Πριν από λίγες μέρες ο Guardian μιλούσε για τα σχεδόν εξαντλημένα αποθέματα ελαιόλαδου στην Ευρώπη. Τώρα οι Financial Times σχολιάζουν ότι η Ελλάδα παλεύει με τον καταστροφικό αντίκτυπο που θα έχει η κακοκαιρία Daniel σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εξαγωγές της: τη φέτα.
Περίπου το 40% των μαλακών τυριών της Ελλάδας παρασκευάζεται από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα που παράγεται στην κεντρική Θεσσαλία, η οποία καταστράφηκε από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias. Οι Έλληνες αγρότες έχασαν περίπου 80.000 κατσίκες και πρόβατα στις πλημμύρες και η διατήρηση όσων ζώων επέζησαν είναι δύσκολη, συνεχίζει το άρθρο των Financial Times, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της φέτας.
Οι επιπτώσεις των χειμάρρων έχουν επίσης αντίκτυπο στη βιομηχανία της περιοχής. «Το μεγαλύτερο πλήγμα είναι ότι πολλοί κτηνοτρόφοι στη Θεσσαλία λένε ότι μετά την πλημμύρα δεν θέλουν να επιστρέψουν στο επάγγελμά τους», δήλωσε ο Χρήστος Αποστολόπουλος, πρόεδρος του ΣEΒΓΑΠ.
Οι αγρότες αναμένουν ζημιές εκατομμυρίων ευρώ από την καταιγίδα Daniel, τη χειρότερη που έπληξε τη χώρα εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Περισσότεροι από 700 τόνοι βροχής ανά στρέμμα έπεσαν σε μόλις 12 ώρες στις 7 Σεπτεμβρίου, όγκος σχεδόν διπλάσιος από αυτό που συνήθως πέφτει στην Αθήνα σε ένα χρόνο.
Περίπου το ένα τέταρτο της γης που χρησιμοποιούνταν για τη γεωργία και τη βιομηχανική παραγωγή στη Θεσσαλία πλημμύρισε και πιθανότατα ο κάμπος δεν θα είναι εύφορος για τα επόμενα χρόνια.
Οι αναλυτές προειδοποιούν για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της κακοκαιρίας στην οικονομία. «Όλοι μιλούν για το κόστος των πλημμυρών», σε λίγους μήνες θα υπάρξουν αλυσιδωτές αντιδράσεις που θα οδηγήσουν σε κατάρρευση ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις», δήλωσε ο Γιάννης Καραστέργιος, αγροτικός σύμβουλος στην περιοχή. Εκτός από τα χαμένα ζώα, είπε, ότι πολλές αποθήκες δεν μπορούσαν να επισκευαστούν, με τους αγρότες να χάνουν τόνους ζωοτροφών.
«Τα χρόνια σκληρής δουλειάς καταστράφηκαν σε δύο μέρες» πρόσθεσε. «Δεν είναι εύκολο να ξαναφτιάξεις αποθήκες και να δημιουργήσεις ένα κοπάδι από την αρχή».
«Θα υπάρχει λιγότερη φέτα»
Η Ελλάδα παράγει περίπου 140.000 τόνους φέτας ετησίως, εξάγοντας σχεδόν το 65% της παραγωγής. «Οι παραγωγοί θα αντιμετωπίσουν ένα δίλημμα σύντομα. Επειδή θα έχουν λιγότερη παραγωγή γάλακτος, θα πρέπει να επιλέξουν πού θα στείλουν τα προϊόντα τους», είπε ο Χρήστος Αποστολόπουλος, ο οποίος εκτιμά ότι οι παραγωγοί φέτας θα επικεντρωθούν στις εξαγωγικές αγορές. «Οι ελλείψεις θα είναι πιο εμφανείς στην Ελλάδα», πρόσθεσε.
Το μεγαλύτερο εργοστάσιο φέτας στην Ελλάδα είναι η εταιρεία Ελληνικά Γαλακτοκομεία, η οποία εδρεύει στα Τρίκαλα. Χρειάστηκε να κλείσει για δύο εβδομάδες καθώς το νερό και η λάσπη κάλυψαν τα μηχανήματα, με εκτιμώμενες ζημιές 25 εκατ. ευρώ. Το εργοστάσιο έκτοτε άνοιξε ξανά.
Ο Στέλιος Σαράντης, επικεφαλής εμπορικός διευθυντής της εταιρείας, κατανοεί ότι μεγάλες επιχειρήσεις σαν τη δική του θα πρέπει να υποστούν μέρος των ζημιών. «Κάθε χρόνο χρηματοδοτούμε κτηνοτρόφους», είπε. «Αυτή τη φορά, το ποσό που θα δώσουμε θα είναι μεγαλύτερο, δεν έχουμε άλλη επιλογή» λέει στους Financial Times.
Οι τιμές της φέτας είχαν ήδη εκτοξευθεί περίπου 40% τα τελευταία δύο χρόνια λόγω του πληθωρισμού, οδηγώντας σε πτώση 10% στην τοπική ζήτηση. «Θα υπάρχει λιγότερη φέτα, αλλά δεν νομίζω ότι θα υπάρξουν ελλείψεις» δηλώνει με αισιοδοξία ο Στέλιος Σαράντης.
Ένας άλλος παρασκευαστής φέτας, ο Νικόλαος Μπίζιος, της ομώνυμης γαλακτοβιομηχανίας, είπε στους Financial Times, ότι οι τιμές για το τυρί θα μπορούσαν να εκτιναχθούν ακόμη περισσότερο εάν αυξηθεί το κόστος των ζωοτροφών. «Είναι μια δύσκολη εξίσωση που πρέπει να λυθεί, καθώς καλλιέργειες και εργοστάσια με ζωοτροφές έχουν πλημμυρίσει», είπε.
Η Ελλάδα διέθεσε 200 εκατ. ευρώ για την περιφερειακή ανασυγκρότηση και την πρόληψη των πλημμυρών σε περιοχές όπως η Θεσσαλία όταν επλήγη από ηπιότερη καταιγίδα το 2020. «Κάποιος πρέπει να λογοδοτήσει, ποιος έφταιγε και τι συνέβη με τα κεφάλαια που δόθηκαν πριν από μερικά χρόνια, τα οποία υποτίθεται ότι θα μας προστάτευαν από μελλοντικές καταιγίδες;» είπε ο Βασίλης Πατσιάλης, παραγωγός σιταριού και βαμβακιού με έδρα την Καρδίτσα.
Αυτό το αίσθημα απελπισίας αντηχεί σε όλη την περιοχή, σχολιάζουν οι Financial Times.
«Είναι η δεύτερη φορά που καλούμαστε να ξαναφτιάξουμε τα κοπάδια μας», είπε ο Φώτης Πατούνης, πρόεδρος του συλλόγου κτηνοτρόφων του Παλαμά. «Στην προηγούμενη πλημμύρα, τα ζώα μας πνίγηκαν και τα χωράφια μας πλημμύρισαν, αλλά καταφέραμε να επιβιώσουμε».
Εκτός από τα χαμένα κατσίκια και πρόβατα, οι ντόπιοι πρέπει τώρα να αντιμετωπίσουν σοβαρές ζημιές στα σπίτια τους και κατεστραμμένο γεωργικό εξοπλισμό και μηχανήματα. «Πολλοί από τους συναδέλφους μου μού λένε ότι δεν έχουν την όρεξη να ξεκινήσουν ξανά», πρόσθεσε.
Πολλοί τοπικοί παραγωγοί είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν τα χωριά τους και να μετακομίσουν στις πόλεις. Όλα εξαρτώνται από το πόση βοήθεια θα τους παράσχει η κυβέρνηση, καταλήγουν οι Financial Times.
