Η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να διαθέσει περίπου 20 τόνους πλουτονίου από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, προερχόμενους από αποσυναρμολογημένες πυρηνικές κεφαλές, σε εταιρείες παραγωγής ενέργειας στις ΗΠΑ ως πιθανό καύσιμο για πυρηνικούς αντιδραστήρες, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το θέμα και με ένα προσχέδιο μνημονίου που περιγράφει το σχέδιο.
Μέχρι σήμερα, το πλουτώνιο είχε μετατραπεί σε καύσιμο για εμπορικούς αμερικανικούς αντιδραστήρες μόνο σε σύντομες δοκιμές. Το σχέδιο αυτό υλοποιεί εντολή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τον Μάιο, που διέτασσε την κυβέρνηση να σταματήσει μεγάλο μέρος του υφιστάμενου προγράμματος αραίωσης και απόρριψης πλεονάζοντος πλουτονίου, παρέχοντάς το αντ’ αυτού ως καύσιμο για προηγμένες πυρηνικές τεχνολογίες.
Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ (DOE) σχεδιάζει να ανακοινώσει τις επόμενες μέρες ότι θα ζητήσει προτάσεις από τη βιομηχανία, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Ωστόσο, επειδή το σχέδιο βρίσκεται ακόμα σε προσχέδιο, οι τελικές λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν μετά από περαιτέρω συζητήσεις.
Το πλουτώνιο θα προσφέρεται στη βιομηχανία με ελάχιστο ή μηδενικό κόστος, αλλά με μία προϋπόθεση: η βιομηχανία θα αναλάβει τα έξοδα μεταφοράς, σχεδιασμού, κατασκευής και αποκατάστασης των εγκαταστάσεων που θα εξουσιοδοτήσει το DOE για την ανακύκλωση, επεξεργασία και παραγωγή του καυσίμου.
Τα 20 αυτά τόνια θα προέρχονται από ένα μεγαλύτερο απόθεμα 34 τόνων πλουτονίου υψηλής καθαρότητας, το οποίο οι ΗΠΑ είχαν δεσμευτεί να διαθέσουν βάσει συμφωνίας μη διάδοσης με τη Ρωσία το 2000.
Το Υπουργείο Ενέργειας δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε την αναφορά, αναφέροντας μόνο ότι αξιολογεί διάφορες στρατηγικές για την ενίσχυση των εγχώριων αλυσίδων παραγωγής πυρηνικού καυσίμου, συμπεριλαμβανομένου του πλουτονίου, όπως όριζαν οι εντολές Τραμπ.
Η ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας ενέργειας αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ αυξάνεται για πρώτη φορά σε δύο δεκαετίες, λόγω της έκρηξης των κέντρων δεδομένων που απαιτούνται για την τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο, η ιδέα της χρήσης πλεονάζοντος πλουτονίου ως καύσιμο έχει προκαλέσει ανησυχίες μεταξύ ειδικών πυρηνικής ασφάλειας, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι μια προηγούμενη παρόμοια προσπάθεια απέτυχε.
Σύμφωνα με τη συμφωνία του 2000, το πλουτώνιο είχε αρχικά προοριστεί να μετατραπεί σε μικτό οξειδωμένο καύσιμο (MOX) για χρήση σε πυρηνικούς αντιδραστήρες. Το 2018, η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ ακύρωσε το συμβόλαιο για το έργο MOX, που υπολογιζόταν ότι θα κόστιζε πάνω από 50 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το DOE φυλάσσει πλεονάζον πλουτώνιο σε ισχυρά φυλασσόμενες εγκαταστάσεις, όπως η Savannah River στη Νότια Καρολίνα, η Pantex στο Τέξας και το Los Alamos στο Νέο Μεξικό. Το πλουτώνιο έχει χρόνο ημιζωής 24.000 ετών και πρέπει να χειρίζεται με προστατευτικό εξοπλισμό.
Μέχρι την εντολή Τραμπ τον Μάιο, το πρόγραμμα απόρριψης πλουτονίου των ΗΠΑ περιλάμβανε ανάμιξή του με αδρανή υλικά και αποθήκευσή του σε πειραματική υπόγεια εγκατάσταση στο Waste Isolation Pilot Plant (WIPP) στο Νέο Μεξικό. Το DOE εκτιμά ότι η ταφή του πλουτονίου θα κόστιζε 20 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Η προσπάθεια μετατροπής αυτού του υλικού σε καύσιμο αντιδραστήρων είναι τρέλα. Θα σήμαινε την επανάληψη του καταστροφικού προγράμματος MOX με την ελπίδα διαφορετικού αποτελέσματος», δήλωσε ο Edwin Lyman, πυρηνικός φυσικός στην Ένωση Concerned Scientists.
«Το πλεονάζον πλουτώνιο είναι επικίνδυνο απόβλητο και το DOE θα έπρεπε να ακολουθήσει το ασφαλέστερο, πιο σίγουρο και πολύ φθηνότερο σχέδιο αραίωσης και άμεσης απόρριψής του στο WIPP».
Με πληροφορίες από Reuters
