Σάλο προκαλούν στις Βρυξέλλες οι πληροφορίες πως η Ισπανίδα αντιπρόεδρος της Κομισιόν Τερέσα Ριμπέρα φέρεται να επιχείρησε να αποδυναμώσει τη νέα πρόταση της ΕΕ για πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027.
Σύμφωνα με πέντε αξιωματούχους που μίλησαν στο Politico, η Ριμπέρα άσκησε έντονες πιέσεις στο παρασκήνιο, ζητώντας τροποποιήσεις που θα επιτρέπουν την επιστροφή του ρωσικού LNG υπό προϋποθέσεις, επικαλούμενη τον κίνδυνο νομικών διώξεων κατά ισπανικών εταιρειών.
Η «πράσινη» επίτροπος που προβλημάτισε την Κομισιόν
Η Επίτροπος για το Κλίμα και υπέρμαχος της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα φέρεται, σύμφωνα με τις πηγές, να εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομική ανθεκτικότητα της πρότασης, τονίζοντας επί εβδομάδες πως «δεν έχει γίνει επαρκής αξιολόγηση» και πως ο κίνδυνος προσφυγών από ρωσικές εταιρείες είναι υψηλός.
Παρότι ο εκπρόσωπός της κάνει λόγο για «παράλογες κατηγορίες», επιβεβαίωσε ότι η ίδια συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου, με στόχο –όπως υποστηρίζει– να διασφαλιστεί νομική βιωσιμότητα και στήριξη από χώρες χωρίς εναλλακτική στον ρωσικό αγωγό.
Η πίεση της Ριμπέρα και η ταυτόχρονη υποστήριξη από χώρες όπως η Αυστρία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία –παραδοσιακά πιο επιφυλακτικές έναντι των κυρώσεων κατά της Ρωσίας– οδήγησαν σε τροποποίηση της πρότασης, η οποία πλέον επιτρέπει στη Κομισιόν να αναστείλει την απαγόρευση εισαγωγών σε περίπτωση που απειληθεί η ενεργειακή ασφάλεια κράτους-μέλους.
Για τον Λιθουανό υπουργό Ενέργειας Ζιγκίμάντας Βαϊτσιούνας, η ρήτρα αυτή συνιστά «βήμα προς τα πίσω» και «στέλνει λάθος μήνυμα, ότι υπό συνθήκες, η χρηματοδότηση του πολέμου του Πούτιν παραμένει ανεκτή».
Πίεση από την Ισπανία – Αντίδραση από ΜΚΟ
Η Ισπανία, τρίτος μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού LNG στην ΕΕ, δεσμεύεται από μακροχρόνια σύμβαση με την εταιρεία Novatek έως το 2042, μέσω της Naturgy. Σύμφωνα με την πλατφόρμα Kpler, μόνο το 2023 εισήγαγε 4,7 εκατομμύρια τόνους ρωσικού LNG.
Παρά την επίσημη στήριξη της Μαδρίτης στην πρόταση, αξιωματούχοι της ΕΕ αναφέρουν ότι η Ριμπέρα δέχθηκε πίεση από την κυβέρνηση Σάντσεθ, η οποία, υπό τη σκιά σκανδάλων, δεν επιθυμούσε επιπλέον νομικά ή οικονομικά προβλήματα από το μέτωπο των Βρυξελλών.
Ο Ιβάν Χόρταλ Σάντσεθ, εκπρόσωπος της ουκρανικής ΜΚΟ Razom We Stand, έκανε λόγο για «σοβαρά ανησυχητική» παρέμβαση:
«Η Κομισιόν οφείλει να ενεργεί προς όφελος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι για εταιρείες όπως η Naturgy, που συνεχίζουν να διοχετεύουν εκατομμύρια ευρώ στη ρωσική πολεμική μηχανή».
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Κομισιόν ότι η πρόταση προσφέρει νομικό μηχανισμό για την πρόωρη αποδέσμευση από τα ρωσικά συμβόλαια, νομικοί όπως η Agnieszka Ason του Oxford Institute for Energy Studies προειδοποιούν πως οι εταιρείες εξακολουθούν να διατρέχουν νομικούς κινδύνους, κυρίως μέσω διεθνών διαιτησιών.
Όπως σχολιάζει το Politico, η διαμάχη αποκαλύπτει τη λεπτή ισορροπία μεταξύ γεωπολιτικής αποφασιστικότητας και οικονομικής πραγματικότητας στην ενεργειακή πολιτική της ΕΕ. Και θέτει το ερώτημα: μπορεί η Ένωση να κόψει οριστικά το ενεργειακό νήμα με τη Μόσχα, όταν ισχυρά κράτη-μέλη εξακολουθούν να διατηρούν συμφέροντα;
Με πληροφορίες από Politico
