Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα από τα δυσκολότερα τεστ της στρατιωτικής της ετοιμότητας, καθώς το ΝΑΤΟ προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι, σε περίπτωση κρίσης, μπορεί να μετακινήσει στρατό και βαρύ εξοπλισμό γρήγορα προς τα ανατολικά του σύνορα, κάτι που σήμερα εξακολουθεί να απαιτεί έως και 45 ημέρες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αξιωματούχων της ΕΕ, σήμερα θα χρειάζονταν έως και 45 ημέρες για να μετακινηθεί μια μεγάλη δύναμη από τα στρατηγικά λιμάνια της δυτικής Ευρώπης προς χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία ή την Ουκρανία. Ο στόχος -μέσα από νέα πρόταση για τη λεγόμενη «στρατιωτική κινητικότητα»- είναι αυτός ο χρόνος να μειωθεί σε πέντε ή ακόμη και τρεις ημέρες.
Η πραγματικότητα, όμως, απέχει πολύ από αυτόν τον στόχο. Γέφυρες καταρρέουν, διαφορετικά σιδηροδρομικά πλάτη, στενά τούνελ και ένα δαιδαλώδες σύστημα γραφειοκρατίας δημιουργούν ένα σχεδόν σουρρεαλιστικό τοπίο για την ταχεία μετακίνηση δυνάμεων στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ.
Ένα παλιό πρόβλημα που δεν λύθηκε ποτέ
Ο Αμερικανός στρατηγός Μπεν Χότζες υπενθύμισε χαρακτηριστικά περιστατικό σε άσκηση, όπου θωρακισμένα Bradley υπέστησαν ζημιές σε σταθμό της Πολωνίας επειδή οι πυργίσκοι τους χτύπησαν στο χαμηλό στέγαστρο της αποβάθρας. Η εικόνα, μία δεκαετία μετά, είναι ενδεικτική: η ευρωπαϊκή υποδομή δεν είναι σε θέση να υποστηρίξει μαζικές στρατιωτικές μετακινήσεις.
Το 2022, η Γαλλία δεν κατάφερε να μετακινήσει άρματα στη Ρουμανία μέσω της Γερμανίας και αναγκάστηκε να τα στείλει διά θαλάσσης από τη Μασσαλία στην Αλεξανδρούπολη, πριν φτάσουν σιδηροδρομικά στον προορισμό τους.
Η ΕΕ έχει εντοπίσει 2.800 κρίσιμα σημεία που απαιτούν αναβάθμιση, περιορίζοντας τελικά τη λίστα σε 500 έργα προτεραιότητας. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται από αξιωματούχους ως «κατακερματισμένη», με τις διαφορές ανάμεσα στις εθνικές νομοθεσίες να μπλοκάρουν την ταχεία διέλευση στρατευμάτων.
Γι’ αυτό και προωθείται η ιδέα ενός «στρατιωτικού Σένγκεν», που θα ενοποιεί διαδικασίες και θα επιτρέπει τη γρήγορη διέλευση δυνάμεων χωρίς επαναλαμβανόμενους ελέγχους και έγγραφα.
Η Γερμανία στο κέντρο, και τα προβλήματά της
Η Γερμανία φιλοξενεί 37.000 Αμερικανούς στρατιώτες και αποτελεί το βασικό πέρασμα για κάθε ανατολική μετακίνηση. Ωστόσο, το οδικό και σιδηροδρομικό της δίκτυο βρίσκεται σε κρίση. Χαρακτηριστικά, η κατάρρευση τμήματος της γέφυρας Καρόλα στη Δρέσδη το 2023, έγινε σύμβολο της κακής κατάστασης των υποδομών.
Οι Financial Times, μάλιστα, παρουσίασαν και τους σχετικούς αριθμούς, που αποδεικνύουν εν ολίγοις το μέγεθος της πρόκλησης για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ.
Ειδικότερα, μία μεραρχία 15.000 στρατιωτών με 7.500 οχήματα μπορεί να απαιτήσει 200 τρένα, με έως και 42 βαγόνια το καθένα, δηλαδή συνολικά 8.400 βαγόνια.
Η μεταφορά αρμάτων, πυροβολικού και εφοδίων από ΗΠΑ, Καναδά και Ηνωμένο Βασίλειο στην ανατολική Ευρώπη εκτιμάται ότι θα περιλάμβανε περίπου:
- 200.000 στρατιώτες,
- 1.500 άρματα μάχης,
- 2.500 τεθωρακισμένα.
«Πρέπει να σκεφτούμε το αδιανόητο»
Ο Γερμανός αντιστράτηγος Αλεξάντερ Ζολφράνκ περιέγραψε την αναγκαιότητα της προετοιμασίας με μία φράση: «Η αποτροπή λειτουργεί μόνο όταν είμαστε αξιόπιστοι. Και είμαστε αξιόπιστοι μόνο όταν έχουμε σχέδια, και είμαστε έτοιμοι να τα εφαρμόσουμε».
Η Ευρώπη επιχειρεί να θωρακιστεί απέναντι σε ένα ενδεχόμενο που όλοι εύχονται να μη χρειαστεί ποτέ, δηλαδή η Ρωσία να επιτεθεί σε κάποιο κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, με το οποίο συνορεύει ανατολικά. Όμως, όπως επισημαίνουν στρατιωτικοί και διπλωμάτες, η ετοιμότητα δεν είναι πολυτέλεια, είναι αναγκαιότητα.
Με πληροφορίες από Financial Times
