Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση του φετινού Νόμπελ Ειρήνης, ένα ερώτημα αιωρείται στους πολιτικούς κύκλους της Ουάσινγκτον και του Όσλο: θα μπορούσε ο Ντόναλντ Τραμπ να είναι –έστω θεωρητικά– υποψήφιος;
Σύμφωνα με ανάλυση του Brett H. McGurk στο CNN, πρώην ανώτατου αξιωματούχου σε τέσσερις αμερικανικές κυβερνήσεις, το ενδεχόμενο, όσο απίθανο κι αν ακούγεται, δεν είναι αδύνατο. Ο λόγος; Οι τελευταίες του κινήσεις στα δύο πιο επικίνδυνα μέτωπα του πλανήτη –την Ουκρανία και τη Γάζα– έχουν, για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, ανοίξει συζήτηση για πιθανές διπλωματικές λύσεις.
Η Ουκρανία και το πρώτο «τεστ ειρήνης»
Μετά από μήνες ελιγμών ανάμεσα σε Μόσχα, Κίεβο και Βρυξέλλες, οι συζητήσεις φέρεται να πλησιάζουν σε ένα πλαίσιο συμφωνίας. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αυτό θα περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφάλειας των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ προς την Ουκρανία και οριοθέτηση των συνόρων με τη Ρωσία κατά μήκος της γραμμής επαφής.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη εξετάζει τη χρήση άνω των 300 δισ. δολαρίων από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Εάν αυτό το σχήμα προχωρήσει, και εφόσον το Κρεμλίνο αναγκαστεί να συναινέσει, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη διπλωματική επιτυχία από το 2014.
Το μεγάλο στοίχημα: Γάζα χωρίς Χαμάς
Ακόμη πιο εκρηκτική είναι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ παρουσίασε πρόσφατα ένα 20σημο σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, που προβλέπει:
- πλήρη απελευθέρωση των ομήρων,
- απόσυρση του Ισραήλ από τα βόρεια εδάφη της Γάζας,
- απομάκρυνση της Χαμάς από την εξουσία,
- και δημιουργία νέας διεθνούς διοίκησης υπό αμερικανική εποπτεία.
Το σχέδιο, που θυμίζει το αποτυχημένο “Phase 2” της συμφωνίας του Ιανουαρίου, έχει ήδη λάβει προσεκτική αποδοχή από το Ισραήλ, την Αίγυπτο, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία. Η Χαμάς, σύμφωνα με πηγές, έδωσε «μερική θετική απάντηση», με τις συνομιλίες να συνεχίζονται στο Κάιρο.
Αν αυτό το πλαίσιο οδηγήσει σε σταθερή κατάπαυση του πυρός και σε μεταπολεμική διοίκηση χωρίς τη Χαμάς, τότε ο Τραμπ θα έχει επιτύχει κάτι που δεν κατάφερε καμία κυβέρνηση των τελευταίων δεκαετιών: μια βιώσιμη ειρηνευτική φόρμουλα στη Γάζα.
Ο «δρόμος προς το Όσλο»
Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται κάθε χρόνο στις 10 Δεκεμβρίου, ανήμερα του θανάτου του Άλφρεντ Νόμπελ, με τη Νορβηγική Επιτροπή να λαμβάνει την τελική της απόφαση στις 10 Οκτωβρίου – δηλαδή μεθαύριο.
Αν και φέτος ο Αμερικανός πρόεδρος δεν βρίσκεται στη λίστα των επικρατέστερων, το 2026 –όταν θα συμπληρωθούν 125 χρόνια από το πρώτο Νόμπελ– θα μπορούσε, όπως εκτιμά ο McGurk, να είναι πραγματικός διεκδικητής, εφόσον μέσα στον επόμενο χρόνο υπάρξουν ουσιαστικά βήματα ειρήνευσης σε Ουκρανία και Γάζα.
Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο αναλυτής: «Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς για τον Ντόναλντ Τραμπ, αν καταφέρει να βάλει τέλος σε δύο πολέμους που αιμορραγούν τον πλανήτη, τότε θα έχει συμβάλει περισσότερο στην ειρήνη απ’ ό,τι οι περισσότεροι σύγχρονοι ηγέτες. Και αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να ελπίζουμε ανεξαρτήτως πολιτικής».
