Ο ΟΗΕ, αντιμέτωπος με χρόνια σοβαρά προβλήματα όσον αφορά τον τακτικό προϋπολογισμό του, αναμένεται να μειώσει το προσωπικό της Γραμματείας του κατά 20% – ποσοστό που μεταφράζεται σε χιλιάδες θέσεις –, στο πλαίσιο μεταρρύθμισης για να γίνει πιο αποτελεσματικός ο διεθνής οργανισμός, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο το οποίο περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου χθες Πέμπτη.
«Ο γενικός γραμματέας έχει ορίσει φιλόδοξο στόχο, να επιτύχουμε μεγάλη μείωση (μεταξύ του 15% και του 20%) του τακτικού προϋπολογισμού μας το 2026, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης κατά 20% των θέσεων στη Γραμματεία», ανέφερε ο οικονομικός ελεγκτής του ΟΗΕ Τσαντραμούλι Ραμανάθαν σε μήνυμα που απηύθυνε αυτή την εβδομάδα σε δεκάδες επικεφαλής τμημάτων.
Ο τακτικός προϋπολογισμός του ΟΗΕ για το 2025 ανέρχεται σε 3,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Γραμματεία του, όργανο αρμόδιο για σειρά καθηκόντων, που του ανατίθενται από τη Γενική Συνέλευση ή το Συμβούλιο Ασφαλείας, απασχολούσε στα τέλη του 2023 κάπου 35.000 ανθρώπους, κυρίως στη Νέα Υόρκη, αλλά και στη Γενεύη, στη Βιέννη και στο Ναϊρόμπι.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «ΟΗΕ80» με σκοπό να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του διεθνούς οργανισμού, με φόντο τις συνεχιζόμενες δυσχέρειες ως προς τον προϋπολογισμό του, ο Γενικός Γραμματέας του Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε πρόσφατα πως αναγγέλλονται «οδυνηρές» αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων μειώσεων του προσωπικού, κάνοντας λόγο για το 20% των εργαζομένων.
Το εσωτερικό έγγραφο, που φέρει ημερομηνία 27η Μαΐου, ζητεί από τους επικεφαλής τμημάτων να καταρτίσουν αντίστοιχα ως τη 13η Ιουνίου καταλόγους με θέσεις προς κατάργηση, δίνοντας την έμφαση σε αυτές που πιθανόν είναι αλληλοεπικαλυπτόμενες, χαρακτηρίζονται περιττές ή δεν θεωρούνται «κρίσιμες».
«Λογαριάζω στη συνεργασία σας σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια», ανέφερε ο οικονομικός ελεγκτής, αναγνωρίζοντας το «σφιχτό χρονοδιάγραμμα».
Οι μειώσεις προσωπικού, αν εγκριθούν από τη Γενική Συνέλευση, που θα κληθεί να υιοθετήσει τον τακτικό προϋπολογισμό του 2026, θα τεθούν σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2026 για τις θέσεις που είναι κενές, κατόπιν, με τήρηση των εσωτερικών κανονισμών, για θέσεις στις οποίες απασχολούνται εργαζόμενοι.
Στο έγγραφο διευκρινίζεται ότι υπηρεσίες όπως η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες, το Γραφείο Αρωγής και Έργων για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) και ο ΟΗΕ Γυναίκες, που λαμβάνουν χρηματοδότηση από τον τακτικό προϋπολογισμό, θα λάβουν χωριστές οδηγίες.
Ο ΟΗΕ είναι αντιμέτωπος εδώ και καιρό με χρόνια κρίση ρευστότητας, που οφείλεται στο ότι ορισμένες χώρες μέλη δεν πληρώνουν εξ ολοκλήρου τη συμβολή τους, ή οι πληρωμές δεν γίνονται εντός προθεσμιών.
Οι ΗΠΑ, που είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στον τακτικό προϋπολογισμό του διεθνούς οργανισμού (ανέρχεται στο 22%, με βάση την ποσόστωση που έχει οριστεί από τη Γενική Συνέλευση), είχαν στα τέλη Ιανουαρίου ανεξόφλητες οφειλές 1,5 δισεκ. δολαρίων, σύμφωνα με εκπρόσωπο του ΟΗΕ. Ενώ η Κίνα, η χώρα με τη δεύτερη μεγαλύτερη συνεισφορά (20%), δεν έκανε τις δικές της πληρωμές παρά στα τέλη Δεκεμβρίου.
Στα προβλήματα ρευστότητας προστίθενται οι ανησυχίες εξαιτίας των πελώριων περικοπών της χρηματοδότησης για διεθνή βοήθεια από πλευράς της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Πολλές υπηρεσίες του ΟΗΕ ήδη πλήττονται σκληρά από τις περικοπές αυτές.
