Το 2023, η Novo Nordisk ήταν η πιο πολύτιμη εταιρεία στην Ευρώπη, ξεπερνώντας ακόμα και τη LVMH, χάρη στη μεγάλη ζήτηση για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας με αιχμή του δόρατος το Ozempic.
Όμως τώρα, η εταιρεία του Ozempic έχει χάσει τον έλεγχο στην αγορά των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.
Αυτό συνέβη επειδή έκανε λάθη στην παραγωγή και στην κυκλοφορία του Wegovy, που οδήγησαν σε ελλείψεις. Αντίθετα, η αμερικανική εταιρεία Eli Lilly, που στην αρχή φαινόταν να είναι πιο πίσω, έχει αποδειχθεί πως έχει πιο αποτελεσματικό φάρμακο για την απώλεια βάρους και πιο πολλά υποσχόμενα νέα φάρμακα. Η έρευνα και ανάπτυξη της Novo Nordisk δεν απέδωσε όσο περίμεναν, και η στρατηγική μάρκετινγκ άργησε να ξεκινήσει.
Η θέση της Novo Nordisk στην αγορά που εκτιμάται να φτάσει τα 150 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, πλέον είναι αμφίβολη. Φέτος, ο βασικός μέτοχος απέλυσε ξαφνικά τον CEO της εταιρείας, Lars Fruergaard Jørgensen. Παρά τα δισεκατομμύρια πωλήσεων από τα Ozempic και Wegovy, οι μετοχές της έχουν πέσει πάνω από 50% τον τελευταίο χρόνο.
Αν η Novo Nordisk δεν αλλάξει, μπορεί να συμβεί το ίδιο που έγινε και σε άλλες εταιρείες που έχασαν το προβάδισμά τους, όπως οι μπισκότες Hydrox που ξεπεράστηκαν από τα Oreo, ή το κοινωνικό δίκτυο MySpace.
Ένας καθηγητής μάρκετινγκ είπε πως το να είσαι πρώτος στην αγορά είναι ωραίο, αλλά εξαρτάται από το πώς το κάνεις. Ο δεύτερος μπορεί να δει τα λάθη του πρώτου και να τα αποφύγει. Mια εκπρόσωπος της Novo Nordisk είπε πως η εταιρεία παραμένει η μεγαλύτερη παγκοσμίως στην αγορά των φαρμάκων GLP-1, εξυπηρετώντας τα δύο τρίτα των ασθενών που τα παίρνουν για διαβήτη και παχυσαρκία. Κάποιοι επενδυτές πιστεύουν πως τα προβλήματα της Novo Nordisk ξεκίνησαν από τη συγκρατημένη και αργή της αντίδραση όταν εμφανίστηκε η αγορά, ενώ η Eli Lilly κινήθηκε πιο γρήγορα και επιθετικά στην παραγωγή και το μάρκετινγκ.
Η Novo Nordisk νόμιζε πως το Wegovy θα πουλούσε όπως το παλιότερο φάρμακο της, το Saxenda, το οποίο πουλούσε λίγα κομμάτια γιατί οι γιατροί και οι ασφαλιστικές δεν το υποστήριζαν. Όμως, το Wegovy ξεπέρασε τις προσδοκίες γρήγορα. Η εταιρεία προσπάθησε να περιορίσει τη ζήτηση, κάτι που συνήθως δεν θέλει να κάνει μια φαρμακοβιομηχανία. Ζήτησε από γιατρούς να μην ξεκινάνε νέους ασθενείς, και κράτησε τις μικρές δόσεις για τους ήδη υπάρχοντες, για να μην τελειώσουν οι προμήθειες. Αυτές οι ελλείψεις άνοιξαν την πόρτα για ανταγωνιστές. Ειδικά φαρμακεία στην Αμερική άρχισαν να φτιάχνουν φτηνότερα αντίγραφα του φαρμάκου. Εταιρείες τηλεϊατρικής εκμεταλλεύτηκαν αυτή την ευκαιρία και πήραν μερίδιο αγοράς από τη Novo Nordisk.
Η Eli Lilly πρόλαβε να καλύψει τις ελλείψεις πιο γρήγορα και λάνσαρε νέα φάρμακα, όπως το Mounjaro και το Zepbound, που φαίνεται πως κάνουν μεγαλύτερη απώλεια βάρους από το Wegovy. Τώρα οι συνταγές για το Zepbound στην Αμερική ξεπέρασαν αυτές για το Wegovy. Η Novo Nordisk ξοδεύει δισεκατομμύρια για να αυξήσει την παραγωγή της, συμπεριλαμβανομένης μιας μεγάλης συμφωνίας για να αγοράσει μια εταιρεία παραγωγής, την Catalent, έναντι 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Επίσης, η Eli Lilly προηγείται στην έρευνα για νέα φάρμακα, με καλά αποτελέσματα σε κλινικές δοκιμές, όπως ένα χάπι για απώλεια βάρους που μπορεί να αρέσει σε όσους δεν θέλουν ενέσεις. Αντίθετα, η Novo Nordisk είχε απογοητευτικά αποτελέσματα σε κάποιες μελέτες, κάτι που προκάλεσε μεγάλη πτώση στην αξία της μετοχής της.
Στο μάρκετινγκ, η Lilly ήταν η πρώτη που έφτιαξε μια online υπηρεσία πώλησης φαρμάκων απευθείας στους καταναλωτές σε χαμηλότερες τιμές, και έκλεισε νωρίτερα συμφωνία με εταιρεία τηλεϊατρικής. Η Novo Nordisk ακολούθησε αργότερα.
Μια αναλύτρια είπε πως η Novo Nordisk χάνει ευκαιρίες σε στρατηγικές που βοηθούν στην πώληση σε μια αγορά που είναι διαφορετική από τις άλλες φαρμακευτικές αγορές. Η εκπρόσωπος της εταιρείας τόνισε πως οι ελλείψεις λύθηκαν πριν ξεκινήσει η εταιρεία την υπηρεσία απευθείας στους ασθενείς και τις συμφωνίες τηλεϊατρικής.
Η Novo Nordisk δεν έχει ακόμα χάσει τη μάχη. Μπορεί να αλλάξει την κατάσταση αν βασιστεί στο CagriSema, ένα νέο φάρμακο που είχε καλά αποτελέσματα, και αν αναπτύξει άλλα νέα φάρμακα. Πρόσφατα, η εταιρεία έδειξε πιο επιθετική συμπεριφορά, υπογράφοντας συμφωνία με την CVS ώστε το Wegovy να γίνει το προτιμώμενο φάρμακο για τα μέλη των προγραμμάτων της.
Η συγγραφέας Hanne Sindbæk, που έχει γράψει δύο βιβλία για την εταιρεία, λέει πως υπάρχει μια διαρκής σύγκρουση μέσα στη Novo Nordisk ανάμεσα σε αυτούς που πιστεύουν πως η εταιρεία πρέπει να λειτουργεί για το κοινό καλό και σε αυτούς που θέλουν να εστιάσουν στο κέρδος. Αν θέλει η Novo Nordisk να μείνει στην κορυφή, ίσως πρέπει να προτιμήσει έναν πιο επιχειρηματικό CEO. Ο σημερινός CEO, Jørgensen, παραμένει στη θέση του μέχρι να βρουν τον επόμενο. Ο προκάτοχός του, Sørensen, που είναι και πρόεδρος του μεγάλου ιδρύματος που ελέγχει την εταιρεία, θα μπει στο διοικητικό συμβούλιο. Η Sindbæk λέει: «Τώρα χρειάζονται κάποιον πιο προσανατολισμένο στις επιχειρήσεις».
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
