Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στη Γερμανία η απόφαση του ζωολογικού κήπου της Νυρεμβέργης (Tiergarten Nürnberg) να θανατώσει 12 υγιείς μπαμπουίνους, επικαλούμενος έλλειψη χώρου και αδυναμία μετακίνησης των ζώων σε άλλες εγκαταστάσεις. Η θανάτωση έγινε την Τρίτη 29 Ιουλίου, παρά τις διαμαρτυρίες φιλοζωικών οργανώσεων και τις κινητοποιήσεις που σημειώθηκαν έξω από τον ζωολογικό κήπο.
Η αποικία των μπαμπουίνων της Γουινέας στον ζωολογικό κήπο είχε αυξηθεί στα 43 άτομα, ξεπερνώντας κατά πολύ τη χωρητικότητα του ειδικού περιπτέρου που εγκαινιάστηκε το 2009 και είχε σχεδιαστεί για 25 ζώα μαζί με τους απογόνους τους. Η αύξηση του πληθυσμού, σύμφωνα με τη διοίκηση του κήπου, οδήγησε σε ενδοομαδικές συγκρούσεις και σοβαρά προβλήματα συμβίωσης.
Η πρώτη ανακοίνωση για πιθανή θανάτωση κάποιων ζώων έγινε ήδη από τον Φεβρουάριο του 2024, όταν ο ζωολογικός κήπος δήλωσε αδυναμία να βρει κατάλληλες εναλλακτικές φιλοξενίας. Παρότι εξετάστηκαν προτάσεις για τη μεταφορά των ζώων σε άλλες ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις, καμία δεν κρίθηκε βιώσιμη. Ζωολογικοί κήποι σε Παρίσι, Κίνα και Ισπανία, που κατά το παρελθόν είχαν δεχτεί μπαμπουίνους από τη Νυρεμβέργη, είχαν ήδη φτάσει τα δικά τους όρια πληρότητας. Οι προσπάθειες για έλεγχο των γεννήσεων μέσω αντισύλληψης εγκαταλείφθηκαν προ ετών ως αναποτελεσματικές.
Τη Δευτέρα, μία ημέρα πριν από την ευθανασία, ο ζωολογικός κήπος ανακοίνωσε ότι θα παραμείνει κλειστός την επόμενη ημέρα για αδιευκρίνιστους «λειτουργικούς λόγους». Ωστόσο, την Τρίτη το πρωί, επτά ακτιβιστές εισέβαλαν στον χώρο του κήπου, αναρριχώμενοι σε τοίχο της περίφραξης. Μία γυναίκα κόλλησε τα χέρια της στο έδαφος, ενώ όλοι συνελήφθησαν λίγα μέτρα από την είσοδο.
Αμέσως μετά, η διοίκηση επιβεβαίωσε ότι 12 μπαμπουίνοι είχαν θανατωθεί. Όπως δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής του κήπου, Γιοργκ Μπέκμαν, επιλέχθηκαν ζώα που δεν ήταν έγκυα θηλυκά και δεν συμμετείχαν σε επιστημονικές μελέτες. Η θανάτωσή τους έγινε με πυροβόλο όπλο.
Δείγματα συλλέχθηκαν για ερευνητικούς σκοπούς και τα σώματα των ζώων προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για τη διατροφή σαρκοφάγων ζώων του ίδιου κήπου.
«Εγκληματική πράξη», λένε οι φιλοζωικές οργανώσεις
Ο διευθυντής του Tiergarten Nürnberg, Νταγκ Ένκε, υπερασπίστηκε την απόφαση, δηλώνοντας σε συνέντευξη Τύπου ότι η επιλογή αυτή ήταν αποτέλεσμα «πολλών ετών σκέψης». Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπερπλήρωση της ομάδας μπαμπουίνων, σε συνδυασμό με την αδυναμία μείωσής της με άλλους τρόπους, έθετε τον ζωολογικό κήπο σε δυνητική παραβίαση της νομοθεσίας περί προστασίας των ζώων, καθώς διακυβευόταν η υγεία και η ευημερία των ίδιων των ζώων.
Ωστόσο, φιλοζωικές οργανώσεις όπως η Pro Wildlife κατήγγειλαν το περιστατικό ως παράνομο. Η εκπρόσωπος Λάουρα Ζόντροου δήλωσε ότι «η θανάτωση αυτή ήταν απολύτως αποτρέψιμη και, από τη δική μας σκοπιά, παράνομη». Οργανώσεις φέρεται να κατέθεσαν και ποινική μήνυση κατά της διοίκησης του ζωολογικού κήπου, υποστηρίζοντας πως η ευθύνη για το αδιέξοδο βαραίνει αποκλειστικά τη διοίκηση και τη διαχείριση της αναπαραγωγής.
Η θανάτωση υγιών ζώων δεν είναι σπάνια στα ευρωπαϊκά ζωολογικά πάρκα, αν και συχνά προκαλεί δημόσια κατακραυγή. Χαρακτηριστική περίπτωση ήταν εκείνη του 2014, όταν ο ζωολογικός κήπος της Κοπεγχάγης θανάτωσε μία υγιή καμηλοπάρδαλη δύο ετών, τεμάχισε το σώμα του μπροστά σε παρευρισκόμενα παιδιά και το προσέφερε ως τροφή σε λιοντάρια.
Το περιστατικό στη Νυρεμβέργη έρχεται να επαναφέρει το ζήτημα των ορίων, της δεοντολογίας και της νομιμότητας στις πρακτικές των ζωολογικών πάρκων, σε μια Ευρώπη που αναζητά διαρκώς νέες ισορροπίες μεταξύ εκπαίδευσης, ψυχαγωγίας και ηθικής φροντίδας των ζώων.
Με πληροφορίες από Euronews
