Οι ΗΠΑ έπληξαν τρεις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social το βράδυ του Σαββάτου, καθώς η σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ μπαίνει στη δεύτερη εβδομάδα.
Οι εγκαταστάσεις στο Φορντό, το Ισφαχάν και τη Νατάνζ βρίσκονται στο επίκεντρο των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν και είχαν στο παρελθόν αποτελέσει στόχο ισραηλινών επιθέσεων.
Νατάνζ
Το πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ, περίπου 250 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης, θεωρείται η μεγαλύτερη εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. Εκεί αναπτύσσονται και συναρμολογούνται φυγοκεντρητές, η βασική τεχνολογία που μετατρέπει το ουράνιο σε πυρηνικό καύσιμο. Το συγκρότημα διαθέτει έξι υπέργειες και τρεις υπόγειες εγκαταστάσεις, με δύο από αυτές να μπορούν να φιλοξενήσουν έως και 50.000 φυγοκεντρητές. Η Νατάνζ αποτέλεσε στόχο της αρχικής ισραηλινής επίθεσης, με δορυφορικές εικόνες να δείχνουν καταστροφή της υπέργειας μονάδας εμπλουτισμού. Η εγκατάσταση λειτουργεί από το 2003 και εκεί το Ιράν είχε φτάσει να εμπλουτίζει ουράνιο σε καθαρότητα έως και 60%, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ενώ το ουράνιο για πυρηνικά όπλα απαιτεί εμπλουτισμό 90%. Παλαιότερες επιθέσεις είχαν προκαλέσει διακοπή ρεύματος στα κατώτερα επίπεδα, όπου φυλάσσονται οι φυγοκεντρητές, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά τον εξοπλισμό που βρίσκεται υπόγεια.
Φορντό
Το υπόγειο αυτό συγκρότημα, κοντά στην ιερή πόλη Κομ και θαμμένο βαθιά μέσα σε βουνά, παραμένει σε μεγάλο βαθμό μυστηριώδες όσον αφορά το μέγεθος και τη λειτουργία του. Οι κύριες αίθουσες βρίσκονται περίπου 80-90 μέτρα κάτω από το έδαφος, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την καταστροφή του από αέρος· μόνο οι ΗΠΑ διαθέτουν βόμβες που μπορούν να φτάσουν σε τέτοιο βάθος, όπως έχει αναφερθεί από Ισραηλινούς αξιωματούχους και ανεξάρτητες πηγές. Εκτιμάται ότι το Ιράν θα μπορούσε να μετατρέψει τα αποθέματά του ουρανίου εμπλουτισμού 60% σε ποσότητα επαρκή για την κατασκευή πολλών πυρηνικών όπλων μέσα σε λίγες εβδομάδες. Πρόσφατες αναφορές της IAEA δείχνουν ότι το Ιράν έχει αυξήσει την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου 60% στο Φορντό, όπου λειτουργούν περίπου 2.700 φυγοκεντρητές. Η εγκατάσταση είχε μέχρι πρόσφατα αποφύγει σοβαρές ζημιές από προηγούμενες επιθέσεις, λόγω του μεγάλου βάθους της.
Ισφαχάν
Το Ισφαχάν, στην κεντρική περιοχή του Ιράν, φιλοξενεί το μεγαλύτερο ερευνητικό πυρηνικό συγκρότημα της χώρας. Η μονάδα κατασκευάστηκε με κινεζική βοήθεια και εγκαινιάστηκε το 1984. Εκεί απασχολούνται περίπου 3.000 επιστήμονες και θεωρείται το κέντρο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Στις εγκαταστάσεις λειτουργούν τρεις μικροί ερευνητικοί αντιδραστήρες κινεζικής προέλευσης, καθώς και μονάδα μετατροπής ουρανίου, εργοστάσιο παραγωγής καυσίμου, μονάδα επικάλυψης ζιρκονίου και άλλα εργαστήρια και υποδομές.
Οι αμερικανικές επιθέσεις στα τρία αυτά σημεία χαρακτηρίστηκαν από τον πρόεδρο Τραμπ ως «πολύ επιτυχημένες», ενώ παραμένει ασαφές το πλήρες μέγεθος των ζημιών. Το Ιράν, από την πλευρά του, διαμηνύει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα θα συνεχιστεί παρά τις επιθέσεις.
