Η προσπάθεια του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία έχει προκαλέσει την αντίδραση των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο.
Οι νομοθέτες εκφράζουν αυξημένη ανησυχία για τις στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ στο εξωτερικό.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι είναι διατεθειμένοι να συμμαχήσουν με τους Δημοκρατικούς για να εμποδίσουν την κατάληψη του νησιωτικού εδάφους - και εάν ο Τραμπ θα υποκύψει στην πίεση του Κογκρέσου ή θα ενεργήσει μόνος του, όπως έχει κάνει αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του.
Πάρα ταύτα, ο Αμερικανός πρόεδρος, την Τετάρτη, επισήμανε από το Νταβός ότι «δεν θα χρησιμοποιήσει βία για την απόκτηση της Γροιλανδίας», γνωστοποιώντας το βράδυ της ίδιας ημέρας πως «έχει διαμορφωθεί πλαίσιο συμφωνίας για το νησί της Αρκτικής», χωρίς να προβεί σε περισσότερες δηλώσεις.
Το Κογκρέσο ενάντια στις βλέψεις Τραμπ για τη Γροιλανδία
Το ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία έχει εξελιχθεί σε μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τη μονομερή χρήση στρατιωτικής δύναμης από την κυβέρνηση Τραμπ, σε συνδυασμό με διπλωματικές και οικονομικές πιέσεις, για την προβολή της ισχύος της στις χώρες της Βενεζουέλας, του Ιράν και αλλού στον κόσμο.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν υποστηρίξει σε μεγάλο βαθμό την εξωτερική πολιτική του Τραμπ από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, σήμερα, ένας αυξανόμενος αριθμός από αυτούς τάσσεται στο πλευρό των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο και των συμμάχων του ΝΑΤΟ, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η κατάληψη της Γροιλανδίας θα παραβίαζε το αμερικανικό και το διεθνές δίκαιο.
Τις τελευταίες ημέρες, ορισμένοι ηγέτες των Ρεπουμπλικανών δήλωσαν ότι δεν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ ή την κατάκτησή της με στρατιωτική δύναμη. Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές ένωσαν επίσης τις φωνές τους με τους Δημοκρατικούς, αντιτιθέμενοι στο νέο σχέδιο του Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε χώρες που δεν υποστηρίζουν την προσπάθειά του να αποκτήσει το έδαφος, το οποίο είναι αυτοδιοικούμενο αλλά ελέγχεται από τη Δανία.
Οι προτεινόμενοι δασμοί θα ήταν «κακοί για την Αμερική, κακοί για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και κακοί για τους συμμάχους της Αμερικής», έγραψε ο γερουσιαστής Τομ Τίλις της Βόρειας Καρολίνας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσθέτοντας ότι η κίνηση αυτή θα ωφελούσε την Κίνα και τη Ρωσία. «Είναι υπέροχο για τον Πούτιν, τον Σι και άλλους αντιπάλους που θέλουν να δουν το ΝΑΤΟ διαιρεμένο».
Άλλοι Ρεπουμπλικανοί δήλωσαν ότι η φιλοδοξία του Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία απειλεί να υπονομεύσει τη συμμαχία του ΝΑΤΟ – στην οποία ανήκουν τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Δανία – σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και των Ευρωπαίων συμμάχων.
«Ο σεβασμός της κυριαρχίας του λαού της Γροιλανδίας δεν πρέπει να είναι διαπραγματεύσιμος», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η γερουσιαστής Λίζα Μουρκόφσκι, συμπρόεδρος της Επιτροπής της Γερουσίας για την Αρκτική.
Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν την κυριαρχία του εδάφους για να ανταγωνιστούν καλύτερα την Κίνα και τη Ρωσία στην Αρκτική και έχει δεσμευτεί να το κατακτήσει «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο».
Την Τρίτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποβάθμισε τις ανησυχίες ότι το ζήτημα βλάπτει το ΝΑΤΟ, όταν ρωτήθηκε από το BBC αν ήταν διατεθειμένος να δει την κατάρρευση της δεκαετούς συμμαχίας ασφαλείας ως συνέπεια της προσπάθειάς του να αποκτήσει το έδαφος. Ο Τραμπ επανέλαβε την άποψή του ότι η ιδιοκτησία της Γροιλανδίας είναι κρίσιμη για την ασφάλεια των ΗΠΑ και του κόσμου.
«Χρειαζόμαστε [τη Γροιλανδία] για την εθνική ασφάλεια και ακόμη και για την παγκόσμια ασφάλεια», δήλωσε.
Ωστόσο, η επιμονή του Τραμπ να αποκτήσει το έδαφος αυτό είναι όλο και πιο αντιδημοφιλής στο Καπιτώλιο.
Ο ρόλος-κλειδί του Κογκρέσου
Το Κογκρέσο έχει ορισμένες επιλογές για να προσπαθήσει να συγκρατήσει τον Τραμπ, αν οι Ρεπουμπλικανοί και οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να έρθουν σε σύγκρουση με τον πρόεδρο σχετικά με τη Γροιλανδία.
Το Κογκρέσο έχει τον έλεγχο των οικονομικών και, θεωρητικά, θα πρέπει να εγκρίνει τη χρηματοδότηση που θα χρησιμοποιηθεί για την αγορά της Γροιλανδίας, σύμφωνα με ειδικούς. Τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία έχουν επιμείνει ότι το νησί δεν είναι προς πώληση.
«Αν ο Τραμπ θέλει να αγοράσει τη Γροιλανδία, θα χρειαστεί μια πράξη του Κογκρέσου για να παρέχει τα κεφάλαια για να το κάνει», δήλωσε ο Ντάνιελ Σούμαν, εκτελεστικός διευθυντής του American Governance Institute και εμπειρογνώμονας σε θέματα κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Είναι απίθανο το Κογκρέσο να μπορέσει να επαναπροσδιορίσει την υπάρχουσα χρηματοδότηση για την αγορά του εδάφους, πρόσθεσε ο Σούμαν.
Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει επεκτείνει τη χρήση της εκτελεστικής εξουσίας για να εφαρμόσει, μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα του Τραμπ για τη μετανάστευση και τους δασμούς. Η κυβέρνηση ενδέχεται να προσπαθήσει να διεκδικήσει κάποια νέα εξουσία για την κατάληψη της Γροιλανδίας, η οποία θα της επιτρέψει να παρακάμψει τυχόν εμπόδια από το Κογκρέσο, δήλωσε ο Σούμαν.
Οι νομοθέτες που ανησυχούν για μια στρατιωτική εισβολή στη Γροιλανδία έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους σε μέτρα που απαγορεύουν οποιαδήποτε δράση των ΗΠΑ χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν οι προτάσεις έχουν επαρκή υποστήριξη από τους Ρεπουμπλικάνους για να ψηφιστούν σε οποιαδήποτε από τις δύο αίθουσες του Κογκρέσου.
Πέντε Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές ένωσαν τις δυνάμεις τους με τους Δημοκρατικούς νωρίτερα αυτό το μήνα για να προωθήσουν ένα νομοσχέδιο που θα εμπόδιζε την κυβέρνηση να προβεί σε περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες στη Βενεζουέλα, μετά την επίθεση του Δεκεμβρίου που ανέτρεψε τον πρώην πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο.
Το ψήφισμα για την άσκηση πολεμικών εξουσιών στη Βενεζουέλα τελικά δεν πέρασε από τη Γερουσία. Ωστόσο, σηματοδότησε την αυξανόμενη απογοήτευση των Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών νομοθετών από τη χρήση στρατιωτικής δύναμης στο εξωτερικό από τον Τραμπ, ο οποίος το 2024 είχε υποσχεθεί να μειώσει τη συμμετοχή των ΗΠΑ σε ξένους συγκρούσεις. Την περασμένη εβδομάδα, μια διακομματική κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία επισκέφθηκε τη Δανία σε μια συμβολική επίδειξη υποστήριξης προς τη Γροιλανδία.
Επίσης, δεν είναι σαφές πώς θα αντιδράσει η Γερουσία, η οποία επικυρώνει τις συνθήκες, εάν οι ΗΠΑ καταλήξουν σε κάποια συμφωνία με τη Δανία για την ανάληψη του ελέγχου μέρους ή του συνόλου της Γροιλανδίας.
Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν ήδη δηλώσει ότι θα εξετάσουν το ενδεχόμενο να διακόψουν τις σχέσεις τους με τον Τραμπ λόγω της Γροιλανδίας. Ο γερουσιαστής Μιτς Μακόνελ από το Κεντάκι, πρώην ηγέτης της πλειοψηφίας στην άνω βουλή του Κογκρέσου, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η κατάληψη του εδάφους από τις ΗΠΑ θα «καταστρέψει την εμπιστοσύνη των συμμάχων».
Με πληροφορίες από BBC
