Η διαδικασία εκλογής Πάπα και συγκεκριμένα τα κονκλάβια διατηρούν τον μανδύα του μυστηρίου: οι καρδινάλιοι εκλέκτορες ορκίζονται σιωπή – και το ίδιο κάνουν οι μάγειρες, οι οδηγοί, οι γιατροί και όσοι άλλοι υποστηρίζουν τη διαδικασία.
Πριν από την έναρξη του κονκλαβίου την ερχόμενη εβδομάδα, το οποίο θα ανακοινώσει τον νέο Πάπα, η Καπέλα Σιστίνα θα ελεγχθεί για ηλεκτρονικές συσκευές υποκλοπής, θα εγκατασταθούν συσκευές παρεμβολής σημάτων, και ειδικές επιστρώσεις θα τοποθετηθούν στα παράθυρα για να εμποδίζουν την ηχογράφηση μέσω λέιζερ.
Δεν ήταν πάντα έτσι: στο παρελθόν, επιστολές, ημερολόγια και άλλα γραπτά των καρδιναλίων και των βοηθών τους αποκάλυπταν πολλές λεπτομέρειες από τις συναντήσεις για την εκλογή νέου πάπα.
Με τη βοήθεια των ιστορικών Vanessa Corcoran (Πανεπιστήμιο Georgetown, ΗΠΑ) και Miles Pattenden (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης), ακολουθεί μια αναδρομή από τη βρετανική εφημερίδα The Guardian σε μερικά από τα πιο αξιοσημείωτα κονκλάβια του παρελθόντος:
- 236 μ.Χ.
Ένα περιστέρι προσγειώθηκε στο κεφάλι ενός ιερέα ονόματι Φαβιανού. Οι καρδινάλιοι το θεώρησαν σημάδι του Αγίου Πνεύματος. Ο Φαβιανός εξελέγη ομόφωνα πάπας. - 1241
Οι καρδινάλιοι κλείστηκαν μέσα στο Παλάτι του Σεπτζιζοδίου στη Ρώμη, εν μέσω αφόρητης ζέστης και ανθυγιεινών συνθηκών. Ένας πέθανε και πολλοί ασθένησαν. Η αδυναμία συνεννόησης ανάμεσα στις φατρίες οδήγησε σε καθυστέρηση. Οι Ρωμαίοι, εξοργισμένοι, απείλησαν να ξεθάψουν το σώμα του Γρηγορίου Θ΄. Τελικά εξελέγη ο γερασμένος και ασθενικός Κελεστίνος Δ΄, που πέθανε 17 ημέρες μετά, προτού καν ενθρονιστεί. - 1268–1271
Η μακροβιότερη παπική εκλογή στην ιστορία: κράτησε 2 χρόνια και 9 μήνες λόγω σφοδρής εσωτερικής διαμάχης. Τρεις από τους 20 καρδιναλίους πέθαναν πριν παρθεί απόφαση. Το κονκλάβιο διεξήχθη στο Βιτέρμπο, καθώς η Ρώμη είχε καταστεί επικίνδυνη. Δύο χρόνια μετά, οι απελπισμένοι κάτοικοι έκλεισαν τους καρδιναλίους στο Παλάτι των Παπών, έχτισαν τις πόρτες και τα παράθυρα και τους άφησαν μόνο ψωμί και νερό. Όταν ούτε αυτό δεν έφερε αποτέλεσμα, τους αφαίρεσαν και τη στέγη. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, εξελέγη ο Τεμπάλντο Βισκόντι (Γρηγόριος Ι΄), ο οποίος θέσπισε την καθημερινή ψηφοφορία ως βασική διαδικασία των μελλοντικών κονκλαβίων. - 1378
Η παπική έδρα είχε μόλις επιστρέψει στη Ρώμη μετά από 70 χρόνια στην Αβινιόν (Γαλλία). Ο πάπας Γρηγόριος ΙΑ΄, Γάλλος, πέθανε σύντομα. Καθώς οι καρδινάλιοι συζητούσαν για τον διάδοχό του, πλήθος πολιόρκησε το κονκλάβιο απαιτώντας να εκλεγεί Ρωμαίος – με τη φράση: «αν όχι, θα σας σκοτώσουμε όλους». Εξελέγη άρον άρον ο Βαρθολομαίος Πρινιάνο από τη Νάπολη (Ουρβανός ΣΤ΄), όμως η ηγεσία του ήταν καταστροφική. Λίγους μήνες αργότερα, άλλοι καρδινάλιοι αμφισβήτησαν την εγκυρότητα της εκλογής του και διενήργησαν νέο κονκλάβιο, εκλέγοντας τον Κλήμη Ζ΄, που επανέφερε την παπική αυλή στην Αβινιόν. Το σχίσμα διήρκεσε 40 χρόνια, με κάθε πλευρά να αναγνωρίζει τον δικό της πάπα και να αφορίζει την άλλη. - 1492
Για πρώτη φορά οι καρδινάλιοι συνεδρίασαν στη νεόκτιστη Καπέλα Σιστίνα. Ο ισχυρός και πλούσιος Ροδρίγο Βοργία, που είχε παιδιά με πολλές ερωμένες, αγόρασε ψήφους προσφέροντας υψηλόμισθες θέσεις στους καρδιναλίους. Έγινε πάπας ως Αλέξανδρος ΣΤ΄. - 1503
Ο θάνατος του Πίου Γ΄ οδήγησε στο συντομότερο κονκλάβιο της ιστορίας. Μέσα σε λίγες ώρες εξελέγη ο Τζουλιάνο ντε λα Ροβέρε – γνωστός ως Ιούλιος Β΄, ο «στρατιωτικός πάπας», που ηγήθηκε προσωπικά στρατιωτικών εκστρατειών και ξεκίνησε την ανοικοδόμηση της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Ίδρυσε και τη φρουρά των Ελβετών. - 1605
Το κονκλάβιο που εξέλεξε τον Παύλο Ε΄ περιλάμβανε… ξυλοδαρμό μεταξύ καρδιναλίων, οι οποίοι έσκισαν τα δαντελωτά άμφια των άλλων σε στιγμή έντασης. - 1655
Μια ομάδα νεαρών καρδιναλίων, απογοητευμένων από το αδιέξοδο, έπαιξε φάρσα στους ηλικιωμένους συναδέλφους τους. Ένας ντύθηκε ως Άγιο Πνεύμα και τους ξύπνησε νύχτα. Λέγεται ότι ένας καρδινάλιος πέθανε από πνευμονία αφότου έπεσε από τον φόβο του και έμεινε στο πάτωμα για ώρες. - 1846
Σε αυτό το κονκλάβιο εξελέγη ο Πίος Θ΄ – ο μακροβιότερος πάπας μετά τον Απόστολο Πέτρο. Έμεινε στον θρόνο για 31 χρόνια. - 1978
Έτος-ορόσημο: έγιναν δύο κονκλάβια – τον Αύγουστο και τον Οκτώβριο, λόγω του αιφνίδιου θανάτου του Ιωάννη Παύλου Α΄ έπειτα από μόλις 33 ημέρες. Το δεύτερο κονκλάβιο εξέλεξε τον Πολωνό Καρδινάλιο Καρόλ Βοϊτύλα – τον πρώτο μη Ιταλό πάπα εδώ και 455 χρόνια. Ο χαρισματικός Ιωάννης Παύλος Β΄ έγινε ένας από τους πιο αγαπητούς ποντίφικες όλων των εποχών και υπηρέτησε επί 27 έτη. Αργότερα αγιοποιήθηκε από τον Πάπα Φραγκίσκο.
