Τρεις διακεκριμένοι οικονομολόγοι που ανέδειξαν τον ρόλο της τεχνολογίας και της καινοτομίας ως κινητήριων δυνάμεων της οικονομικής ανάπτυξης, τιμήθηκαν φέτος με το Νόμπελ Οικονομίας.
Οι Joel Mokyr (Northwestern University), Philippe Aghion (Collège de France, Insead, LSE) και Peter Howitt (Brown University) μοιράζονται το βραβείο, αξίας 11 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών (περίπου 867.000 λίρες), για τη θεμελιώδη συμβολή τους στη θεωρία της «καινοτομίας που οδηγεί την οικονομική ανάπτυξη».
Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε ότι το έργο των τριών επιστημόνων «εξήγησε πώς η τεχνολογική πρόοδος και η δημιουργική καταστροφή τροφοδοτούν τη μακροχρόνια ανάπτυξη των οικονομιών».
Η ανακοίνωση έγινε σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη και η τεχνολογική επανάσταση επανακαθορίζουν την παραγωγικότητα, τη βιωσιμότητα και τις κοινωνικές ισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Οι τεχνολογικές εξελίξεις υπήρξαν το θεμέλιο της οικονομικής ανάπτυξης τα τελευταία 200 χρόνια, αλλά η συνέχισή τους δεν είναι δεδομένη», τόνισε ο John Hassler, πρόεδρος της επιτροπής του Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών.
«Πρέπει να διαφυλάξουμε τους μηχανισμούς της δημιουργικής καταστροφής, αλλιώς κινδυνεύουμε να επιστρέψουμε στη στασιμότητα», προειδοποίησε.
Από τη «δημιουργική καταστροφή» του Schumpeter στη σύγχρονη οικονομία της γνώσης
Ο Γάλλος Philippe Aghion και ο Καναδός Peter Howitt τιμήθηκαν για τη συμβολή τους στην κατανόηση του ρόλου της «δημιουργικής καταστροφής», της διαδικασίας μέσω της οποίας η καινοτομία αντικαθιστά παλαιά συστήματα και επιχειρηματικά μοντέλα, δημιουργώντας ανάπτυξη μέσα από την ανατροπή.
Από την πλευρά του, ο Joel Mokyr, ολλανδικής καταγωγής οικονομικός ιστορικός με αμερικανοϊσραηλινή υπηκοότητα, διακρίθηκε για την έρευνά του σχετικά με τους ιστορικούς και κοινωνικούς παράγοντες που ευνόησαν τη διαρκή τεχνολογική πρόοδο από τη Βιομηχανική Επανάσταση έως σήμερα.
Οι «σκοτεινές» προειδοποιήσεις των νικητών
Μιλώντας μετά τη βράβευση, ο Aghion προειδοποίησε για «σκοτεινά σύννεφα» πάνω από την παγκόσμια οικονομία, αναφερόμενος στα εμπόδια στο διεθνές εμπόριο και την άνοδο του προστατευτισμού υπό την πολιτική των δασμών του Ντόναλντ Τραμπ.
«Δεν χαιρετίζω το κύμα προστατευτισμού στις ΗΠΑ· δεν είναι καλό ούτε για την ανάπτυξη ούτε για την καινοτομία», είπε χαρακτηριστικά.
Τόνισε, επίσης, ότι η πράσινη καινοτομία και η ρύθμιση των τεχνολογικών μονοπωλίων θα είναι καθοριστικές για τη μελλοντική ανάπτυξη: «Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης, αλλά οι κυβερνήσεις πρέπει να υιοθετήσουν αυστηρές πολιτικές ανταγωνισμού, ώστε οι “σούπερ εταιρείες” να μην εμποδίζουν την είσοδο νέων καινοτόμων παικτών στην αγορά».
Ένα Νόμπελ με ιστορικό βάρος
Το Νόμπελ Οικονομίας θεσπίστηκε το 1969 από την Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας (Sveriges Riksbank), στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ, και έχει απονεμηθεί σε κορυφαίους στοχαστές όπως οι Amartya Sen, Paul Krugman και Esther Duflo.
Το φετινό βραβείο, εν μέσω τεχνολογικής μετάβασης και γεωπολιτικών αναταράξεων, υπενθυμίζει, όπως έγραψε και ο Guardian, ότι «η καινοτομία είναι η καρδιά της προόδου, αλλά χρειάζεται θεσμούς για να ανθίσει».
