Ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), Βασίλ Μαλιούκ, υπέβαλε την παραίτησή του τη Δευτέρα, έπειτα από πιέσεις του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο πλαίσιο ευρύτερου κυβερνητικού ανασχηματισμού εν μέσω πολέμου.
Με προεδρικό διάταγμα, καθήκοντα προσωρινού επικεφαλής της SBU αναλαμβάνει ο υποστράτηγος Γεβχέν Χμάρα, μέχρι πρότινος διοικητής της επίλεκτης μονάδας ειδικών επιχειρήσεων «Alfa». Σύμφωνα με την ανακοίνωση της υπηρεσίας, ο Χμάρα υπηρετεί στις ειδικές δυνάμεις της SBU από το 2011 και θεωρείται αξιωματικός με μεγάλη εμπειρία σε επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου.
Η μονάδα «Alfa» έχει βρεθεί στην πρώτη γραμμή μυστικών και ασύμμετρων επιχειρήσεων βαθιά στα μετόπισθεν της Ρωσίας, με επιθέσεις σε αεροδρόμια, αποθήκες όπλων, διυλιστήρια και εγκαταστάσεις παραγωγής drones. Ο Χμάρα συγκαταλέγεται, σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, στους βασικούς σχεδιαστές της επιχείρησης απελευθέρωσης της Νήσου των Φιδιών στη Μαύρη Θάλασσα το 2022.
Ουκρανία: Μία προαναγγελθείσα αποχώρηση
Η αποχώρηση του Μαλιούκ είχε προαναγγελθεί από το Politico, ωστόσο, σε αντίθεση με άλλους ανώτατους αξιωματούχους των υπηρεσιών ασφαλείας, ο ίδιος επιχείρησε να παραμείνει στη θέση του, με ανώτερους στρατιωτικούς να καλούν δημόσια τον Ζελένσκι να του επιτρέψει να συνεχίσει το έργο του, χαρακτηρίζοντάς τον «αποτελεσματικό».
Τελικά, ο Μαλιούκ δεν απομακρύνεται πλήρως από τη SBU. Σε δήλωσή του ανέφερε ότι αποχωρεί από τη θέση του επικεφαλής, αλλά θα παραμείνει στην υπηρεσία, αναλαμβάνοντας νέο ρόλο σε «ειδικές ασύμμετρες επιχειρήσεις παγκόσμιας κλάσης» που, όπως είπε, θα συνεχίσουν να προκαλούν «τη μέγιστη δυνατή ζημιά στον εχθρό». Δεν διευκρίνισε ποιο ακριβώς θα είναι το νέο του πόστο.
Ο Ζελένσκι αιτιολόγησε τις αλλαγές μιλώντας για «αναγκαία ανανέωση» σε όλες τις κρατικές δομές, προκειμένου η Ουκρανία να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση και την αντοχή της απέναντι σε όσα έρχονται. Όπως είπε, προτεραιότητα παραμένει η διπλωματική λύση και ο τερματισμός του πολέμου, αλλά σε περίπτωση που η Ρωσία μπλοκάρει αυτή την προοπτική, η χώρα θα πρέπει να είναι έτοιμη για μια νέα φάση άμυνας, με «φρέσκες δυνάμεις» σε καίριες θέσεις.
Τη Δευτέρα, ο Ουκρανός πρόεδρος είχε επίσης συναντήσεις με ανώτατα στελέχη της SBU, με αντικείμενο τον μελλοντικό ρόλο και τη δομή της υπηρεσίας σε μια περίοδο που ο πόλεμος και οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται παράλληλα.
Ουκρανία: Φόβοι για την εσωτερική της ασφάλεια μετά την απομάκρυνση του Μαλιούκ
Υπενθυμίζεται πως, όταν είχαν κυκλοφορήσει οι αρχικές φήμες για την απομάκρυνση του Μαλιούκ, Ουκρανός αξιωματούχος είχε προειδοποιήσει ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να «αποδυναμώσει σοβαρά την ικανότητα της χώρας να προστατεύεται» εν μέσω πολέμου. Ο ανασχηματισμός έχει ήδη οδηγήσει σε μετακινήσεις δύο ακόμη κορυφαίων στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών. Ο Κίριλο Μπουντάνοφ συμφώνησε να αναλάβει ρόλο στο προεδρικό γραφείο, ενώ ο Όλεχ Ιβάστσενκο τοποθετείται επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (HUR).
Ο 42χρονος Μαλιούκ ηγήθηκε της SBU από το 2023 και θεωρείται μία από τις πιο αινιγματικές αλλά και αποτελεσματικές φυσιογνωμίες του ουκρανικού μηχανισμού ασφαλείας. Υπό την ηγεσία του, η SBU φέρεται να έχει πραγματοποιήσει ορισμένες από τις πιο τολμηρές ειδικές επιχειρήσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης της επιχείρησης «Spiderweb» το 2025, κατά την οποία ουκρανικά drones έπληξαν ρωσικά στρατηγικά βομβαρδιστικά, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων.
«Ήταν αυτός που μετέτρεψε τη SBU σε μια πραγματικά αποτελεσματική ειδική υπηρεσία, δίνοντας στην Ουκρανία ισχυρά “χαρτιά” στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», σημείωσε ο ίδιος αξιωματούχος, προειδοποιώντας ότι «το Κρεμλίνο θα άνοιγε σαμπάνιες» σε περίπτωση απομάκρυνσής του. Ούτε ο Μαλιούκ ούτε ο Ζελένσκι σχολίασαν επίσημα τις πληροφορίες, ενώ τόσο η SBU όσο και το προεδρικό γραφείο απέφυγαν να τοποθετηθούν.
