολική χώρα και στην πρωτεύουσα. Τον Μάιο, οι SAF κατέστρεψαν αεροσκάφος μεταφοράς των ΗΑΕ στο αεροδρόμιο της Νιάλα, σκοτώνοντας δεκάδες μαχητές RSF, αρκετούς Εμιρατιανούς και το πλήρωμα. Οι αρχές του Σουδάν υποστηρίζουν ότι το αεροσκάφος μετέφερε εφόδια για τους RSF.
Σε αντίποινα για την επίθεση στη Νιάλα, drones που εκτιμάται ότι εκτοξεύτηκαν από περιοχές των RSF στο Νταρφούρ βομβάρδισαν το Πορτ Σουδάν για μέρες, προκαλώντας πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις πετρελαίου, ζημιές σε σταθμό ηλεκτροπαραγωγής και στο λιμάνι, αλλά και τραυματισμούς Τούρκων χειριστών drones. Η Τουρκία μετέφερε τους τραυματίες στη χώρα για περίθαλψη. Η ευθύνη για την επίθεση δεν αναλήφθηκε από τους RSF, ενισχύοντας τις υποψίες ότι τα ΗΑΕ την οργάνωσαν ως απάντηση στη δράση της Τουρκίας.
Ο πρέσβης του Σουδάν στο Ηνωμένο Βασίλειο, Μπαμπίκιρ Ελαμίν, προειδοποίησε το βρετανικό κοινοβούλιο ότι η σύγκρουση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε περιφερειακό πόλεμο λόγω της σχεδόν απροκάλυπτης εμπλοκής των ΗΑΕ.
Η ένταση Τουρκίας–ΗΑΕ στο Σουδάν θυμίζει την αντιπαράθεση των δύο χωρών στη Λιβύη το 2020, όταν η Τουρκία στήριξε τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στον στρατό του Χαφτάρ, που υποστηριζόταν από τα ΗΑΕ. Σήμερα, 3.000 Τούρκοι στρατιώτες παραμένουν στη Λιβύη, ενώ τα ΗΑΕ επιχειρούν πλέον να επηρεάσουν τη χώρα μέσω θρησκευτικών και κοινωνικών θεσμών.
Η σχέση των ΗΑΕ με τους RSF και τον ηγέτη τους, στρατηγό Χεμέντι, βασίζεται σε χρυσό που εξορύσσεται από οικογενειακά ορυχεία και μεταφέρεται στα ΗΑΕ, όπου ο Χεμέντι διατηρεί τα οικονομικά του συμφέροντα. Το διάστημα 2018-2022, πάνω από το 50% των εξαγωγών του Σουδάν – κυρίως χρυσός – κατευθύνθηκε στα ΗΑΕ, με την αξία να ξεπερνά τα 2 δισ. δολάρια το 2022. Αναλυτές σημειώνουν ότι τα ΗΑΕ ωφελούνται από τη συνέχιση του πολέμου, καθώς αυξάνονται τα κέρδη τους μέσω του ελέγχου του χρυσού.
Η Τουρκία ως ειρηνοποιός και μεσολαβητής
Για την Τουρκία, η στήριξη της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του Σουδάν εντάσσεται στη στρατηγική της για ενίσχυση της επιρροής της ως ειρηνοποιός και διαμεσολαβητής στην περιοχή. Αναλυτές εκτιμούν ότι μια συμφωνία μεταξύ SAF και ΗΑΕ με τουρκική μεσολάβηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία λήξη του εμφυλίου.
Παρά τις διεθνείς πιέσεις, παραμένει ασαφές πότε - και αν - οι εμπλεκόμενες πλευρές θα θεωρήσουν ότι ο πόλεμος δεν αξίζει το κόστος. Όσο συνεχίζεται η εξωτερική στήριξη, η σύγκρουση κινδυνεύει να παραταθεί επ’ αόριστον.
