Το παρακλάδι του Ισλαμικού κράτους με την ονομασία ISIS-K ανέλαβε την ευθύνη για τις πολύνεκρες επιθέσεις στην Καμπούλ χθες.
Πρόκειται για σκληροπυρηνικούς πολέμιους της Δύσης αλλά και των Ταλιμπάν, σύμφωνα με τους αναλυτές που παρακολουθούν την εξέλιξη της τρομοκρατικής αυτής οργάνωσης τα τελευταία. χρόνια.
Η Amira Jadoon, ειδικός στην τρομοκρατία στη Στρατιωτική Ακαδημία West Point των ΗΠΑ και ο Andrew Mines, ερευνητής στο Πρόγραμμα για τον Εξτρεμισμό στο Πανεπιστήμιο George Washington, παρακολουθούν τον ISIS-K εδώ και χρόνια και απαντούν για το ποια είναι η τρομοκρατική ομάδα και τι απειλή αποτελεί σε ένα αποσταθεροποιημένο Αφγανιστάν.
Τι είναι ο Isis-K
Ο ISIS-K ιδρύθηκε επίσημα τον Ιανουάριο του 2015 και στρατολογεί τζιχαντιστές από Αφγανιστάν και Πακιστάν - από πρώην μέλη των Πακιστανών Ταλιμπάν, των Αφγανών Ταλιμπάν και του Ισλαμικού Κινήματος του Ουζμπεκιστάν. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, η ομάδα έχει στρατολογήσει μαχητές και από διάφορες άλλες ομάδες.
Η επαρχία Khorasan του Ισλαμικού Κράτους, η οποία είναι επίσης γνωστή με τα ακρωνύμια ISIS-K, ISKP και ISK, είναι ο επίσημος βραχίονας του κινήματος, που λειτουργεί στο Αφγανιστάν, όπως αναγνωρίζεται από την κεντρική ηγεσία του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και τη Συρία.
Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να εδραιώσει τον εδαφικό του έλεγχο σε αρκετές αγροτικές περιοχές στο βόρειο και βορειοανατολικό Αφγανιστάν και ξεκίνησε μια φονική εκστρατεία σε όλο το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.
Μέσα στα πρώτα τρία χρόνια από την ίδρυσή του, ο ISIS-K εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον μειονοτικών ομάδων, σε δημόσιους χώρους και ιδρύματα, κυβερνητικούς στόχους σε μεγάλες πόλεις σε όλο το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.
Μέχρι το 2018, είχε αναδειχθεί σε μία από τις τέσσερις πιο θανατηφόρες τρομοκρατικές οργανώσεις στον κόσμο, σύμφωνα με τον Ινστιτούτο Οικονομικών και Ειρήνης του Παγκόσμιου Δείκτη Τρομοκρατίας.
Η οργάνωση θεωρήθηκε από κάποιους ηττημένη, αφότου υπέστη σημαντικές εδαφικές, ηγετικές και βαθμιαία ανθρώπινες απώλειες, από τον συνασπισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και των Αφγανών εταίρων. Στα τέλη του 2019 και τις αρχές του 2020, παραδόθηκαν περισσότεροι από 1.400 μαχητές και οι οικογένειες τους στην αφγανική κυβέρνηση.
Ο ISIS-K έχει κατηγορηθεί για μερικές από τις χειρότερες θηριωδίες των τελευταίων ετών, στοχεύοντας σε σχολεία θηλέων, νοσοκομεία, ακόμη και σε ένα μαιευτήριο όπου φέρεται να πυροβόλησαν έγκυες και νοσοκόμες.
Στο απόγειό της, η τρομοκρατική ομάδα αριθμούσε περίπου 3.000 μαχητές αλλά έχει υποστεί σημαντικές απώλειες σε συγκρούσεις τόσο με τις αμερικανικές και αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας, όσο και με τους Ταλιμπάν. Ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά πλεονεκτήματα της τρομοκρατικής ομάδας είναι η ικανότητά της να αξιοποιήσει την τοπική τεχνογνωσία αυτών των μαχητών και διοικητών.
Ο ISIS-K ξεκίνησε για πρώτη φορά την ενοποίηση εδαφών στις νότιες περιοχές της επαρχίας Νανγκαρχάρ, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά σύνορα του Αφγανιστάν με το Πακιστάν και είναι το μέρος του πρώην οχυρού της Αλ Κάιντα στην περιοχή Τορά Μπόρα. Χρησιμοποίησε τη θέση του στα σύνορα για να συγκεντρώσει προμήθειες και νεοσύλλεκτους από τις φυλετικές περιοχές του Πακιστάν, καθώς και την εξειδίκευση άλλων τοπικών ομάδων με τις οποίες προχώρησε σε επιχειρησιακές συμμαχίες.
Στοιχεία δείχνουν ότι η ομάδα έχει λάβει χρήματα, συμβουλές και εκπαίδευση από το βασικό οργανωτικό όργανο του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και τη Συρία. Ορισμένοι εμπειρογνώμονες κάνουν λόγο για ποσά άνω των 100 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ποιοι είναι οι στόχοι και οι τακτικές της οργάνωσης
Ο γενικός στόχος του ISIS-K είναι να επεκτείνει το λεγόμενο χαλιφάτο του στην Κεντρική και Νότια Ασία. Στοχεύει να εδραιωθεί ως η κυριότερη τζιχαντιστική οργάνωση στην περιοχή, εν μέρει καλύπτοντας την κληρονομιά όλων των προηγούμενων τζιχαντιστικών ομάδων.
Αυτό είναι εμφανές στα μηνύματα της ομάδας, τα οποία απευθύνονται σε βετεράνους τζιχαντιστές μαχητές καθώς και σε νεότερους πληθυσμούς σε αστικές περιοχές. Ο ISIS-K αξιοποιεί την τεχνογνωσία του προσωπικού του και τις επιχειρησιακές συμμαχίες του με άλλες ομάδες για να πραγματοποιήσει καταστροφικές επιθέσεις.
Αυτές οι επιθέσεις στοχεύουν μειονότητες όπως οι πληθυσμοί Χαζάρα και Σιχ του Αφγανιστάν, καθώς και δημοσιογράφους και όσους παρέχουν βοήθεια, προσωπικό ασφαλείας και κυβερνητικές υποδομές. Ο στόχος του ISIS-K είναι να δημιουργήσει χάος και αβεβαιότητα σε μια προσπάθεια να προσελκύσει τους απογοητευμένους μαχητές από άλλες ομάδες στις τάξεις τους και να αμφισβητήσει την ικανότητα οποιασδήποτε κυβέρνησης να παρέχει ασφάλεια στον πληθυσμό.
Η σχέση με τους Ταλιμπάν
Σύμφωνα με τους ερευνητές, υπάρχουν ισχυροί δεσμοί μεταξύ του ISIS-K και του δικτύου Haqqani, το οποίο με τη σειρά του συνδέεται στενά με τους Ταλιμπάν. Αρκετές μεγάλες επιθέσεις μεταξύ 2019 και 2021 συνδέονταν με τη συνεργασία του ISIS-K, του δικτύου Haqqani των Ταλιμπάν και άλλων τρομοκρατικών ομάδων, που εδρεύουν στο Πακιστάν.
Όταν οι Ταλιμπάν ανακατέλαβαν την την Καμπούλ στις 15 Αυγούστου, η ομάδα απελευθέρωσε μεγάλο αριθμό κρατουμένων από τη φυλακή Pul-e-Charki, σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ των οποίων μαχητές του Ισλαμικού Κράτους και της Αλ Κάιντα. Πλέον κινούνται ελεύθεροι.
Αλλά ο ISIS-K έχει σημαντικές διαφορές με τους Ταλιμπάν. Τους κατηγορούν ότι εγκατέλειψαν την Τζιχάντ και το πεδίο της μάχης υπέρ μιας διαπραγματευτικής ειρηνευτικής διευθέτησης που διαμορφώθηκε σε «πολυτελή ξενοδοχεία» στη Ντόχα του Κατάρ, αναφερόμενοι μεταξύ άλλων και στις διαπραγματεύσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ και τους εταίρους για την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν.
Ο ISIS-K πλέον βλέπει τους Αφγανούς Ταλιμπάν ως στρατηγικούς αντιπάλους του. Τους χαρακτηρίζει ως «βρώμικους εθνικιστές» με φιλοδοξίες μόνο να σχηματίσουν μια κυβέρνηση περιορισμένη στα όρια του Αφγανιστάν.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το στόχο του κινήματος του Ισλαμικού Κράτους ο οποίος δεν είναι άλλος από το να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο χαλιφάτο. Από την ίδρυσή του, ο ISIS-K προσπάθησε να στρατολογήσει μέλη Αφγανών Ταλιμπάν ενώ στοχεύει επίσης σε θέσεις των Ταλιμπάν σε όλη τη χώρα.
Οι προσπάθειες του είχαν κάποια επιτυχία, αλλά οι Ταλιμπάν κατάφεραν να αναχαιτίσουν τις προκλήσεις της ομάδας εξαπολύοντας επιθέσεις και επιχειρήσεις εναντίον του προσωπικού και των θέσεων του ISIS-K. Η πλειονότητα του ανθρώπινου δυναμικού και της απώλειας ηγεσίας του ISIS-K ήταν αποτέλεσμα των επιχειρήσεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Αφγανιστάν, και συγκεκριμένα των αμερικανικών αεροπορικών επιθέσεων, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Η απειλή
Ως σχετικά αποδυναμωμένη οργάνωση, οι άμεσοι στόχοι του ISIS-K είναι να αναπληρώσει τις τάξεις του και να σηματοδοτήσει την αποφασιστικότητά του μέσω επιθέσεων υψηλού προφίλ. Με αυτόν τον τρόπο, θέλει να διασφαλίσει ότι η ομάδα δεν θα γίνει ένας μικρός παίκτης στο τοπίο του Αφγανιστάν-Πακιστάν.
Θέλει να επιτεθεί στις ΗΠΑ και τους συμμαχικούς εταίρους του στο εξωτερικό, αλλά ο βαθμός στον οποίο η ομάδα είναι σε θέση να εμπνεύσει και να κατευθύνει επιθέσεις εναντίον της Δύσης είναι ένα ζήτημα που έχει διχάσει τον αμερικανικό στρατό και την κοινότητα πληροφοριών.
Στο Αφγανιστάν, ωστόσο, ο ISIS-K έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί πολύ μεγαλύτερη απειλή. Εκτός από τις επιθέσεις εναντίον των αφγανικών μειονοτήτων και των ιδρυμάτων, η ομάδα έχει στοχεύσει σε διεθνείς εργαζομένους στην παροχή βοήθειας, ενώ έχει αποπειραθεί να δολοφονήσει τον κορυφαίο απεσταλμένο των ΗΠΑ στην Καμπούλ τον Ιανουάριο του 2021.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πει κάποιος με βεβαιότητα ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν θα ωφελήσει τον ISIS-K. Η πρόσφατη επίθεση στο αεροδρόμιο της Καμπούλ όμως, δείχνει μια συνεχιζόμενη απειλή. Οι αναλυτές, εικάζουν ότι βραχυπρόθεσμα, ο ISIS-K πιθανότατα θα συνεχίσει τις προσπάθειές του να σπείρει πανικό και χάος, να διαταράξει τη διαδικασία αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων και να αποδείξει ότι οι Αφγανοί Ταλιμπάν είναι ανίκανοι να παρέχουν ασφάλεια στον πληθυσμό.
Εάν η ομάδα είναι σε θέση να ανασυγκροτήσει σε κάποιο βαθμό τον εδαφικό έλεγχο μακροπρόθεσμα και να στρατολογήσει περισσότερους μαχητές, πιθανότατα θα είναι έτοιμη να επιστρέψει και να να απειλήσει εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
Με πληροφορίες του BBC/Conversation/Reuters/NYT/NBC NEWS
