Σοβαρές καταγγελίες έρχονται στο φως για τη Meta, τη μητρική εταιρεία του Facebook, που φέρεται να προχώρησε σε ακραίες υποχωρήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει την είσοδό της στην κινεζική αγορά, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ της Washington Post.
Σύμφωνα με νέα καταγγελία που κατατέθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) από την πρώην διευθύντρια παγκόσμιας πολιτικής της εταιρείας, Σάρα Γουίν-Γουίλιαμς, η Meta ήταν διατεθειμένη να παραδώσει τον έλεγχο της πλατφόρμας στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, λογοκρίνοντας περιεχόμενο και καταστέλλοντας την πολιτική αντιπολίτευση.
Η καταγγελία, που αριθμεί 78 σελίδες και έχει αποκαλυφθεί από την Washington Post, περιλαμβάνει εσωτερικά έγγραφα της Meta, τα οποία καταδεικνύουν ότι η εταιρεία ανέπτυξε σύστημα λογοκρισίας ειδικά για την Κίνα, το 2015. Μάλιστα, σχεδίαζε να εγκαταστήσει έναν «αρχισυντάκτη» που θα αποφάσιζε ποιο περιεχόμενο θα αποσύρεται και θα είχε τη δυνατότητα να «κατεβάσει» την πλατφόρμα σε περιόδους κοινωνικής αναταραχής.
Μια από τις πιο σοβαρές καταγγελίες αφορά την απόφαση του ιδρυτή και CEO της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, να περιορίσει τον λογαριασμό ενός Κινέζου αντιφρονούντα που ζούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά από πιέσεις υψηλόβαθμου Κινέζου αξιωματούχου. Η ενέργεια αυτή, σύμφωνα με την καταγγελία, έγινε με την ελπίδα να κερδίσει η Meta την έγκριση του Πεκίνου και να αποκτήσει πρόσβαση στη μεγαλύτερη διαδικτυακή αγορά του κόσμου.
Η πίεση από την Κινεζική κυβέρνηση ήταν τόσο έντονη που, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας, οι κινεζικές αρχές απαίτησαν η Meta να φιλοξενήσει τα δεδομένα των χρηστών σε τοπικά κέντρα δεδομένων. Μια τέτοια κίνηση θα επέτρεπε στο Πεκίνο να αποκτήσει πρόσβαση στα προσωπικά στοιχεία των χρηστών, κάτι που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ως σοβαρό πλήγμα στην ιδιωτικότητα.
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε αντίθεση με τη δημόσια στάση της Meta τα τελευταία χρόνια. Από το 2019, ο Ζούκερμπεργκ εμφανιζόταν να αντιτίθεται στην κινεζική πολιτική ελέγχου του διαδικτύου, προειδοποιώντας ότι το Πεκίνο προσπαθεί να εξάγει το μοντέλο λογοκρισίας του σε άλλες χώρες. Παράλληλα, η εταιρεία του έχει χρηματοδοτήσει καμπάνιες κατά της Κίνας, ενώ έχει στηρίξει τις κυβερνητικές πιέσεις για τον αποκλεισμό της TikTok από τις ΗΠΑ.
Η ειρωνεία είναι πως, όπως αποκαλύπτει η Γουίν-Γουίλιαμς, η Meta «συνεργαζόταν στενά» με το κινεζικό καθεστώς και ενημέρωνε τις αρχές του για τις τεχνολογικές της εξελίξεις, την ίδια στιγμή που στην Ουάσινγκτον προωθούσε την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους απέναντι στις κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας.
«Project Aldrin»: Η επιχείρηση διείσδυσης στην Κίνα
Σύμφωνα με την καταγγελία, η Meta ξεκίνησε το 2014 ένα εσωτερικό project με την κωδική ονομασία Project Aldrin, εμπνευσμένο από τον αστροναύτη Μπαζ Όλντριν, με σκοπό τη δημιουργία μιας λογοκριμένης εκδοχής του Facebook για την κινεζική αγορά. Η ομάδα του πρότζεκτ συνεργαζόταν στενά με Κινέζους αξιωματούχους, προτείνοντας μια σειρά από μηχανισμούς ελέγχου περιεχομένου.
Μάλιστα, το 2014, ο Ζούκερμπεργκ είχε αποστείλει επιστολή προς το Κινεζικό Προξενείο στο Σαν Φρανσίσκο, στην οποία ανέφερε ότι η εταιρεία του συνεργάστηκε ήδη με τις κινεζικές αρχές για την αφαίρεση «τρομοκρατικών ιστοσελίδων επικίνδυνων για την Κίνα» και δήλωσε πρόθυμος να συνεχίσει τη συνεργασία. Παράλληλα, προετοιμάστηκε συμφωνία με την κινεζική εταιρεία Hony Capital, η οποία θα είχε τον απόλυτο έλεγχο του περιεχομένου που θα εμφανιζόταν στο Facebook εντός Κίνας.
Παρά τις προσπάθειες της Meta, οι κινεζικές αρχές παρέμειναν καχύποπτες, εκφράζοντας φόβους ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα των Κινέζων χρηστών. Τελικά, το 2019, εν μέσω της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας επί προεδρίας Τραμπ, η Meta εγκατέλειψε τα σχέδιά της για είσοδο στην κινεζική αγορά.
Ωστόσο, η εταιρεία φαίνεται να προσπαθεί πλέον να κεφαλαιοποιήσει την αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου. Ο Ζούκερμπεργκ, μιλώντας σε εργαζόμενους της Meta φέτος, φέρεται να δήλωσε ότι η επιχείρησή του θα επωφεληθεί σημαντικά εάν το TikTok απαγορευτεί στις ΗΠΑ. «Είναι ένας από τους βασικούς μας ανταγωνιστές», είπε χαρακτηριστικά.
Οι αποκαλύψεις της Γουίν-Γουίλιαμς εκθέτουν την υποκρισία της Meta, που ενώ δημόσια εμφανίζεται να υπερασπίζεται την ελευθερία του διαδικτύου, πίσω από κλειστές πόρτες ήταν πρόθυμη να υποκύψει στις απαιτήσεις της κινεζικής λογοκρισίας.
Η υπόθεση εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια της εταιρείας και τη στάση της απέναντι στις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές και τους επενδυτές. Η ίδια η Γουίν-Γουίλιαμς, που αναμένεται να κυκλοφορήσει το βιβλίο της Careless People: A Cautionary Tale of Power, Greed, and Lost Idealism, τονίζει ότι «ο κόσμος αξίζει να γνωρίζει την αλήθεια».
Πλέον, η Meta θα πρέπει να λογοδοτήσει τόσο στους μετόχους της όσο και στο αμερικανικό Κογκρέσο για τις σκιώδεις διαπραγματεύσεις της με το Πεκίνο, καθώς και για τη μακροχρόνια στρατηγική της να παραπλανεί το κοινό σχετικά με την πραγματική της στάση απέναντι στην Κίνα.
