Ο επικεφαλής των Εργατικών και νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, επιβεβαίωσε το δόγμα του Τόνι Μπλερ: οι βρετανικές εκλογές κερδίζονται από το κέντρο.
Το κεντροαριστερό, σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας επί ηγεσίας Κιρ Στάρμερ επιστρέφει στην εξουσία μετά από 14 χρόνια, με τους Συντηρητικούς του Ρίσι Σούνακ να εξορίζονται στην αντιπολίτευση.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ένα κοινοβουλευτικό σύστημα 650 βουλευτών, καθένας εκ των οποίων εκπροσωπεί μια μεμονωμένη εκλογική περιφέρεια. Το exit poll που ανακοινώθηκε μόλις έκλεισαν οι κάλπες δίνει 410 έδρες στους Εργατικούς, 131 στους Συντηρητικούς, 61 στους Φιλελεύθερους Δημοκράτες και 13 έδρες στο ακροδεξιό κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ.
Το εκλογικό αποτέλεσμα της Βρετανίας θα απασχολήσει ολόκληρο τον πλανήτη, δεδομένου ότι η πολιτική κλίμακα του Ηνωμένου Βασιλείου έχει επιστρέψει σε ένα διεθνιστικό, κεντροαριστερό κόμμα σε μια εποχή που πολλές χώρες και οι ψηφοφόροι τους μετατοπίζονται στον λαϊκισμό, τη δεξιά και την ακροδεξιά.
Ο προσωπικός θρίαμβος του Σερ Κιρ Στάρμερ
Η πλειοψηφία των 170 εδρών αποτελεί έναν προσωπικό θρίαμβο για τον Κιρ Στάρμερ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία των Εργατικών το 2020 μετά τη χειρότερη εκλογική ήττα του κόμματος εδώ και σχεδόν έναν αιώνα, από τη δεκαετία του 1930.
Με μόλις εννέα χρόνια κοινοβουλευτικής εμπειρίας, ο άλλοτε δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επικτριτής της μοναρχίας μετακομίζει στο Νο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, έχοντας πρώτα μετακινήσει τους Εργατικούς προς το πολιτικό κέντρο γενικότερα και προς τα δεξιά σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό.
Ο Κιρ Στάρμερ αποδέχτηκε το τέλος της ελεύθερης μετακίνησης -της αρχής που ίσχυε πριν από το Brexit και βάσει της οποίας τα μέλη άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούσαν να ζουν και να εργάζονται στη Βρετανία χωρίς βίζα- ενώ παράλληλα εξέφρασε ανθρωπιστικές και οικονομικές ανησυχίες σχετικά με το αμφιλεγόμενο σχέδιο της βρετανικής κυβέρνησης για μαζικές απελάσεις αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα.
Διευθύνοντας την εισαγγελική υπηρεσία του Στέμματος της Αγγλίας και της Ουαλίας -μια θέση υψηλού προφίλ για την οποία χρίστηκε ιππότης- έγινε ο πρώτος επικεφαλής των Εργατικών με το πρόθεμα «Σερ» στο όνομά του. Διαδέχθηκε τον Τζέρεμι Κόρμπιν στην ηγεσία των Εργατικών το 2020 και άρχισε να αναδιαμορφώνει το κόμμα. Απέσυρε την πρόταση του Κόρμπιν για κρατικοποίηση των ενεργειακών εταιρειών της Βρετανίας και υποσχέθηκε να μην αυξήσει τους φόρους στην εργατική τάξη. Δεσμεύτηκε επίσης να στηρίξει τον στρατό της Βρετανίας, ελπίζοντας να αποβάλλει το αντιπατριωτικό στίγμα των Εργατικών επί ηγεσίας Κόρμπιν.
Οι προτεραιότητες Στάρμερ στο «τιμόνι» της Ντάουνινγκ Στριτ
Ο 61 ετών Στάρμερ με κεντρικό πριοεκλογικό σύνθημα τη λέξη «αλλαγή», γίνεται μόλις ο έβδομος πρωθυπουργός των Εργατικών στην ιστορία του κόμματος. Η νίκη του είναι η πρώτη από το 2005 για το κόμμα, καθώς οι Εργατικοί εκδίωξαν για τελευταία φορά τους Συντηρητικούς από την εξουσία το 1997.
Ο Κιρ Στάρμερ θα μετακομίσει στην Ντάουνινγκ Στριτ σήμερα και θα σχηματίσει αμέσως το υπουργικό του συμβούλιο, με εντολή προς τους υπουργούς να παραδώσουν γρήγορα πολιτικές που θα ανατρέψουν τις χαμηλές πτήσεις της Βρετανίας σε επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης.
Υποσχόμενος να είναι ο φορέας της αλλαγής που χρειάζεται η Βρετανία, έχει πει ότι θα δημιουργήσει ένα ταμείο εθνικού πλούτου με 7,3 δισεκατομμύρια λίρες που θα βοηθήσει στην πληρωμή της πράσινης μετάβασης σε καθαρές μηδενικές εκπομπές. Οι δεξιοί επικριτές του ισχυρίζονται ότι ο Στάρμερ θα χρειαστεί να αυξήσει τους φόρους για να χρηματοδοτήσει τα σχέδιά του, ενώ οι σκεπτικιστές της αριστεράς λένε ότι το μανιφέστο του δεν είναι αρκετά τολμηρό ή φιλόδοξο για να αλλάξει τη Βρετανία προς το καλύτερο.
Η καταστροφή για τον Ρίσι Σούνακ
Στον αντίποδα της εμφατικής νίκης των Εργατικών βρίσκονται οι Συντηρητικοί, πλέον αντιπολίτευση, αναρωτώμενοι τι πήγε λάθος, τι θα κάνουν στη συνέχεια, και -κατά πάσα πιθανότητα- διαφωνόντας για το ποιος φταίει.
Για τον Ρίσι Σούνακ, το αποτέλεσμα αποτιμάται σε προσωπική καταστροφή. Επέλεξε, παρά την αντίθετη γνώμη του επικεφαλής της προεκλογικής του εκστρατείας Ισαάκ Λεβίντο, να προκηρύξει πρόωρες εκλογές και οδήγησε τους Συντηρητικούς στο χειρότερο αποτέλεσμα των τελευταίων δεκαετιών. Παρά τις εγγυήσεις που έδωσε για αυξήσεις στις συντάξεις και την προεκλογική δέσμευση για υποχρεωυική στρατιωτική θητεία, απέτυχε να επηρεάσει τις δημοσκοπήσεις, αποκαλύπτοντας τη συρρίκνωση του εκλογικού σώματος στο οποίο απευθυνόταν. Για μία μερίδα πολιτικών αναλυτών, μετέτρεψε τους Τόρις σ' ένα κόμμα συνταξιούχων.
Τις δύο τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας, βλέποντας να παγιώνεται στις δημοσκοπήσεις μια διαφορά περίπου 20 μονάδων, προέταξαν την διαφαινόμενη «υπερπλειοψηφία» των Εργατικών. Βασιζόμενοι στο ότι δεν έρχεται μια ήττα για την ιδεολογία τους όσο μια τιμωρία για την ανικανότητά τους, οι Συντηρητικοί πόνταραν στο επιχείρημα περί λευκής επιταγής στους Εργατικούς, που θα τους επιτρέψει να εφαρμόσουν «σοσιαλιστικές πολιτικές».
Τόσο το εκλογικό αποτέλεσμα όσο και στελέχη των Τόρις χρεώνουν στον Σούνακ ότι απέτυχε να χτίσει γέφυρες με τη μετριοπαθή πτέρυγα του κόμματός του, παρά τις εκκλήσεις να ανταγωνιστεί τους Εργατικούς για τις ψήφους στο κέντρο της βρετανικής πολιτικής.
